कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

दुर्गन्धित बन्दै नदी र बजार क्षेत्र

मेनुका ढुंगाना

(अछाम) — फोहोर व्यवस्थापन गर्ने ठाउँ नहुँदा यहाँका बजार क्षेत्र र नदी–खोलाहरू दुर्गन्धित बन्दै गएका छन् । सदरमुकाम मंगलसेन, मुख्य व्यापारिक केन्द्रहरू साँफेबगर, कमलबजार, विनायकमा फोहोर व्यवस्थापन स्थल (डम्पिङ साइट) छैनन् ।

सदरमुकाम मंगलसेनबाट झन्डै ७ किमि टाढा रहेको सिराडीमा निर्माण गरिएको डम्पिङ साइटमा फालिएको फोहोरले दुर्गन्ध फैलिएर समस्या भएको स्थानीयको गुनासो छ । मंगलसेन नगरपालिका बनेको ५ वर्ष बिते पनि हालसम्म फोहोर फाल्ने ठाउँको व्यवस्थापन हुन सकेको छैन । पटक–पटक फोहोर व्यवस्थापन हुनुपर्ने भन्दै स्थानीयले आलोचना गर्दै आए पनि मानव बस्तीबाट निस्कने फोहार व्यवस्थापन भने जटिल बन्दै गएको छ ।

डम्पिङ साइटको तलपट्टि पानीको मुहान भएकाले बर्खामा खोलाको पानीमा फोहोर मिसिने समस्यासमेत उत्तिकै रहेको स्थानीय खगेन्द्र भण्डारी बताउँछन् । ‘गाउँको छेउमै फोहोर हुँदा नाक थुनेर हिँड्नुपर्ने अवस्था छ,’ उनले भने, ‘त्योभन्दा तल गाईगोरुलाई पानी खुवाउने, नुहाउने, कपडा धुने भएकाले झन् समस्या भएको छ ।’


५ वर्षअघि स्थानीयले जग्गा दान गरी निर्माण गरिएको डम्पिङ साइटमा खुला रूपमा फोहोर फाल्ने गरे पनि व्यवस्थित भने अझै हुन सकेको छैन । फोहोरका कारण नजिकै रहेको धार्मिक क्षेत्र र आसपासका गाउँ प्रभावित भएका छन् । सदरमुकाममा जम्मा भएको फोहोर फाल्ने डम्पिङ साइट गाउँको बीचमा र सडक छेउमा रहेको भन्दै अर्को स्थानमा सार्नुपर्ने स्थानीयको माग पहिल्यैदेखिको हो । गाउँ जाने सडक पनि डम्पिङ साइटको छेउमै छ । त्यसबाट ओहोर–दोहोर गर्ने बेला पनि दुर्गन्ध सहनुपर्ने अवस्था रहेको स्थानीय बताउँछन् । साँफेबगरछेउको बूढीगंगा नदी र आसपासका खोला पनि दूषित बन्दै गएका छन् । प्रभाली, छिपेखोला र बुढीगंगा फोहोर फाल्ने ठाउँ बनेका छन् ।


‘पहिले यहाँका खोला नदीमा माछा मार्नेको भीड हुन्थ्यो । नुहाउने ठाउँ पनि यिनै खोला र नदी थिए । अब भने खोलाभरि मदिराका बोतल र प्लास्टिकबाहेक केही देखिँदैन,’ साँफेबगर नगरपालिका ३ का रुपबहादुर कुवँरले भने, ‘खुला दिसामुक्त जिल्ला घोषणा भए पनि खोलाहरूमा दिसा–पिसाब देखिन छाडे पनि अहिले बजारबाट निस्किएको फोहोर र मदिराका बोतलको थुप्रो देखिन्छ ।’ बजारको फोहोर फाल्ने ठाउँ नभएकाले समस्या भएको उनले बताए । उनका अनुसार कतिपय ठाउँमा त बीच बजारमा फोहोरको थुप्रो लागेको देखिन्छ ।


खोलामै फोहोर विसर्जन

स्थानीयका अनुसार खोलाहरूमा पानी कम तथा सिसा र प्लास्टिक बढी देखिन थालेको छ । कृषकहरू गाईवस्तुहरूलाई पानी खुवाउन खोला र नदीमै जाने गर्छन् ।


प्रकाशित : मंसिर १८, २०७६ १०:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

५ महिना भयो, बाँडिएन राहत

रासस

(जाजरकोट) — बाढी, पहिरोले घरखेत बगाएको ५ महिना पुगे पनि पीडितले अझै राहत पाएका छैनन् । गत असार २८ गते मुड्केचुला गाउँपालिका १, काँशिला खोला डोल्पामा आएको बाढीले सर्वसाधारणका घरखेत, खानेपानी र विद्युत् बगाएपछि समस्यामा परेका पीडितले अझै राहत पाउन नसकेका हुन् । 


पहिरोले यहाँका ११ घरपरिवारको थातथलो बगाएको हो । ३ गाउँको खानेपानी, विद्युत् उत्पादन गृह, बाटोका साथै काठेपुल पनि बगाएको थियो । ५ महिना बित्दा पनि पीडितले ३० केजी चामल, अलिअलि कपडा र केही भाँडाकुडाबाहेक थप केही पाएका छैनन् । अहिले माथिल्लो डोल्पासँगै तल्लो डोल्पामा दैनिक चिसो बढेको छ । आफूहरू राहतकै पर्खाइमा रहेको स्थानीय ४५ वर्षीया पुतली बोहोरा बताउँछिन् । उनले भनिन्, ‘प्रदेश सरकारले सबै बाढीपीडितको उचित व्यवस्थापनका लागि सहयोग गर्ने भनी प्रदेशका मन्त्री नन्दसिंह बुढाले भन्नुभएको थियो, तर ५ महिना बित्दा पनि राहत पाउन सकिएन ।’

काँशिला खोलामा आएको बाढीले बगाएर ११ जनाको मत्यु भएको थियो । मृत्यु भएकामध्ये १२ वर्षीया सारिका बोहोरा, ४१ वर्षीय धर्मराज बोहोरा, १३ वर्षीया सोना सार्की र २३ वर्षीया चन्द्रकुमारी सार्कीको शव भेटिएको थियो । तर, १२ वर्षीया धनरूपा बोहोरा, १५ वर्षीया वृहस्पति बोहोरा, २३ वर्षीय पञ्चे सार्की, २३ वर्षीया साउनी विक, ४२ वर्षीया रंगी बोहोरा, ४२ वर्षीय कालीबहादुर बोहोरा र ३५ वर्षीय लवकुमार रोकायको शव अझै भेटिएको छैन ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालयले बाढीमा परेर मृत्यु भई शव भेटिएका ४ परिवारलाई १ लाखका दरले राहत उपलब्ध गराए पनि सँगै ज्यान गुमाएका तर शव नभेटिएकाका आफन्तजनले भने केही पनि राहत पाएका छैनन् । डोल्पाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी मुकेशकुमार केशरीले मृत्यु भएर शव भेटिएका ४ पीडित परिवारलाई १ लाखका दरले राहत उपलब्ध गराइएको र बाँकी ७ घरपरिवारलाई पनि राहतका लागि गृह मन्त्रालयमा पहल गरिरहेको जानकारी दिए । उनका अनुसार अन्यलाई १० हजार रुपैयाँका दरले सहयोग गरिएको र गृहबाट रकम प्राप्त भएपछि वितरण गरिनेछ । बाढीपीडित अँध्यारोमा बस्न नपरोस् भनेर सोलारको व्यवस्था गरिएको र छिट्टै नै बाढीपीडितको बासस्थानमा पुगेर वितरण गरिने मुड्केचुला गाउँपालिका अध्यक्ष दत्तबहादुर शाही बताउँछन् । यहाँ रहेको फेम्ली अस्पतालमा विद्युत् नहुँदा ५ महिनादेखि भिडियो एक्सरे, ल्याब सेवासमेत बन्द भएको छ ।

सम्बन्धित जिल्लाका मन्त्री र सांसद भएर पनि ५–५ महिनासम्म बाढीपीडितले राहत नपाएर कष्टपूर्ण जीवन बिताउनु पर्दा प्रदेश सरकार र जिल्लाकै मन्त्रीको चर्को आलोचना हुँदै आएको छ । यता जाजरकोटको नलगाड नगरपालिकाको कालीमटी, घुवारालगायत ठाउँमा अघिल्लो वर्ष आएको बाढीले तहसनहस भएको संरचना अझै निर्माण भएका छैनन् । बजेट अभाव हुँदा यहाँका संरचना निर्माण नभएको नलगाड नगरपालिकाले जनाएको छ । झुर्मेखोलाको बाढीले ४२ भन्दा बढी पानी घट्ट, सयौं मुरी फल्ने धान लगाएको खेत नष्ट बनाएको थियो । खानेपानीका योजना बगाउँदा अहिलेसम्म पनि त्यहाँ खानेपानी आपूर्ति हुन सकेको छैन ।

त्यस्तै नलगाडको तल्लुमा रहेको बस्ती भेरी नदीको कटानले असुरिक्षत भए पनि अहिलेसम्म त्यहाँको व्यवस्थापन गर्न सरोकारवालाले चासो नदेखाएको पीडितहरूको भनाइ छ । नलगाड नगरपालिकाका नगरप्रमुख टेकबहादुर रावलले नगरको समस्या लिएर काठमाडौं आए पनि सम्बन्धित मन्त्रीसँग भेट नहुँदा जाजरकोट फर्किएका छन् । ४ दिन बस्दा पनि मन्त्रीसँग भेट हुन नसक्दा उनी जिल्ला फर्किएका छन् । जिल्लाको सबैभन्दा बढी नलगाड नगरपालिकामा बाढीले क्षति बनाएको थियो ।रुकुम पश्चिम आठ बिसकोट नगपालिकाको गत्ताशैनामा बाढीले क्षति बनाए पनि त्यहाँका बासिन्दाको उचित व्यवस्थापन नभएको स्थानीयको आरोप छ । बर्सेनि आउने बाढीले आफूहरू समस्यमा परेको स्थानीय रातो टमटा बताउँछन् । भेरी नदी छेउछाउका बस्ती जोगाउन तटबन्ध लगाउनुपर्ने भन्दै स्थानीय सरकारले चासो दिए पनि बजेट अभावमा काम हुन सकेको छैन ।

प्रकाशित : मंसिर १८, २०७६ १०:४०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×