मन्त्रालयकै अलमलले अक्सिजन प्लान्ट स्थापनामा ढिलाइ- सुदूरपश्चिम - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मन्त्रालयकै अलमलले अक्सिजन प्लान्ट स्थापनामा ढिलाइ

अर्जुन शाह

धनगढी — अक्सिजन नपाएर बिरामीहरू अस्पताल र होम आइसोलेसनमा छटपटाइरहेका छन् । सुदूरपश्चिमभरि निजी क्षेत्रबाट सञ्चालित धनगढीस्थित एक मात्र ग्यास उद्योगको मेसिनसमेत बेलाबेला बिग्रन थालेपछि संकट झनै चुलिँदो छ । तर आफैं अक्सिजन प्लान्ट खरिद गर्ने घोषणा गरेको सुदूरपश्चिमको सामाजिक विकास मन्त्रालयले पाँच महिनासम्म अलमलमै बिताएको छ ।

धनगढीस्थित मालिका अक्सिजन उद्योग । लगातार चलाउनुपर्दा यही उद्योग पनि बेलाबेला बिग्रन थालेको छ । तस्बिर : अर्जुन शाह/कान्तिपुर

प्रदेश मन्त्रिपरिषद्को ०७७ मंसिर दोस्रो साताको बैठकले कोरोना व्यवस्थापनका लागि अक्सिजन प्लान्ट स्थापनासहित अन्य अत्यावश्यक साधनहरू जुटाउन रकम उपलब्ध गराउने नीतिगत निर्णय गरेको थियो ।

आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयका शाखा अधिकृत कमला शाहीका अनुसार मन्त्रिपरिषद्को निर्णयअनुसार आर्थिक मामिलाको मंसिर २३ गतेको बैठकले कोरोना व्यवस्थापनका लागि सामाजिक विकास मन्त्रालयलाई १२ करोड २१ लाख निकासा दिने निर्णय गरेको थियो । उक्त रकममध्ये ७ वटा अक्सिजन प्लान्ट स्थापना गर्न ६ करोड ८० लाख छुट्टयाइएको थियो । भेन्टिलेटरसहितको एउटा अत्याधुनिक एम्बुलेन्स, शववाहनलगायत खरिद गर्ने योजना थियो । त्यसबाहेक संघीय सरकारले कोरोना कोषमा उपलब्ध गराएको ६ करोडमध्ये ४ करोड ८५ लाख पनि सामाजिक विकास मन्त्रालयलाई प्राप्त भएको मन्त्रालयका लेखा अधिकृत नरेन्द्र सम्यालले बताए ।

बजेट प्राप्त भएपछि वैशाख दोस्रो सातासम्म सामाजिक विकास मन्त्रालयका अधिकारीहरू आफैंले अक्सिजन प्लान्ट मेसिन खरिद गरेर अस्पतालहरूमा जडान गर्ने प्रयत्न गरेका थिए ।

तर सम्भव नभएपछि मन्त्रालयले विभिन्न जिल्ला अस्पतालसहित सेती प्रादेशिक अस्पतालमा अक्सिजन प्लान्ट स्थापना गर्न रकम पठाएको छ । जिल्ला अस्पतालहरूका अनुसार हालको अवस्थामा प्राविधिक कारणले तत्काल अक्सिजन प्लान्ट स्थापना गर्न सकिने कुनै सम्भावना छैन ।

‘कमिसनको चक्करमा आफैंले उपकरण खरिद गर्न मन्त्रालयका केही व्यक्तिले निकै दौडधुप गरेको देखिएको थियो,’ सामाजिक विकास मन्त्रालय स्रोतले भन्यो, ‘कमिसनको कुरा नमिलेरै उपल्लो तहका सरहरूले काम गर्नुभएन ।’ महाकाली अस्पताललाई भने सोही बजेटबाट यसअघि नै ८० लाख उपलब्ध गराएर अक्सिजन प्लान्ट स्थापना गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

सामाजिक विकास मन्त्रालयका सचिव रघुराम विष्टले भने नियत खराब नभएको दाबी गरे । ‘अहिलेको जस्तो अक्सिजन हाहाकारको अवस्था आउला भन्ने कल्पनै गरेनौं,’ उनले भने, ‘केही कम्पनीहरूसँग बुझेका पनि हौं तर सम्भव भएन र अलमल भयो ।’

मन्त्रालय आफैंले किन्ने प्रयास असफल भइसकेपछि वैशाख पहिलो साता कोरोना कोषबाट महाकाली, बैतडी, बझाङ, दार्चुला, अछाम, डोटी जिल्ला अस्पताललाई ८० लाखका दरले रकम पठाइएको मन्त्रालयका लेखा अधिकृत नरेन्द्र सम्यालले बताए । उनका अनुसार सेती प्रादेशिक अस्पतालमा २ करोड तथा बाजुरा र टीकापुरलाई ८० पनि लाखका दरले रकम उपलब्ध गराइएको छ । उक्त रकम भने प्रदेश आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयबाट प्राप्त बजेटतर्फको रकम हो । महाकाली अस्पताललाई यसअघि नै प्लान्ट स्थापना गरेको रकम भुक्तानी दिइएको उनको भनाइ छ ।

मन्त्रालयबाट प्राप्त २ करोड बजेटबाट सेती प्रादेशिक अस्पतालले दुई हजार सिलिन्डर अक्सिजन ग्यास भण्डारण हुने रिजर्भ ट्यांकी स्थापना गर्ने प्रक्रिया सुरु गरिएको जनाएको छ । ‘हामीले एक साताको सूचना प्रकाशित गरिसकेका छौं,’ अस्पतालका सूचना अधिकारी दिलीप श्रेष्ठले भने ।

‘वैकल्पिक व्यवस्था नहुने हो भने बर्बाद हुन्छ,’ सेती प्रादेशिकका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. हेमराज पाण्डेले भने, ‘धेरैजसो बिरामी अक्सिजनकै सपोर्टमा बाँचिरहेका छन् ।’ उनले नेपालगन्ज क्षेत्रका अक्सिजन उद्योगबाट दैनिक निश्चित परिमाणमा सुदूरपश्चिमले पाउन सके मात्रै अहिलेको संकट कम हुन सक्ने बताए । ‘प्रशासनिक तहबाट संवाद भएर सुदूरपश्चिमलाई निश्चित सिलिन्डर दैनिक तोकिदियो भने अलि सजिलो हुने थियो,’ उनले भने, ‘यसका लागि सबै क्षेत्रबाट पहलको खाँचो भयो ।’


प्रकाशित : वैशाख ३०, २०७८ १२:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सगरमाथा आरोहणका क्रममा अमेरिकी र स्विस नागरिकको मृत्यु

सुरज कुँवर

काठमाडौँ — यस सिजनका लागि आरोहण खुलेको छैटौं दिनमा बुधबार एक अमेरिकी र स्विस गरी दुई विदेशी आरोहीहरुको सगरमाथामा मृत्यु भएको छ ।

फाइल तस्बिर

यी आरोहीहरुको व्यवस्थापनको जिम्मा लिएको सेभेन समिट ट्रेक्स प्रालिका निर्देशक छाङ दावा शेर्पाका अनुसार ४० वर्षीय स्विस नागरिक अब्दुल वाराइचको सगरमाथा आरोहण गरेर फर्किने क्रममा मृत्यु भएको हो । निर्देशक शेर्पाले सामाजिक सञ्जालमार्फत स्विस आरोही वाराइचको निधन साउथ समिट नजिकै निधन भएको जानकारी दिएका छन् ।

उनी थकानले ग्रसित भएको पनि उनले उल्लेख गरेका छन् । ‘अब्दुल सफलतापूर्वक शिखरमा पुगे तर उनले समस्या सामना गर्न सकेनन । खाना र अक्सिजनसहित दुई शेर्पालाई पनि पठायौं तर उनलाई शेर्पाहरुले जोगाउन सकेनन,’ छाङ दावाले आफ्नो फेसबुक पेजमा लेखेका छन् । काठमाडौंस्थित सेभन समिटका अध्यक्ष मिङ्मा शेर्पाले अब्दुलको निधन बुधबार बेलुकी ८ बजे भएको बताए ।

त्यसैगरी सगरमाथा चुचुरो पुग्ने क्रममा अमेरिकी आरोही ५५ वर्षी पुवे लियूको पनि बुधबार राति १२ बजे निधन भएको छ । उनको मृत्यु ७ हजार ९ सय मिटर उचाइमा रहेको चौथो क्याम्पमा भएको हो । चौथो क्याम्प भन्दामाथि हिलारी स्टेप उक्लिँदै गर्दा आरोही लियूले थकान र स्नो–ब्लाइन्डनेस (हिउँका कारण हुने अन्धोपना) को सामना गर्नु परेको थियो । आरोही लियू आवश्यकताभन्दा बढी अक्सिजन र अतिरिक्त शेर्पाका साथ साउथ कोलसम्म पुगेका थिए । उनलाई अप्ठ्यारो भएपछि चौथो क्याम्पमा झारिएको थियो । सेभेन समिटका प्रबन्धक थानेश्वर गुरागाईंले अहिले सगरमाथाको मौसम बिग्रेकाले दुवै शवलाई आधार शिविरसम्म झार्न समय लाग्ने बताए ।

यस सिजनमा सगरमाथा आरोहणका लागि मात्रै पर्यटन विभागले ४४ वटा आरोहण दललाई अनुमति दिएको छ । जस्मा ९२ महिला र ३ सय १५ पुरुष छन् । यीमध्ये १२ वटा आरोहण दलका १ सय ३० जना सेभन समिटमार्फत त्यता गएका छन् ।

यस सिजनमा नेपालका १६ वटा हिमालका लागि ८४ वटा आरोहण दलका ७४० जनाले अनुमति पाएका छन् । आरोहणमा सघाउने शेर्पासहितको संख्या करिब ३ हजार हाराहारी रहेको छ । जसमध्ये यतिबेला सगरमाथामा मात्रै विदेशी र नेपाली गरी २ हजार छन् । यस वर्ष सगरमाथाका लागि आरोहण सञ्चालन गर्नेमा सर्वाधिक आरोही व्यवस्थापनको जिम्मा सेभेन समिटको रहेको छ ।

प्रकाशित : वैशाख ३०, २०७८ ११:५३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×