समायोजनले स्वास्थ्य सेवा प्रभावित

दुर्गममा नजाने, गए पनि लामो समय बस्न नचाहने र मागअनुसार स्वास्थ्यकर्मी पूर्ति नहुँदा समस्या
मेनुका ढुंंगाना

काठमाडौँ — अछामका अधिकांश स्वास्थ्य संस्थामा दरबन्दीअनुसार स्वास्थ्यकर्मीको अभाव हुन थालेको छ । जिल्लामा ८७ स्वास्थ्य संस्था छन् । कर्मचारी समायोजनका कारण धेरैले तराईका जिल्ला रोजेपछि यहाँ स्वास्थ्यकर्मीको अभाव भएर उपचारसमेत प्रभावित हुन थालेको हो ।

ZenTravel

Meroghar

स्वास्थ्य चौकीमा १ जना हेल्थ असिस्टेन्ट (एचए), २ अहेब, २ अनमी र १ जना कार्यालय सहयोगीको दरबन्दी हुन्छ । तर, कर्मचारी समायोजनका कारण अन्यत्र सरुवा भएर जाने स्वास्थ्यकर्मीको संख्या बढ्दै गएको पञ्चदेवल विनायक नगरपालिका–८ का वडाध्यक्ष ताराप्रसाद खनालले बताए । ‘स्वास्थ्य चौकीमा अहिलेसम्म स्वास्थ्यकर्मीको दरबन्दी पूर्ति भए पनि समायोजनका कारण बाहिर जाने बढी देखिए,’ उनले भने, ‘दुर्गमका स्थानीय तह कर्मचारीको रोजाइमा परेका छैनन् ।’

तुर्माखाँद गाउँपालिकाका ७ स्वास्थ्य चौकीमध्ये ३ वटामा मात्रै एचए कार्यरत छन् । अन्यको समायोजन भएर सरुवा भएपछि स्वास्थ्य चौकीमा एचएको दरबन्दी खाली भएको तुर्माखाँद गाउँपालिका अध्यक्ष पुष्प शर्माले बताए । ग्रामिण क्षेत्रका स्वास्थ्य संस्थामा दरबन्दी बमोजिमका स्वास्थ्यकर्मीको अभाव हुँदा बिरामीले भनेको समयमा उपचार पाउन सकेका छैनन् । दुर्गमका स्वास्थ्य संस्थामा कार्यालय सहयोगीले बिरामी जाँच्ने र औषधि दिने गरेका स्थानीय बताउँछन् । केही कार्यालय भने बन्द जस्तै छन् ।

अछामबासी सामान्य उपचारका लागि पनि धनगढी, नेपालगञ्ज, काठमाडौं तथा विभिन्न भारतीय सहर जाने गरेका छन् । स्वास्थ्य चौकी खोल्नेसमेत कर्मचारी नहुँदा उपचार पाउने अधिकारबाट वञ्चित हुनुपरेको स्थानीयको गुनासो छ । जिल्लामा आएका स्वास्थ्यकर्मी दुर्गम भेगमा नजाने, गए पनि लामो समय बस्न नचाहने र मागअनुसार स्वास्थ्यकर्मी पूर्ति नभएकाले जिल्लाको स्वास्थ्य क्षेत्रमा चुनौती थपिएको छ । ‘दुर्गम भएकाले अछाममा कर्मचारी सरुवा भएर आउन मान्दैनन् । आए पनि धेरै समय बस्दैनन्,’ ढकारी गाउँपालिका उपाध्यक्ष लक्ष्मी साउदले भनिन् ।

स्वास्थ्य कार्यालय अछामका अनुसार जिल्लाका ग्रामिण क्षेत्रमा रहेका स्वास्थ्य संस्थामा रिक्त दरबन्दी पूर्ति हुन सकेको छैन । भएका कर्मचारी समायोजनमा अन्त गएकाले स्वास्थ्य सेवा प्रवाहमा समस्या देखिएको स्वास्थ्य कार्यालयका प्रमुख झनक ढुंगानाले बताए । ‘कर्मचारी समायोजनपछि समस्या धेरै थपिएको छ ।

जिल्लामा स्थायी दरबन्दीका १ सय ३२ जना स्वास्थ्यका कर्मचारी छैनन्,’ उनले भने, ‘दुर्गममा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मी समायोजनमा गए । स्वास्थ्य संस्थामा कर्मचारी छैनन् ।’

दरबन्दी बमोजिमका कर्मचारी नहुँदा कुनै संस्थामा एकमात्र स्वास्थ्यकर्मीले सेवा दिनुपर्ने बाध्यता छ । जिल्ला अस्पतालमा लामो समयदेखि मेडिकल सुपरटेन्डेन्ट पद नै रिक्त अवस्थामा रहेको र मेडिकल अफिसरसमेत सरुवा भएर गएपछि स्वास्थ्य सेवा प्रभावकारी बन्न सकेको छैन ।

चौरपाटी गाउँपालिकाका स्वास्थ्य चौकीमा ९ स्वास्थ्यकर्मीको पद खाली रहेको स्वास्थ्य शाखा संयोजक कमल साउदले बताए । ढकारी गाउँपालिकामा ९ तथा कमलबजार नगरपालिकाका ३ स्वास्थ्यचौकीमा समेत दरबन्दीअनुसार स्वास्थ्यकर्मी छैनन् ।

साँफेबगर नगरपालिकामा १२ स्वास्थ्यकर्मी कम रहेको नगरपालिकाका स्वास्थ्य शाखा संयोजक सुरत खड्काले बताए । ‘दरबन्दी अनुसारका स्वास्थ्यकर्मी नहुँदा निकै अप्ठेरो छ । स्वास्थ्य संस्थाले दैनिक दिने सेवा दिनसकेको छैन,’ उनले भने, ‘स्थानीय तह गठन भएपछि स्वास्थ्य क्षेत्रमा झन् समस्या थपिएको छ । औषधि खरिद गर्न र आपूर्ति गर्न समेत सहज छैन ।’

प्रकाशित : पुस २९, २०७६ ०९:०९
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

४ राजदूत पद एक वर्षदेखि रिक्त

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — नेताहरूको भागबन्डा नमिल्दा र परराष्ट्रले कूटनीतिक नियुक्तिलाई प्राथमिकतामा नराख्दा यस्तो अवस्था आएको हो

एक वर्षयता तीन मुलुकमा नेपाली राजदूत नियुक्ति हुन सकेको छैन । थप एक मुलुकमा ‘कामचलाउ’ हैसियतमा राजदूत कार्यरत छन् । शीर्ष नेताहरूको भागबन्डा नमिल्दा र परराष्ट्र मन्त्रालयले आफ्नो कार्य सञ्चालनमा कूटनीतिक नियुक्तिलाई प्राथमिकतामा नराख्दा यस्तो भएको हो ।

सेवारत राजदूतलाई ‘राजनीतिक आधारमा’ फिर्ता बोलाएपछि दक्षिण कोरिया र श्रीलंकामा पद रिक्त छ । दक्षिण अफ्रिकामा रहेका राजदूत अमृतकुमार राईलाई फिर्ता बोलाएर न्युयोर्कस्थित स्थायी प्रतिनिधिमा पदस्थापन गरिएपछि त्यहाँ पनि पद रिक्त भएको हो । अमेरिकाका लागि राजदूत अर्जुन कार्कीको पदावधि आठ महिनाअघि सकिए पनि ‘अर्को व्यवस्था नभएसम्म’ थपिएकाले कामचलाउ हैसियतमा कार्यरत छन् । तर प्रधानमन्त्री कार्यालय निकटस्थ स्रोतका अनुसार वासिङ्टनस्थित राजदूत कार्कीलाई फिर्ता हुनका लागि अघिल्लो साता मात्रै पनि अर्को चरणको सूचना पठाइएको छ । श्रीलंकामा कार्यरत राजदूत डा.विश्वम्भर प्याकुर्‍याल परराष्ट्र संयन्त्रबाट आवश्यक सहयोग नपाएको दोषारोपणसहित ६ महिनाअघि फिर्ता भएका थिए । उनी कांग्रेस कोटामा नियुक्त भएकाले नेकपाको ‘निर्देशनअनुसार परराष्ट्रले असहयोग गरेको’ पुष्टि भएको थियो ।

नेपालका विभिन्न ३० मुलुकमा राजदूतावास, राष्ट्रसंघीय ३ स्थायी नियोग र ६ वटा महावाणिज्य दूतावास सञ्चालनमा छन् । यीमध्ये अघिल्लो सरकारका पालामा राप्रपा कोटामा जापानका लागि राजदूत प्रतिभा राणा, ओमानका लागि तत्कालीन मधेसी जनअधिकार फोरम (लोकतान्त्रिक) को कोटामा शर्मिला ढकाल पराजुली र म्यानमारका लागि कांग्रेस कोटामा भीमकृष्ण उदास मात्रै अहिलेसम्म ‘थमौती’ मा छन् । तर यस बीचमा मधेसी जनअधिकार लोकतान्त्रिक र कांग्रेसबीच एकता भएपछि ओमानमा कार्यरत राजदूतले वर्तमान सत्तारूढ नेकपालाई समर्थन गर्दै पद ‘बचाउ’ गरेकी हुन् । ‘अमेरिकास्थित राजदूतको थप पदावधिका आधारमा फिर्ता हुन भनिएको हो,’ परराष्ट्रका एक कूटनीतिक अधिकारीले भने, ‘यो लटमा ओमन, जापान र म्यानमारबाट पनि राजदूत फिर्ता हुन सक्ने संकेत छ ।’

यसपछि अर्को चरणमा, अबको ६ महिनापछि जर्मनी, बेलायत, पाकिस्तान, बेल्जियम, ब्राजिल, इजिप्ट र रुससहितका मुलुकमा पनि राजदूत पद रिक्त हुँदै छ । कूटनीतिक सामान्य अभ्यास र प्रक्रियामा ६ महिनाअघि राजदूत चयन प्रक्रिया थालिनुपर्नेमा राजनीतिक पहुँच प्रभावका आधारमा नियुक्ति हुने गरेको छ । परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले हाल रिक्त रहेका कूटनीतिक नियोगमा नियुक्तिका लागि राजदूत नाम सिफारिसको प्रक्रिया छिट्टै सुरु हुने जवाफ दिए ।

प्रकाशित : पुस २९, २०७६ ०९:०७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×