बाली बिमामा बढेन आकर्षण- सुदूरपश्चिम - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

बाली बिमामा बढेन आकर्षण

बिमा कम्पनीहरूले किसानलाई सहजीकरण गर्न नसकेका कारण पनि समस्या
गणेश चौधरी

टीकापुर — जानकारी अभाव र झन्झटिलो प्रक्रियाका कारण बाली बिमामा कृषकको आकर्षण बढ्न सकेको छैन । कृषि बिमाका लागि बिमा कम्पनीहरूले पनि किसानलाई जानकारी नगराउने भएकाले पनि यसमा किसानको चासो नदेखिएको हो ।


सरकारले यसअघि कृषि तथा पशुपन्छी बिमा कार्यक्रममा चालु अर्थिक वर्षमा ५० प्रतिशत अनुदानको व्यवस्था गरेको छ । शुक्रबार अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माले प्रस्तुत गरको प्रतिस्थापन बजेटमा त्यसलाई बढाएर कृषि बिमामा ८० प्रतिशत अनुदान दिने उल्लेख गरिएको छ । गत आवमा ७५ प्रतिशतसम्मको अनुदानको व्यवस्था थियो । कृषि अनुदान र बैंकको कर्जाको लागि मात्रै धेरै किसानले बाली तथा पशु बिमा गर्ने गरेको पाइएको एनएलजी इन्स्योरेन्सका अभिकर्ता देवीराम कोइरालाले बताए । ‘बाली तथा पशुपन्छी बिमा नगरेसम्म बैंकले ऋण दिँदैन । त्यस्तै अनुदानका लागि सरकारले बिमा अनिवार्य गरेको छ,’ उनले भने, ‘त्यही भएर मात्र किसान बाध्य भएर बिमा गर्छन् तर बिमालाई अवसरका रूपमा लिएका छैनन् ।’

उनका अनुसार बाली तथा पशु बिमाका बारेमा नबुझेरै बिमा गर्दा किसानले व्यवसायमा क्षतिवापतको बिमा रकम नपाउने अवस्था रहेको छ । पशु तथा बालीमा क्षति भएमा बिमाबाट पाइने रकम एकदमै कम भएकाले पनि किसान बिमामा आकर्षित नभएको बंगुरपालन गरेका टीकापुर–१ बनगाउँका किसान लालवीर चौधरीले बताए । ‘बिमा गरेको बंगुर मरेमा बिमा कम्पनीले १० हजारभन्दा बढी रकम दिन्न । बिमा गरेको बंगुर एक क्विन्टलको छ भने बिरामी भएमा काटेर बेच्दा घटीमा ३५ हजार रुपैयाँ आउँछ,’ उनले भने, ‘बंगुर मरेमा १० हजार मात्र आउँछ । त्यसैले बिमा गरेको बंगुरको उपचार गर्नुभन्दा काट्दा नै किसानलाई फाइदा हुन्छ ।’

माछाको बिमा कति दिनमा कसरी गर्ने, आलुलगायतका तरकारी बालीको बिमा कहिले गर्ने र बाली नष्ट भएमा किसानले कति रकम पाउनेलगायत जानकारी किसानलाई नहुँदा पनि बालीको बिमा हुन नसकेको किसानहरू बताउँछन् । राष्ट्रिय बिमा कम्पनी लिमिटेड धनगढीका प्रतिनिधि काशीराम जोशीले नेपालमा पशु बिमाको अवस्था राम्रो रहेको र बाली बिमामा किसान अझै आकर्षित हुन नसकेको बताए । उनले भने, ‘बिमा कम्पनी र किसानबीच समन्वयको अभाव छ ।’

रानी–जमरा–कुलरिया सिँचाइ आयोजनाको कृषि कार्यान्वयन इकाइ टीकापुरका प्रमुख भरत कँडेलले किसानले बिमा कम्पनीलाई र बिमा कम्पनीले किसानलाई दोष दिने अवस्था रहेको बताए । ‘किसान र बिमा कम्पनीबीच निरन्तर संवाद जरुरी देखिन्छ,’ उनले भने । बिमा कम्पनीहरूले किसानलाई राम्रो सहजीकरण गर्न नसकेका कारण बाली बिमामा समस्या देखिएको कँडेलले बताए । उनले भने, ‘बिमा कम्पनीले किसानहरूलाई सहज हुने गरी बढीभन्दा बढी किसानलाई बिमाको पहुँचमा ल्याउन आवश्यक छ ।’

प्रकाशित : भाद्र ३०, २०७८ १०:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दार्चुलाका विद्यालय खुले

कान्तिपुर संवाददाता

दार्चुला — कोरोनाका कारण बन्द रहेका दार्चुलाका विद्यालय सञ्चालन हुन थालेका छन् । जिल्लाका केही स्थानीय तहबाहेक अधिकांश ठाउँका विद्यालयमा पढाइ सुरु भएका छन् । जिल्लामा भदौ २० गते दुहु गाउँपालिकाका विद्यालयमा पर्ढा सुरु भएको हो । 

अहिले महाकाली नगरपालिका, अपी हिमाल, मालिकार्जुन, लेकम, गाउँपालिका र शैल्यशिखर नगरपालिकाले विद्यालय सञ्चालनमा ल्याई पढाइ सुरु गरिएको नेपाल शिक्षक महासंघका जिल्ला अध्यक्ष राजेशसिंह सामन्तले बताए । व्यासलगायत केही स्थानीय तहका विद्यालय सञ्चालनमा आउन बाँकी छन् । केही स्थानीय तहमा विद्यालयमा भौतिक रुपमा पढाई सुरु गर्न निर्णय भइसकेको र सञ्चालनमा आउन बाँकी रहेको उनको भनाइ छ ।

भदौ २० गते बसेको जिल्ला कोभिड–१९ संकट व्यवस्थापन समितिको बैठकले स्वास्थ्य मापदण्डको अनिवार्य पालना गरी विद्यालय सञ्चालन गर्न सकिने निर्णय गरेको थियो । विद्यालय सञ्चालन गर्दा सरकारद्वारा जारी स्मार्ट लकडाउनभित्र रहेर सञ्चालन गर्न पाइने जनाइएको थियो । त्यस निर्णयलाई टेकेर अहिले जिल्लाका सबै स्थानीय तहहरूले विद्यालय संचालनमा ल्याउने निर्णय गरिसकेका छन् । महाकाली नगरपालिका कार्यपालिकाको निर्णयको आधारमा स्वास्थ्य मापदण्डको पूर्ण पालना गरेर विद्यालय सञ्चालनमा ल्याइएको राष्ट्रिय मावि दत्तुका प्रधानाध्यापक समेत रहेका शिक्षक महासंघका अध्यक्ष सामन्तले बताए । उनले भन,े ‘विद्यार्थीको भौतिक दुरी, मास्क र सेनिटाइजरको अनिवार्य प्रयोग गर्न विद्यार्थीहरूलाई भन्दै आएका छौं ।’ अभिभावकहरूलाई आफ्ना बालबालिकालाई मास्क लगाएर विद्यालय पठाउन अनुरोध गरिएको उनको भनाइ छ ।

पछिल्लो समय कोरोना संक्रमणको दर कम हुँदै गएपछि समितिले विद्यालय सञ्चालन गर्न स्थानीय तहलाई जिम्मेवारी तोकेको थियो । शैक्षिक गतिविधिलाई सहज बनाउन यस्तो निर्णय गरिएको जिल्ला कोभिड–१९ संकट व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष एवं प्रमुख जिल्ला अधिकारी सिद्धराज जोशीले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र ३०, २०७८ १०:३६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×