ठेकेदार विवादले तटबन्ध निर्माण रोकियो

गणेश चौधरी

टीकापुर — रानी–जमरा–कुलरिया सिँचाइ आयोजनाअन्तर्गत कर्णाली नदीको सनकट्टी घाटमा तटबन्ध निर्माणमा अवरोध भएको छ । टीकापुर नगरपालिकामा पर्ने आयोजनाको उक्त खण्डमा गजुरमुखी सिद्धिसाई प्रकाश जेभीले निर्माणकार्य गरिरहेको छ । तटबन्ध निर्माणमा प्रयोग गरेको ढुंगा, ग्राभेलको सिद्धिसाईले रोयल्टी रकम भुक्तानी नगरेको भन्दै नगरपालिकाले नदीजन्य पदार्थ उत्खनन तथा संकलनका लागि ठेक्का दिएको रेखा निर्माण सेवा कम्पनीका कर्मचारीहरूले ९ दिनदेखि काममा अवरोध गरेका हुन् ।

अवरोधपछि तटबन्ध निर्माणकार्य अघि बढाउन नसकेको सिद्धिसाईका प्रतिनिधि नवीनकुमार शाहीले बताए । उनले भने, ‘रोयल्टी संकलनका नाममा अराजकताका साथ कार्यस्थलमा आएर काम बन्द गर् भन्दै धम्की दिएपछि रोकिएको छ ।’ उनका अनुसार अहिले निर्माण कम्पनीका तीन एक्स्काभेटर, ६ टिपर, तीन ट्याक्टर र करिब ५० जना जनशक्ति कामविहीन भएका छन् । यसबाट दैनिक करिब पाँच लाख रुपैयाँ घाटा भइरहेको छ ।


‘हाम्रो आयोजनास्थल टीकापुर नगरपालिकाको प्रारम्भिक वातावरणीय परिक्षण प्रतिवेदनले नदीजन्य पदार्थ संकलन तथा उत्खननका लागि तोकेको क्षेत्रभन्दा सात सय मिटर माथि छ । उनीहरूको क्षेत्रमा नपर्ने ठाउँबाट उठाइएको नदीजन्य पदार्थको रोयल्टी हामीले ठेकेदारदलाई किन तिर्ने,’ सिद्धिसाईका इन्जिनियर किरण नेपालले प्रश्न गरे । सिद्धिसाईका प्रबन्धक धीरेन्द्र शाहीले हरेक कुरा प्रक्रिया पुर्‍याएर गरेको दाबी गरे । ‘नगरपालिका, प्रहरी र सिँचाइ आयोजनासँंग समन्वय र निर्माणमा अवरोध नहोस् भनी पत्राचार गरे पनि सहयोग पाएनौं,’ उनले आग्रह गरे, ‘छिटोभन्दा छिटो छानबिन गरी अवरुद्ध कामलाई सुचारु गरिदिन सबै पक्षसँग आग्रह गर्दछु ।’ शाहीका अनुसार सो खण्डमा करिब दुई किलोमिटर तटबन्ध निर्माण गर्नुपर्नेमा हालसम्म ११ सय मिटर बनिसकेको छ ।


सिँचाइ आयोजनाले सिद्धिसाईसँग आउँदो जेठ २१ सम्म सक्नुपर्ने गरी गत वर्ष जेठमै १८ करोड रुपैयाँमा सम्झौता गरेको थियो । ‘हामीले नौ दिनदेखि काम गर्न पाएका छैनौं । यसरी काम गर्न नदिए हामी सयममै तटबन्ध निर्माण पूरा गर्न सक्दैनौं,’ उनले चेतावनी दिँदै भने, ‘यो वर्ष तटबन्ध बनेन भने वर्षातमा कर्णाली नदी टीकापुरमा पस्नसक्ने खतरा पनि हुन सक्छ ।’


आईईई प्रतिवेदनअनुसार जीपीएस नक्सामा तटबन्ध निर्माण भइरहेको ठाउँभन्दा करिब एक किलोमिटर तलतिर उत्खनन स्थल रहेको देखिने सिद्धिसाईका इन्जिनियर नेपालले दाबी गरे । तर, नगरपालिकाबाट उत्खननको ठेक्का पाएको रेखा निर्माण सेवाका प्रबन्धक जनक शाहीले आफूहरूको आईईई गरेको क्षेत्रबाट नदीजन्य पदार्थ उठाएकोले रोयल्टीवापत पाउनुपर्ने रकम माग गरेको प्रतिक्रिया दिए । ‘हामीले पाउनुपर्ने करिब १२ लाख रुपैयाँ मागेका हौं । उक्त रकम नतिरेपछि काम रोकेका हौं,’ उनले भने ।


यसबारे टीकापुर नगरपालिकाका प्रमुख तपेन्द्रबहादुर रावलले विवादलाई दुवै ठेकेदारबीचको इगोको लडाइँको संज्ञा दिए । ‘सामान्य कुरामा ठूलो विवाद भएको छ, लोकेसनमा केही मिटर फरक हुन सक्छ तर नगरपालिकाको ठेकेदारले पाउनुपर्ने रकम सिद्धिसाईले आपसी सहमतिमा मिलाएर टुंगो लगाउनु पर्छ,’ उनले सुझाए ।


सिँचाइ आयोजनाका सिनियर डिभिजन इन्जिनियर विदुरमान श्रेष्ठले तटबन्ध निर्माण स्थलबाट दुई सय मिटर वरपरबाट नदीजन्य पदार्थ प्रयोगमा ल्याउन सकिने सम्झौतामा स्पष्ट उल्लेख रहेको बताए । उनले तटबन्ध निर्माण भइरहेको क्षेत्र नगरपालिकाले ठेक्का लगाएको निर्माण व्यवसायीको क्षेत्राधिकारभित्र नपर्ने स्पष्ट पारे । ‘तर, दुई सय मिटर टाढाबाट ल्याइएका ढुंगाका विषयमा भने ठेकेदारले रोयल्टी तिर्नु पर्छ,’ श्रेष्ठले भने ।


ढुंगाको रकम तटबन्ध निर्माण कम्पनीले तिर्नुपर्ने र रोयल्टीवापतको रकम भने ठेकेदारले नभई नगरपालिका आफैंले लिने वा नलिने निर्णय लिन सक्ने उनको भनाइ छ । सिद्धिसाईका प्रबन्धक शाही आफूले ठेक्काको सर्त्तमा उल्लेख भएको ठाउँभन्दा बाहिरबाट संकलन गरेको ढुंगाको रोयल्टी रकमसमेत तिर्न तयार रहेको बताए । कम्पनीले तटबन्ध बनाउँदा प्रयोग गरेको ढुंगा नगरपालिकाको आईईई गरेको क्षेत्रभन्दा बाहिरको भएकोले नगरपालिकाका ठेकेदारलाई रोयाल्टी रकम दिनु नपर्ने उनले अडान दोहोर्‍याए । प्रकाशित : चैत्र १०, २०७६ १०:३७

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बीपी प्रतिष्ठानमा 'भाइरल सेफ्टी क्याबिन’

कान्तिपुर संवाददाता

सुनसरी — धरानस्थित बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा कोभिड–१९ (कोरोना भाइरस) संक्रमण भए–नभएको पहिचान र परीक्षण गर्न प्रयोगशाला स्थापना भएको छ । सरकारले रिएजेन्ट, किट, रसायन, भाइरल ट्रान्सपोर्ट मेडियम (भीटीएम), व्यक्तिगत सुरक्षा सामग्री (पीपीइ) पठाइदिए जुनसुकै बेला पनि कोरोना परीक्षण गर्न सकिने प्रतिष्ठानले जनाएको छ । 

जोखिमपूर्ण भाइरस परीक्षणका लागि प्रतिष्ठानसँग एउटा मात्र भाइरल सेफ्टी क्याबिन रहेकोमा कोरोना परीक्षण गर्न सरकारले पठाएको नयाँ क््याबिन आइतबार प्रतिष्ठानको माइक्रोबायोलोजी विभागको प्रयोगशालामा जडान गरिएको छ । भाइरल सेफ्टी क्याबिन जडान भएकाले कोरोना भाइरसको परीक्षण गर्न सकिने भएको हो ।

प्रतिष्ठानका अस्पताल निर्देशक एवं र्‍यापिड रेस्पोन्स कमिटिका संयोजक डा. गौरीशंकर साहले प्रतिष्ठानसँग कोरोना परीक्षणका लागि भौतिक पूर्वाधार र दक्ष जनशक्ति भएकाले थप नयाँ भाइरल सेफ्टी क््याबिन जडान गरेको बताए । प्रतिष्ठानको माइक्रोबायोलोजी विभागमा पहिलेदेखि नै पीसीआर गर्दै आएको र भाइरससम्बन्धी विशेषज्ञ चिकित्सकमार्फत कोरोना परीक्षण गरिने सहप्रवक्ता डा. अशोक ऐरले बताए ।

यसैबीच कोरोना भाइरसको संक्रमण फैलिन नदिनका लागि धरानस्थित बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले तत्काल उपचार नगर्दा थप जोखिम नहुने विस्तारित स्वास्थ्य सेवालाई आइतबारदेखि आगामी दुई सातासम्मका लागि स्थगन गरेको छ । प्रतिष्ठानका चिकित्सकहरूले यसअघि सार्वजनिक गरेको हेल्प लाइन नम्बरबाटै कोरोना र अन्य स्वास्थ्य सेवाबारे जानकारी दिने भएको छ । प्रतिष्ठानका अस्पताल निर्देशक साहका अनुसार कोभिड–१९ को रोकथाम तथा नियन्त्रणको लागि स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले शनिबार गरेको निर्णय अनुसार प्रतिष्ठानले केही सेवाहरू दुई सातासम्मका लागि स्थगित गरेको हो । उनका अनुसार तत्कालका लागि सबै प्रकारका पेइङसहितका इन्स्टिच्युसनल प्राक्टिस, शल्यक्रिया, फलोअप, स्वास्थ्य बिमा, भारतीय भूपु सैनिकलाई दिइएको सेवा स्थगित गरिएको छ । उनले भने, ‘तत्काल उपचार नगर्दा पनि थप जोखिम नहुने खालका स्वास्थ्य सेवालाई स्थगित गरेर कोरोना संक्रमण रोकथाममा बढी ध्यान दिएको हो ।’

प्रतिष्ठानले कोरोना संक्रमण फैलिएर विश्वभर संकट निम्त्याइरहेकोले सम्भावित जोखिमलाई लिएर तयारी अवस्थामा रहन आफ्ना चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई बिदामा बस्न रोक लगाएको पनि निर्देशक साहले बताए । डा. गौरीशंकर साहले काजकिरियामा बसेको अवस्थाबाहेक अन्य सबै अवस्थामा बिदामा बस्न रोकेको बताए । कोरोना संक्रमणको बेला भीडभाड कम गर्न प्रतिष्ठानले स्वास्थ्य समस्या भएकाले घरैबाट प्रतिष्ठानको हटलाइन सेवामा सम्पर्क गरेर सम्बन्धित विशेषज्ञबाट सुझाव सल्लाह लिन सक्ने व्यवस्था गरेको छ । यसैगरी, कोरोनाको जोखिम सामना गर्न प्रतिष्ठानको भान्सा कोठामा दुई साताभित्र २० बेडको भेन्टिलेटर सहितको आइसीयू कक्ष स्थापना गर्ने तयारी भएको छ । हाल प्रतिष्ठानको पेइङ वार्डमा १० बेडको आइसोलेसन वार्ड मात्र रहेको छ । उक्त वार्डमा पनि थप दुई बेडको आइसीयू पनि राख्ने तयारी भएको छ भने आवश्यक परे ३० वेडको आइसोलेसन बनाउन सकिने अस्पताल निर्देशक साहले बताए ।

दक्षिण भारतको केरलाबाट आएका ६ जना क्वारेन्टाइन बस्न मानेनन् ।धनकुटा प्रतिष्ठानको हेल्थ डेस्कमा शनिबार भारतको केरलाबाट फर्केका ६ जना युवाहरू क्वारेन्टाइनमा बस्न नमानी धनकुटा पुगेका छन् । उनीहरू दक्षिण भारतको केरलाबाट धनकुटास्थित घर फर्कने क्रममा केहीलाई ज्वरो आएपछि उपचारका लागि प्रतिष्ठानमा पुगेका थिए । चिकित्सकहरूले मोरङको टाँडीस्थित तयार पारिएको क्वारेन्टाइनमा बस्न सुझाव दिएका थिए । तर, उनीहरूले चिकित्सकको सुझाव नमानी सिधै धनकुटा गएपछि भाइरस संक्रमणको जोखिम बढेको छ । रोजगारीको सिलसिलामा केरला पुगेको र कोरोना संक्रमण बढेपछि उनीहरू घर फर्किरहेका थिए ।

प्रतिष्ठानको कोरोना भाइरस र्‍यापिड रेस्पोन्स कमिटीका सदस्य तथा सहायक अस्पताल निर्देशक डा. विकास साहका अनुसार हेल्थ डेस्कमा आएका उनीहरुमध्ये दुई जनामा ज्वरो देखिएको थियो । एक जनामा १००.८ र अर्कोलाई ९९.८ डिग्री फरेनहाइट ज्वरो देखिएपछि स्वाब परीक्षण गरेर उनीहरूलाई मोरङको टाँडीस्थित नेपाली सेनाले तयार गरेको क्वारेन्टाइनमा पठाउन एम्बुलेन्सको तयारी गर्दैगर्दा ती व्यक्तिहरू आफ्नो घर धनकुटातर्फ सुटुक्क गएका थिए । उनीहरूको उमेर २५ देखि ३५ वर्षको बीचमा छ ।
विदेशबाट आएका व्यक्तिहरू १४ दिन अनिवार्य क्वारेन्टाइनमा बस्नुपर्ने हुन्छ । सर्वसाधारणको हितका लागि दिएको आवश्यक राय, सल्लाह, सुझाव नमान्ने प्रवृत्ति कोरोना संक्रमण रोकथामको लागि प्रमुख चुनौतीको रुपमा देखिएको चिकित्सकहरूले बताएका छन् । विश्वव्यापी महामारीको रूपमा फैलिएको कोरोना भाइरसबाट बच्न र अरुलाई बचाउन चिकित्सक र सरकारले दिएको निर्देशनप्रति सर्वसाधारणले लापर्बाही गर्दा यसको जोखिम थप बढ्नसक्ने पनि चिकित्सकहरूले बताएका छन् ।

आशंका गरिएका व्यक्तिहरूले आवश्यक सल्लाह नमान्दा संक्रमणको जोखिम बढेको चिकित्सकहरूले बताएका छन् । प्रतिष्ठानका सहप्रवक्ता डा. अशोक ऐयरले कोरोना संक्रमण अत्यन्तै जोखिमको अवस्था भएकोले सर्वसाधारण मानिसहरू आफैं सचेत र जिम्मेवार हुनुपर्ने बताउँछन् । उनले कोरोना संक्रमण रोकथाम गर्न राज्य र चिकित्सकले मात्र कदम चालेर सम्भव नहुने भएकाले लापर्बाही गर्न नहुनेमा जोड दिए ।

प्रकाशित : चैत्र १०, २०७६ १०:३३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×