अवरुद्ध सडक अझै खुलेनन्- सुदूरपश्चिम - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

अवरुद्ध सडक अझै खुलेनन्

३ महिनादेखि ठप्प बैतडीका अधिकांश मुख्य र ग्रामीण सडक खुलाउन स्थानीय तहको बेवास्ता
तृप्ति शाही

बैतडी — जेठ अन्तिमतिरको वर्षापछि आएको पहिरोले बैतडीको पञ्चेश्वर गाउँपालिका–६ मा पर्ने गणमेश्वर–देवताल सडक अवरुद्ध भयो । पहिरोले ठप्प उक्त सडक ३ महिना बितिसक्दा पनि अझै सञ्चालनमा आउन सकेको छैन ।

दोगडाकेदार गाउँपालिकामा पर्ने खोचलेक–चडेपानी र सिल्लेगडा–रिम सडक पनि अवरुद्ध छन् । वर्षायाम सुरु हुनासाथ बन्द भएका जिल्लाका अधिकांश मुख्य र ग्रामीण सडक अहिलेसम्म सञ्चालनमा आउन सकेका छैनन् । ती सडक खुलाउन सम्बन्धित निकायले कुनै पहलसमेत गरेका छैनन् ।

चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा जिल्लाबाहिर रहेकाहरू घर फर्कन थालेका छन् । तर बर्खामा क्षतविक्षत सडक नखुल्दा यात्रु सास्ती खेप्न बाध्य छन् । जेनतेन सञ्चालनमा रहेका सडकहरूको अवस्था पनि नाजुक छ । हिलो र खाल्डाखुल्डीले सवारीसाधन चलाउनै जोखिम हुने गरेको छ । चलेका सवारीसाधन पनि धकेलेर गन्तव्यमा पुग्नुपर्ने बाध्यता रहेको यात्रुहरू बताउँछन् ।

स्थानीय तहमा सञ्चालनमा रहेका अधिकांश कच्ची सडकहरू बन्द रहेका दोगडाकेदार–७ का भुवन कार्कीले बताए । वर्षा लागेसँगै सधैंजसो कच्ची सडकमा सवारी साधन चल्न नसक्ने र यो वर्ष पनि अवस्था उस्तै रहेको उनको भनाइ छ । साँघुरा सडक वर्षामा हिलाम्मे हुने भएकोले बन्द हुने गरेका हुन् । ‘स्थानीयलाई भने सास्ती भएको छ । दिनभर हिँडेर मात्र सवारीसाधन चल्ने ठाउँसम्म पुग्न सकिन्छ,’ उनले भने, ‘कसैले त गन्तव्यमा पुग्न दुई दिनसम्म पनि हिँड्नुपरिरहेको छ ।’

उनका अनुसार केही दिनअघि वृद्ध भत्ताका लागि बैंक आउने ज्येष्ठ नागरिकहरूलाई परिवारका सदस्यले दुई दिनसम्म बोकेर बैंक पुर्‍याएका थिए । बिरामीलाई पनि स्वास्थ्य संस्थासम्म पुर्‍याउन बोक्नुको विकल्प छैन । ‘स्थानीयले यति धेरै दुःख भोग्दा पनि स्थानीय तहहरू चुप लागेर बसेका छन्,’ उनले गुनासो गरे, ‘मापदण्डविपरीत असारे बजेट सक्न असार अन्तिममा ट्र्याक खोलिएका सडकले गर्दा ग्रामीण भेगका बासिन्दाले दुःख पाइरहेका छन् । जहाँ पायो त्यहीं खनिएका सडकहरू पानी पर्दा कामै नलाग्ने हुने गरेका छन् ।’ ग्रामीण सडकहरू बन्द हुँदा कृषकहरूले उत्पादन गरेका तरकारी बजार पुर्‍याउन पनि समस्या भइरहेको उनले बताए ।

सञ्चालनमा रहेका ग्रामीण सडकमा यात्रु र आफ्नो ज्यानै जोखिममा राखेर चालकहरूले सवारीसाधन चलाइरहेका छन् । पहिरो र हिलोले गर्दा दुर्गमका कच्ची सडकहरू सवारीसाधन चलाउन सकिने अवस्थाका नभएका पञ्चेश्वर गाउँपालिका–५ का चालक नरेन्द्र कलौनी बताउँछन् । ‘सडकको अवस्था एकदमै बिग्रेको छ । दगातारजसो पहिरो खसिरहन्छ । यात्रुले आफैं पन्छाएर सडक खोल्छन् । गाडी चलाउन निकै जोखिम छ,’ कलौनीले भने, ‘ज्यानकै जोखिमका बीच यात्रा गर्नुपर्ने अवस्था छ ।’ भौगर्भिक अध्ययन र डीपीआरबिनै ठेकेदारको भरमा सडक खनिँदा जनताले सास्ती भोगिरहेको उनको भनाइ छ । ‘यस्ता सडकमा दुर्घटना पनि धेरै भइरहेका हुन्छन् । बर्सेनि कतिपयले सडकको दुर्दशाकै कारण दुर्घटनामा परि ज्यान गुमाउँछन्,’ उनले भने ।

‘हामी सधैं कच्ची सडकमा गाडी चलाउनेलाई त गाह्रो हुन्छ । अरूले त यस्तो सडकमा गाडी लैजाने आँटै गर्दैनन्,’ अर्का चालक सुरेश पुजाराले भने, ‘काम नगरी गुजारा चल्दैन, ज्यानै जोखिममा राखेर गाडी चलाइरहेका छौं ।’ धेरै पानी परेको दिन त गाडी बन्दै गर्नुपर्ने अवस्था रहेको उनले बताए । यहाँका कच्ची सडकमा दुर्घटनाको जोखिम पनि धेरै रहेको उनले सुनाए । ‘सडक त धेरै अप्ठ्यारा छन् । एक त साँघुरा त्यहीमाथि उकालोमा पनि मोडहरू छन् । माथिबाट पहिरो आउने र तल भासिने डर पनि उत्तिकै हुन्छ । हरेक दिन सामान्य झरीमा पनि गाडी सडकमा नफसेको दिनै हुन्न,’ पुजाराले भने ।

प्रकाशित : भाद्र २९, २०७८ १०:२३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

क्यानभासमा नग्न सौन्दर्य

‘मानिसको नग्न शरीर हाम्रो यथार्थ रुप हो, बाहिर ढाकिएका वस्तुहरु पछि जोडिएका पक्ष हुन्, न्युड आर्टले शरीरको महत्त्व बुझाउँछ’
सुशीला तामा‌ङ

काठमाडौँ — विश्वलाई आफ्नो मुठीमा राख्न सक्ने मानिसले आफ्नै शरीरलाई कसरी लिएका छन् ? के मानिसले शरीरको सौन्दर्यलाई बुझेका छन् ? सामाजिक रीतिरिवाजमा बाँधिएर हामीले शरीरलाई कति निषेधित बनाएका छौं त ? यिनै प्रश्नहरूको एकमुष्ट जवाफ पाटनढोका चाकुपाटस्थित एम क्युब ग्यालरीमा जारी ‘न्युड आर्ट सो’ ले दिएको छ ।

कलाकारद्वय कपिलमणि दीक्षित र मनीषलाल श्रेष्ठको संयोजनमा भदौ १८ देखि जारी प्रदर्शनीमा डेढ दर्जनभन्दा बढी न्युड (नग्न) कलाकृति राखिएको छ । किरण मानन्धर, एरिना ताम्राकार, विनोद प्रधान, इसान परियार, विशाल महर्जन, रोशन प्रधानलगायत २३ जना कलाकारले आफ्ना कलाकृतिमा शरीरलाई प्रकृति, जीवनको सौन्दर्यका रूपमा लिँदै प्रदर्शनीलाई उत्सवमय बनाएका छन् ।

न्युड आर्ट पश्चिमा तथा युरोपेली मुलुकबाट विकसित हुँदै एसियाली मुलुकमा प्रवेश गरेको हो । महिला शरीरलाई केन्द्रमा राखेर सुरु भएको यो कलामा अहिले पुरुषलाई पनि उत्तिकै प्रस्तुत गरिएको छ । सुरुमा धार्मिक विषयवस्तुमा केन्द्रित रहे पनि समकालीन कलामा आइपुग्दा यसले मानव शरीरको अस्तित्वलाई मूलधारमा ल्याएको छ । न्युड आर्टको आफ्नै ऐतिहासिक केन्द्र र महत्त्व भएकाले यसलाई नेपाली रूपान्तरमा अरू नाम दिइरहनुनपर्ने विगत लामो समयदेखि यही कला सिर्जनामा आबद्ध दीक्षितले बताए ।


‘यसलाई विश्वमा कला क्षेत्रले न्युड आर्टकै रूपमा चिनेको छ, हामीले वस्त्रविहीन कला भनेर नाम दिइरहनुपर्ला जस्तो लाग्दैन,’ उनले भने, ‘यो आर्ट फर्म शरीर र यसको महत्त्वलाई बुझाउने महत्त्वपूर्ण माध्यम हो ।’ नेपालमा विभिन्न कालखण्डमा बनेका उपत्यकाका मन्दिरका टुँडालहरूमा यौनका पक्षसँग जोडिएका कलाकृति देख्न सकिन्छ । त्यस्तै परम्परागत कलाका रूपमा लिइने पौभा तथा थांका चित्रहरूमा ‘न्युड आर्ट’ प्रयोग भएको पाइन्छ । ‘धर्म तथा भगवान्लाई न्युड बनाउँदा पचाउने समाजले मानिसको शरीरलाई भल्गर र लाजको विषयका रूपमा देखेको छ,’ दीक्षितले भने ।

अमेरिकामा यसै विषयमा अध्ययन तथा थुप्रै प्रदर्शनी गरेर नेपाल फर्केका उनले नेपालमा पनि एकल तथा संयुक्त रूपमा ‘न्युड आर्ट’ प्रदर्शनी गरिसकेका छन् । नेपालमा उनले सन् २००९ मा ‘न्युड आर्ट’ प्रदर्शनी गरेका थिए । प्रदर्शनीमा विशाल महर्जनले लिच्छविकालमा मन्दिरका टुँडालमा कुँदिएका यौन आसनयुक्त आकृतिलाई चित्रमा उतारेका छन् । तत्कालीन समयमा यौन शिक्षा दिने पुर्खाको परम्परनगत माध्यमलाई चित्रमा उतारेर नयाँ पुस्तालाई देखाउने जमर्को गरिएको महर्जनले बताए ।

त्यस्तै साजल सिवाकोटीले ‘अ साइलेन्स भ्वाइस शीर्षक’ मा नग्न महिलाको शरीरको मूर्तिकला बनाएकी छन् । चित्रकारहरू ताम्राकार र प्रधानले मानव शरीरलाई भगवान्को सिर्जनाका रूपमा लिँदै महिला शरीरलाई पृथ्वी तथा सिंगो प्रकृतिका रूपमा तुलना गरेका छन् । उनीहरूले आफ्नो कलामार्फत महिलाको भित्री तथा बाहिरी सौन्दर्य र शक्तिलाई ‘न्युड आर्ट’ मार्फत अभिव्यक्त गरेका छन् ।

प्रदर्शनीमा नेपाली कलाकारसँगै फान्सका चित्रकार भिनसेन्ट ग्रेबी सहभागी छन् । महिला शरीरको वास्तविक रूपलाई चित्रमा ढालेका ग्रेबी ‘न्युड आर्ट’ मानवीय जगत्लाई वास्तविकतातिर लैजाने गतिलो साधनका रूपमा परिभाषित गर्छन् । ‘मानिसको नग्न शरीर हाम्रो यथार्थ रूप हो, बाहिर ढाकिएका वस्तुहरू पछि जोडिएका पक्ष हुन्,’ उनले भने । नेपालमा पनि ‘न्युड आर्ट’ प्रदर्शनीमा दर्शकको उल्लेख्य सहभागिता देखेर खुसी लागेको उनले सुनाए ।

‘न्युड आर्ट’ लाई प्रकृतिका रहेका रूखबिरुवा र अन्य जीवसँग तुलना गर्दै ग्रहण गर्ने हो भने यसमा कुनै संकोच मान्नुपर्ने विषय नरहेको कलाकार तथा प्रदर्शनीका क्युरेटर श्रेष्ठले बताए । प्रदर्शनीमा कलाकृतिहरू अवलोकन गर्दा किताबी ज्ञान र समाजबाट थाहा पाइएका भन्दा बढी यौनका कुरा बुझ्ने मौका पाएको झापा घर भएका हाल राजधानीमा स्नातक अध्ययरत स्मृति अधिकारी र प्रजिता घिमिरेले बताए ।

‘न्युड आर्टलाई खुलेरै अवलोकन र सोधीखोजी गर्ने दर्शकले पक्कै यौन शिक्षालाई सहजै लिन सक्छन्,’ दीक्षित भन्छन्, ‘यसले ज्ञानसँगै आफ्नो शरीरको महत्त्व बुझाउन सघाउ पुर्‍याउँछ भन्ने आशा छ ।’

प्रकाशित : भाद्र २९, २०७८ १०:२१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×