नाका बन्द, तस्करी धमाधम- सुदूरपश्चिम - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

नाका बन्द, तस्करी धमाधम

नाकाहरुबाट मालसामान तस्करी र ओसारपसार बढ्दै गएको छ, लागूऔषधसमेत भित्रिने गरेको छ ।
भवानी भट्ट

कञ्‍चनपुर — कञ्चनपुर प्रहरीले बिहीबार भारतबाट अवैध रूपमा भित्रिएको १ लाख ६५ हजार रुपैयाँ बढीको मालसामान बरामद गर्‍यो । लेडिज सुट र बिँडीलगायत सामान महेन्द्रनगरस्थित बसपार्कमा बेवारिसे अवस्थामा थियो ।

मंगलबार मात्रै ब्रह्मदेव क्षेत्रबाट अवैध रूपमा भित्रिएको चिनी र फास्टफुडका सामान पनि प्रहरीले बरामद गरेको थियो । ती सामानसँगै दुई जनालाई समेत पक्राउ गरेर भन्सार कार्यालयमा बुझाइएको छ ।

कोरोना संक्रमणका कारण गत चैतदेखि नाका बन्द छ । सर्वसाधारणलाई सीमावर्ती बजारतर्फ आउजाउमा रोक लगाइएको छ । उपचार र रोजगारीमा जानेहरूले समेत आधार कार्ड वा स्थानीय प्रशासनको सिफारिस लिनुपर्छ । तर नाकाहरूबाट हुने मालसामानको तस्करी र ओसारपसार भने झनै बढेको छ । सामानसँगै लागूऔषधसमेत भित्रिने गरेको छ । जिल्लाका ब्रह्मदेव, दोधारा चाँदनी, बेलडाँडी, बेलौरी र पुनर्वास क्षेत्रबाट भन्सार छलेर भारतीय वस्तु भित्रिइरहेका छन् ।

‘नाका बन्द नाम मात्रको हो, खुला रूपमा आउजाउ भइरहेकै छ,’ दोधारा चाँदनी नगरपालिका–३ का रमेश सुनारले भने, ‘भारतबाट खुलेआम सामान ल्याउन कुनै रोकटोक छैन ।’ उनका अनुसार दोधारा चाँदनीका विभिन्न नाकाबाट राति मालसामान भित्रिने गरेको छ । यहाँको कुतियाकवर, बडुवाल टोल र कञ्चभोजमा नेपाल र भारत दुवैतर्फका घरआँगनहरू जोडिएका छन् । उक्त क्षेत्रमा नाका बन्दको कुनै प्रभाव छैन । यहाँ तरकारीदेखि खाद्यान्न बिक्रीका लागि समेत भारतीय नागरिक आउने गरेका छन् ।

‘सुरक्षाकर्मीको आँखा छलेर पारी पुगेर मालसामान ल्याउने काम भइरहेको छ,’ जिल्ला प्रहरी कार्यालय कञ्चनपुरका डीएसपी अमरबहादुर थापाले भने, ‘खुला सिमानाका कारण रोकथाममा निकै चुनौती छ ।’ उनका अनुसार जंगलको बाटो तथा नदी तरेर भारत गई सामान ल्याउने गरेको भेटिएको छ ।

दिनहुँजसो भारतबाट अवैध रूपमा ल्याइएका सामान बरामद भइरहेको थापाले दाबी गरे । थोरै जनशक्ति र खुला सिमानाका कारण सीमा क्षेत्रमा पूर्णरूपमा आवागमन रोक्न नसकेको सशस्त्र प्रहरीको झलारीस्थित ३५ नं. गणका एसपी वीरेन्द्र ऐरले बताए ।

प्रकाशित : माघ ९, २०७७ १३:१७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कुसंस्कार हटाउँदै किशोरी

गाउँ–गाउँमा समूह बनाई छाउप्रथा, बालविवाह, जातीय विभेद र लैंगिक हिंसाविरूद्ध अभियान चलाएका छन् ।
तुलाराम पाण्डे

नरहरिनाथ, कालीकोट — दुई वर्षसम्म उनी छाउगोठमा बसिन् । छाउगोठ बसाइले यतिसम्म चोट र पीडा दियो कि नरहरिनाथ–३ कुमालगाउँकी सकुन्तला बुढा (१६ वर्ष) ले सामाजिक व्यवस्था नाघेर रजस्वला हुँदा छाउगोठ बस्न छाडिदिइन् ।

यो सिलसिला सुरु भएको पनि एक वर्ष पुग्यो । पछि उनी आबद्ध मस्टा किशोरी समूहले छाउप्रथाविरुद्ध अभियान चलाउने निर्णय नै गर्‍यो । त्यसयता समूहमा आबद्ध २० किशोरी छाउगोठमा बसेका छैनन् । उनीहरूकै प्रेरणाले झन्डै ६० किशोरीले पनि गोठ छाडेका छन् ।

‘सुरुमा त आमाबुबाले नै कुरा काटे,’ उनले भनिन्, ‘अहिले सबैले हाम्रो अभियानको प्रशंसा गर्छन् ।’ उनी अहिले रजस्वला भएको बेला घरमै छुट्टै कोठामा सुत्छिन् भने घरमै पाकेको खान्छिन् । उनकी छिमेकी बबिता बुढाले पनि छाउगोठ छाडेको धेरै भयो । ‘हामीले सम्झाएपछि आमाले पनि छाउ बार्न छाड्नु भो,’ उनले भनिन्, ‘घरमै बस्दा विभिन्न त्रासबाट मुक्ति पाइएको छ ।’

अहिले नरहरिनाथको लालु, माल्कोट, रुप्सा, कोटवाडा र कुमालगाउँका अधिकांश किशोरी र महिलाले छाउगोठमा बस्न छाडेका छन् । उनीहरूले गाउँमा छाउप्रथा, बालविवाह, जातीय विभेद र लैंगिक हिंसाविरुद्धको अभियानलाई निरन्तरता दिएका छन् । किशोरीको सक्रियतामा कुसंस्कारविरुद्धको अभियान प्रभावकारी बन्दै गएको गाउँपालिका उपाध्यक्ष मनशोभा बुढाले बताइन् । ‘अहिले विभिन्न कुसंस्कारविरुद्ध किशोरीहरूबीच व्यापक छलफल र अन्तर्क्रिया हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘सरकारी अभियान सफल बनाउन पनि अहिले किशोरीहरूलाई नै परिचालन गर्न थालेका छौं ।’ उनका अनुसार किशोरी समूहमा सहजीकरण गर्न गाउँपालिकाले ३० जना सहजकर्ता छनोट गरी परिचालन गरेको छ ।

पछिल्लो समय रास्कोट र खाडाचक्रका किशोरी पनि कुसंस्कारविरुद्धका अभियानमा सक्रिय हुन थालेका छन् । गाउँ–गाउँमा गठन गरिएका ९० वटा किशोरी समूहले छाउप्रथा, बालविवाह, जातीय विभेद, महिला हिंसालगायत विषयमा सचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको रास्कोट नगर प्रमुख काशीचन्द्र बरालले बताए । उनका अनुसार पोषण, खोप, गर्भजाँच, विद्यालय भर्नालगायतबारे सचेतना फैलाउन पनि किशोरी समूहलाई परिचालन गर्न थालिएको छ ।

परम्परागत रुढीवादी चलनले जरो गाडेको कालीकोटका गाउँबस्तीमा किशोरी अभियान प्रभावकारी बनेको अधिकारकर्मी कालीबहादुर मल्ल बताउँछन् । ‘किशोरीमा महिनावारी भएको बेला गर्ने सरसफाइ, खानपिन र दैनिक कामबारे पनि समूहमा छलफल हुन थालेको छ,’ उनले भने, ‘छाउप्रथा मान्न छाडेपछि किशोरीहरूको विद्यालय आउजाउ पनि नियमित बनेको छ ।’

यसअघि महिनावारी हुँदा विद्यालय नआउने छात्राहरूको पढाइ अहिले नियमित बनेको कुमालगाउँस्थित रमा माविका प्रधानाध्यापक हरिशचन्द्र बटालाले बताए । उनका अनुसार गाउँका अधिकांश छाउगोठ किशोरी समूहकै सक्रियतामा भत्काइएका हुन् । गत वर्ष स्थानीय प्रशासनले जिल्लाभर १८ वटा मात्र छाउगोठ फेला पारेर भत्काएको थियो ।

प्रकाशित : माघ ९, २०७७ १३:१७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×