छाडा चौपायालाई रेडियम- सुदूरपश्चिम - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

छाडा चौपायालाई रेडियम

रेडियमले नदेखिने समस्या कम भएर दुर्घटना घट्छ भन्ने अपेक्षा
भवानी भट्ट

कञ्चनपुर — पूर्व– पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत महेन्द्रनगर बजार क्षेत्रकै शिव मन्दिरनजिकै बुधबार साँझ मोटरसाइकलले गाईलाई ठक्कर दियो । ठक्करबाट घाइते गाईको केही बेरमै मृत्यु भयो । मोटरसाइकलमा सवार व्यक्ति घाइते भएपछि उनलाई थप उपचारका लागि धनगढी रेफर गरियो । उनका अवस्था सामान्य रहेको प्रहरीले जनाएको छ ।

पूर्व–पश्चिम राजमार्गको भासी क्षेत्रमा छाडा चौपायालाई रेडियम लगाउँदै प्रमुख जिल्ला अधिकारीसहित प्रहरीहरू । तस्बिर : भवानी/कान्तिपुर

जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय कञ्चनपुरकाअनुसार साउन महिनामा बिहीबारसम्म छाडा चौपायाका कारण ७ वटा दुर्घटनामा ११ जना घाइते भएका छन् । एक गाई मरेको छ । हरेक दिन साँझपख हुने दुर्घटनाको प्रमुख कारण छाडा चौपाया बनेका छन् । रातिको समयमा सडकमा ठूलो समूहमा जम्मा हुने छाडा चौपाया नदेखिने समस्याका कारण दुर्घटना हुने गरेको ट्राफिक प्रहरीको बुझाइ छ ।

यसरी हुने दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि प्रहरीले छाडा चौपायामा रेडियम लगाउन सुरु गरेको छ । बिहीबार पूर्वपश्चिम राजमार्गको भासी क्षेत्रबाट छाडा चौपायामा रेडियम लगाउन सुरु गरिएको हो । प्रमुख जिल्ला अधिकारी रामप्रसाद पाण्डे र जिल्ला प्रहरी कार्यालय कञ्चनपुरका प्रमुख एसपी उमाप्रसाद चतुर्वेदीले रेडियम लगाउने कार्यको शुभारम्भ गरेका हुन् ।

‘साँझपख र रातिको समयमा दुर्घटना बढेका छन्,’ एसपी चतुर्वेदीले भने, ‘यो अभियानले दुर्घटना न्यूनीकरणमा सहयोग पुर्‍याउने छ ।’ उनले रातिको समयमा यात्रा गर्नेहरूले पनि सचेत हुनुपर्ने बताए । सडकमा जताततै छाडा चौपाया भएकाले गति नियन्त्रित गरेर सवारीसाधन चलाउन सबैमा आग्रह गरे ।

जिल्ला ट्राफिक प्रहरीका अनुसार गत आर्थिक वर्षमा छाडा चौपायाका कारण १३ वटा दुर्घटना भएका छन् । जसमा ४ जनाको मृत्यु भएको छ । ५ चौपाया मरेका छन् । ९ जना गम्भीर घाइते भएका छन् । ‘अधिकांश दुर्घटना रातिको समयमा चौपाया नदेखेर भएका छन्,’ जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रमुख प्रहरी निरीक्षक केशवदत्त भट्टले भने, ‘रेडियमले नदेखिने समस्या कम हुन्छ, त्यसपछि दुर्घटना पनि कम हुने हाम्रो अपेक्षा हो ।’ उनले महेन्द्रनगर बजारसंँगै आसपासका क्षेत्रमा छाडा चौपाया बढ्दै गएका कारण दुर्घटना पनि बढ्न सक्ने देखिएको बताए ।

‘सवारीसाधन गुड्ने सडकमा चौपाया भरिएका छन्, यसले यात्रा गर्न मात्रै अप्ठेरो भएको छैन जोखिम पनि निम्त्याएको छ,’ कञ्चनपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रामप्रसाद पाण्डेले भने, ‘यसले यात्रु र चौपाया दुवैलाई जोगाउन मद्दत पुग्नेछ तर यो नै अन्तिम समाधान भने होइन ।’ उनले छाडा चौपायाको व्यवस्थापनमा पनि सबैले ध्यान दिनुपर्ने बताए । स्थानीय तहको निर्वाचनपछि पालिकाहरूले छाडा चौपायाको व्यवस्थापनमा ठूलो रकम खर्चेका छन् । तर अवस्था फेरि उस्तै बन्न पुगेको छ । स्थानीयले गाई गोरु छाड्ने क्रम नरोकिएका कारण छाडा चौपायाको व्यवस्थापन जनप्रतिनिधिका लागि समेत चुनौतीको विषय बनेको छ ।

छाडा चौपायाका कारण कृषकहरूसमेत हैरान भएका छन् । दिनभरि सडक र चोक चौराहामा बस्ने चौपाया राति खेतबारीमा पस्ने भएकाले बाली जोगाउनै मुस्किल भएको कृषकहरू बताउँछन् । आफ्नो खेतमा तारबार लगाए पनि गाईगोरुबाट जोगाउन नसकिएको उनीहरू बताउँछन् ।

प्रकाशित : श्रावण ९, २०७८ ११:३९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बिहे र दाइजो छाडेर शिक्षामा जोड

छोरासरह छोरीलाई पनि पढाउने बढे
जितेन्द्र साह

विराटनगर — मोरङको जहदा गाउँपालिका–५ का मिठाई कालिगड ५५ वर्षीय शुद्धिलाल मण्डलले ऋण लिएर साहिँली छोरी गीतालाई नर्सिङ पढाए । ‘चार छोराछोरीमा गीता पढाइमा तेज र आत्मविश्वासले भरिपूर्ण छिन्, विद्यालयमा पनि कक्षामा सधैं पहिलो हुन्थिन्,’ उनी भन्छन् ।

मोरङको जहदा गाउँपालिकास्थित शैलजा आचार्य स्मृति पोलिटेक्निकको छात्रावासमा बसेर पढिरहेका मोरङ, सुनसरी र सप्तरीका छात्राहरू । तस्बिर : जितेन्द्र/कान्तिपुर

मण्डलका अनुसार छोरीको उपलब्धिले समाजमा हाम्रो इज्जत बढाएको छ । ‘छरछिमेक एवं गाउँले छोरीको काम र प्रतिभाको प्रशंसा गर्दा धेरै खुसी लाग्छ,’ उनी भन्छन्, ‘छोराछोरीमा कुनै फरक देखिनँ, छोराहरू जस्तै गीताले परिवारलाई मद्दत गरिरहेकी छन् ।’ गीताले २०७५ मा नर्सिङमा प्रवीणता प्रमाणपत्र तह उत्तीर्ण गरेपछि डेढ वर्षसम्म खोटाङको चिसापानी प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमा सेवा गरिन् । उनी ७ पुसदेखि आफ्नै गाउँपालिकाको मझारे हेल्थ पोस्टमा कार्यरत छिन् ।

बुबाआमाले पढाइका लागि लिएको ऋण चुक्ता गरिसकेको गीता बताउँछिन् । उनले मासिक तलब पनि बुबाआमालाई दिन्छिन् । ‘घरमै सबैभन्दा बढी पढेलेखेकी मै हुँ, बुबाआमाले छोरी भनेर कहिल्यै रोकटोक नगरेको हुनाले यो सम्भव भयो,’ गीता भन्छिन्, ‘उहाँहरूको धेरै सहयोग रह्यो ।’ सामान्य गृहिणी आमा ४५ वर्षीया प्रमिला पनि आफूले पढ्न नपाए पनि छोरीले सपना पूरा गरेकामा मख्ख छिन् ।

गीताका दुई दाजु र एक भाइले विद्यालय शिक्षा पूरा गरेका छन् । उनी भन्छिन्, ‘कमजोर आर्थिक अवस्थाले गर्दा दाजुभाइ पढ्न नसकेर वैदेशिक रोजगार र मजदुरीमा लाग्नुपरेकाले उच्च शिक्षा प्राप्त गर्न सकेनन् तर मलाई हौसला दिइरहे ।’

जहदापूर्वको अर्को मधेसी बहुल गाउँपालिका धनपालथान–१, नोचाकी २६ वर्षीया बबिता मण्डललाई बुबाआमाले जग्गा बेचेर बीएस्सी नर्सिङ पढाएका छन् । उनी फागुनदेखि जहदाकै लक्ष्मीनिया बस्तीस्थित दुर्गा माविमा स्कुल नर्सका रूपमा कार्यरत छिहन् । उनका बुबा लक्ष्मी मण्डल कृषक हुन् भने आमा गृहिणी । ‘बुबाले जग्गा बेचेर पढाउनुभयो, आफ्नै कमाइले बुबालाई जग्गा किनिदिने धोको छ,’ उनी भन्छिन् । उनको परिवारका सबै छोराछोरीले पढेका छन् । दुई दाइ र चार दिदीबहिनीमा बबिता कान्छी हुन् । एक दाइले स्नातकोत्तर, एक दिदीले बाह्र कक्षासम्म र बाँकी सबैले एसएलसी उत्तीर्ण गरेका छन् ।

‘पढाइमा राम्रो भएकाले सबैले मलाई प्रोत्साहन गरे,’ उनी भन्छिन् । जागिरका क्रममा कोठा लिएर बाहिर बस्दा पनि परिवारले कुनै अवरोध नगरेको बबिता बताउँछिन् । उनी भन्छिन्, ‘परिवारबाट प्राप्त हिम्मतले गर्दा सरकारले खटाएको ठाउँमा पुगेर सेवा दिन सकेको छु ।’

कुनै बेला मधेसी समुदायका मातापिताले घरदेखि थोरै टाढा पनि छोरीलाई पढ्न पठाउन डराउँथे । अहिले भने समय फेरिएको छ । उदाहरणका लागि जहदा गाउँपालिकास्थित प्राविधिक शिक्षालय शैलजा आचार्य स्मृति पोलिटेक्निकको छात्रावासमा बसेर कृषि विषय पढिरहेका सप्तरी, सुनसरी र मोरङका आँटिला छोरीहरूलाई लिन सकिन्छ । स्वाभिमान र आत्मसम्मानको दिशामा अगाडि बढिरहेका उनीहरू सामान्य पारिवारिक पृष्ठभूमिका हुन् ।

‘खुट्टामा उभिएपछि दाइजो दिएर बिहे गर्नुपर्दैन, सकेजति पढाउने हो भनेर बुबाआमाले भन्नुहुन्छ,’ सुनसरी देवानगन्ज–४ की १७ वर्षीया प्रतीक्षा मेहता भन्छिन्, ‘अभिभावक एवं परिवारजनको सपना पूरा गर्न मिहिनेत गरेर पढ्दै छु ।’ पेसाले कृषक उनका बुबा ४५ वर्षीय उमाकान्तले आईए र आमा ४२ वर्षीया उर्मिलाले १० कक्षासम्म पढेका छन् ।

उनीहरूका पाँच दिदीबहिनी र एक भाइ छन् । जेठी दिदी १९ वर्षीया मिलन औषधि विषयमा डिप्लोमा गर्ने क्रममा दोस्रो वर्षमा अध्ययनरत छिन् भने बाँकी सबै बहिनी र एक भाइ विद्यालय तहमा अध्ययनरत छन् । ‘शिक्षा र पालनपोषणमा भेदभाव महसुस गर्नुपरेको छैन,’ उनी भन्छिन्, ‘अभिभावकले व्यक्तिगत खर्च कटौती गरेर भए पनि आवश्यकता पूरा गर्नुभएको छ ।’

कृषि विषयको वनस्पति विज्ञानकी छात्रा मोरङको सुन्दरहरैंचा–१ की १६ वर्षीया जस्मिना खवास छोरीलाई अवसर दिने बुबाआमा पाएकामा भाग्यशाली ठान्छिन् । उनका पिता ४९ वर्षीय हरिचरण शिक्षक हुन् भने आमा ४० वर्षीया कविता गृहिणी हुन् । तीनै सन्तान छोरी भए पनि बुबाआमाले छोरासरह अवसर दिएको उनले बताइन् । जस्मिनाकी दिदी सुशीला बीबीएस र कान्छी बहिनी निकिता ९ कक्षामा अध्ययनरत छन् ।

सप्तरी तिरुहुत–१ की १८ वर्षीया लक्ष्मीरानी यादवले चार दिदीबहिनी र एक भाइलाई समान हैसियतमा राखेर बुबाआमाले पढाइरहेको बताउँछिन् । उनका एक भाइ र तीन बहिनी विद्यालय शिक्षा लिँदै छन् । उनी भन्छिन्, ‘बुबाआमालाई मेरो प्रतिभामा विश्वास भएको हुनाले घरदेखि टाढा मोरङको एक छात्रावासमा राखेर पढाइराखेका छन् ।’ उनी भविष्य कृषि क्षेत्रमा केही गरेर देखाउन चाहन्छिन् ।

तीन दिदीबहिनी र एक भाइमा जेठी मोरङको सुनवर्षी–९, डायनिया बजारकी १८ वर्षीया विनीताकुमारी साहले छोराछोरीलाई समान अवसर दिने बुबाआमाको सर्वत्र सम्मान हुने बताउँछिन् । सामान्य कृषक भए पनि बुबाआमाले आफूलाई उच्च शिक्षा दिनुका साथै एक भाइ र बहिनीलाई पनि एउटै खाले विद्यालयमा राखेर पढाइरहेको उनी बताउँछिन् । साह भन्छिन्, ‘फलानोकी छोरी हुँ भन्दा मलाई नि गर्व लाग्छ ।’ विनीताका बुबा ४५ वर्षीय जितेन्द्रप्रसाद साह कृषि व्यवसायी हुन् भने आमा गृहिणी ।

अभिभावकले छोराजत्तिकै आफ्नो अध्ययनमा खर्च गरेको सुनसरी इनरुवा–८ की रिनाकुमारी उराब बताउँछिन् । उनका बुबा परमेश्वर किसान र आमा कमलादेवी गृहिणी हुन् । तीन छोराछोरीमा उनी माहिली हुन् । उनका दाजु श्रवणकुमार स्नातक र भाइ विनोद कक्षा–१० मा अध्ययनरत छन् ।

प्रकाशित : श्रावण ९, २०७८ ११:३५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×