खसीबोका बिक्रीले दसैं खर्च

मनोज बडू

दार्चुला — दसैं सुरु भएसँंगै जिल्लामा खसीबोकाको कारोबार हुन थालेको छ । व्यास गाउँपालिका ५ चुकपानीका द्रोपति विष्टले दसै खर्च जोहो गर्न खसीबोका बेच्दैछिन् । गाउँलेहरू जस्तै रमाईलो किसिमले दसैं मनाउन खसीबोका बेच्न ग्राहकको पखाईमा रहेको बताईन् ।

ZenTravel

‘यसअघिका बर्षमा पनि खेसी बोका बेचेर दसै मनाउदै आएको थिए । ‘यो बर्ष पनि बेच्न लायक तीन वटा खसी छन्’ उनले भनिन्, ‘खसीबोका बेच्न जानलाई समय छैन । त्यही भएर घरमै ग्राहक पर्खेर बसेको छु ।’

खसी बिक्रीबाट ३०/३५ हजार हुने अनुमान उनको छ । यसबाट दसै. तिहारको खर्चसंँगै एकाध महिनाको घ।ायसी खर्च पनि जुटाउन सके राम्रो हुने उनले बताइन । आम्दानीको अन्यस्रोत नहुँदा खसीबोका बेचेरै दसैको मनाउनु परेको उनले बताईन् । यतिबेला सदरमुकाम खलंगा, गोकुलेश्वर, लटिनाथ लगायतका बजार क्षेत्रमा चाडपर्वका लागि सामग्री खरिद गर्ने र बिक्री गर्नेहरूको चहलपहल बढिरहेको छ । दसै सुरुभएसंँगै परम्पराअनुसार बलि चढाउन खसीबोकाको खरिद बिक्री बढी हुने गरेको छ ।

Meroghar

महाकाली नगरपालिका ६ पौन्याखोलाका जमनसिंह बोहराले खसीबोका बिक्रीका लागि दुई दिनदेखि सदरमुकाम खलंगामा छन् । १५ खसीबोका डोर्‍याएर गाउँबाट सदरमुकाम पुगेका उनले अहिलेसम्म ७ बिक्री गरिसकेका छन् ।

अन्य समयभन्दा दसैंमा राम्रो मूल्य पाईने र बिक्री पनि सहजै हुने हुँदा खसीबोका बिक्रीका लागि यहाँ आएको उनले बताए । व्यवसायीक बाख्रापालन क्रमिक रुपमा बढ्दै गएको देखिन्छ । जिल्लामा विभिन्न निकायबाट अनुदान पाउन थालेपछि व्यवसायीक बाख्रापालन गर्नेहरू बढेका हुन ।

यतिवेला गाउँका स्थानीय पशुपालक किसानहरू खसीबोका बिक्रीका लागी सहरतिर झर्न थालेका छन् । ‘दसै खर्च चलाउनका लागी ६ महिना देखि दुई वर्षसम्मका खसीबोकाहरू बिक्रीका लागि यहाँ पुगेका छौ’ ‘विगतदेखि नै व्यवसायीक रुपमा बाख्रापालन गर्दै आएका नौगाड गाउपालिका ३ खारका रमेश ठगुन्नाले भने, ‘यसअघिका दसैंमा ८/१० खसीबोका बिक्री गर्थे । यसपाली बढी बिक्री गर्ने लक्ष्य छ । खसीबोका बिक्रीबाट प्राप्त रकमले दशै मनाउदै आएको छु ।’


उनीहरूको समूहले खलंगामा बिक्रीका लागि १५ देखि २० खसीबोका ल्याएका थिए । ग्राहक मिले एक दिनमा बिक्री हुने र नमिले अन्तिममा मासु पसलेहरूलाई बिक्री गर्ने सोचले सदरमुकाम झरेको ठगुन्नाले बताए । आफूसित साढे चार हजारदेखि १५ हजारसम्मका खसीबोका छन् । सबै बिक्री हुन सके समयमै घर फर्किने र दशैको जोहो गर्न सकिन्थ्यो ।

तर, अहिलेसम्म २३ मा आधा बिक्री भएको उनले जानकारी दिए । त्यस्तै गाउँबाट संकलन गरेर विगत एक दशकदेखि खसीबोका बिक्री गर्दै आएको व्यास गाउँपालिका ४ का दरपानसिह कुवरका अनुसार एक खसीबोकामा ५ सयदेखि एक हजारसम्म नाफा पाईन्छ । अहिले गाउमै खसीबोकाको बिक्री बढ्न थालेपछि थोरै मात्र कमाई हुने गरेको उनले बताए ।


जिल्लाका व्यास, नौगाड, अपीहिमाल र मार्मा गाउँपालिकामा अन्य ठाउँको तुलनामा बढी भेडा बाख्रापालन हुने भएकाले यहाँ अन्य ठाउँबाट आएर मानिसहरू खसी, बोका र भेडाबाख्राहरू संकलन गर्ने गर्छन् । यहाँबाट संकलन गरेर कम भेडाबाख्रा पालन हुने ठाउँमा गएर बिक्री गरेर फाईदा उठाउने गर्छन् ।

व्यवसायीक रुपमा बाख्रापालन गर्ने र परम्परागत रुपमा भेडाबाख्रा पाल्दै आएका किसानहरूको मूल्यमा भिन्नता हुने गरेको छ । चरण क्षेत्र बढी भएका ठाउँहरूमा अहिले व्यवसायीक रुपमा भेडाबाख्रा पाल्ने किसानहरू बढ्दै गएका छन् । ठाउँ अनुसार खसीबोकाको मूल्यमा पनि अन्तर हुने गरेको छ ।

प्रकाशित : आश्विन १७, २०७६ ११:५६
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बालविकास शिक्षिका आन्दोलित

कान्तिपुर संवाददाता

कञ्चनपुर — भीमदत्त नगरपालिकाका बालविकास शिक्षिकाहरू तलब वृद्धिको माग गर्दै आन्दोलित बनेका छन्  । पटक पटक ज्ञापनपत्र तथा अन्य माध्यमबाट माग गर्दा पनि सुनुवाई नभएपछि उनीहरू आन्दोलनमा उत्रेका हुन्  ।

बालविकास सहयोगीहरू असोज ९ गतेदेखि नगर कार्यपालिकाको कार्यालय अगाडी धर्ना बसेका छन् । उनीहरूले तलब वृद्धि नभएसम्म धर्ना नरोकिने बताए । ‘अहिलेको जमानामा पनि महिनाको ६ हजार तलबमा काम गरिरहेका छौं’ बालविकास शिक्षिका दुर्गा विष्टले भनिन्, ‘सरकारले घोषणा गरेको न्यूनतम पारिश्रमिक हामीले पाउनुपर्छ ।’

बालविकास शिक्षिकाहरूको नगर संयोजक रहेकी विष्टले यसअघि पनि भीमदत्त नगरपालिकाका प्रमुखसँंग ज्ञापन पत्र बुझाएर पारिश्रमिक वृद्धिको माग गरिएको बताइन् । साउनमा ज्ञापन पत्र बुझाउँदा नगर प्रमुख सुरेन्द्र बिष्टले आश्वासन दिएपनि तलब वृद्धि नभएको बताइन् । उनले सरकारले तोकेको न्युनतम पारिश्रमिक १३ हजार ५ सय पाउनुपर्ने बताइन् ।


अहिले भीमदत्त नगरपालिकामा मात्रै १ सय ८२ बालविकास शिक्षिकाहरू कार्यरत छन् । २०५६ बाट बालविकास शिक्षिका भर्ना गर्ने प्रक्रिया सुरु भएको हो । त्यतिबेला उनीहरूको मासिक तलब भत्ता ५ सय थियो । ४ वर्षअघि उक्त तलब भत्ता बढेर ६ हजार पुर्‍याइएको हो । ‘अहिले ६ हजारमा काम गर्ने सरकारको कोही कर्मचारी छैन’ बालविकास शिक्षिकाहरूको जिल्ला समुहकी सचिव समेत रहेकी लक्ष्मी पाण्डेयले भनिन्, ‘हामीहरूलाई दिनभरि काममा लगाएर श्रम शोषण भएको छ ।’

भीमदत्त नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत पुष्करप्रसाद भट्टले संघीय सरकारले उपलब्ध गराएको ६ हजार मासिक तलब नियमित रुपमा वितरण भईरहेको बताए । उनले नगरपालिकाका तर्फबाट थप सेवा सुविधाको अपेक्षा गरिएको र त्यसका लागि नगरसभाबाटै निर्णय हुनुपर्ने बताए ।

प्रकाशित : आश्विन १७, २०७६ ११:५५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×