बिरामी बढे, डाक्टर छैनन्

गणेश चौधरी

(टीकापुर) — टीकापुर अस्पतालमा बिरामीको चाप बढेको छ । तर स्वास्थ्यकर्मीको संख्या भने घटिरहेको छ । मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. नरेन्द्रकुमार खनाललगायत स्वास्थ्यकर्मी सरुवा भएर गएपछि सेवाग्राही मर्कामा परेका छन् ।

टीकापुर अस्पतालमा बिरामी पुर्जा लिन लाइनमा बसेका सेवाग्राही । तस्बिर : गणेश/टीकापुर 

बिरामीको चापअनुसार डाक्टर नहुँदा बिरामी थेग्न गाह्रो भएको डा. नवराज शर्माले बताए । ‘मेसु डा. खनाल, डा. पूर्णप्रसाद शर्मा जानुभयो । म पनि केही दिनमा जान्छु,’ उनले भने, ‘गर्मीमा बिरामीको चाप बढेको छ । जनशक्ति अभावले थेग्नै नसक्ने अवस्था छ ।’ टीकापुर नगरपालिकाले बालरोग र स्त्रीरोग विशेषज्ञका लागि विज्ञापन प्रकाशित गरेको छ । अस्पतालमा एक हाडजोर्नी र फिजिसियन कार्यरत रहेको जनाइएको छ । जिल्ला अस्पतालसरह मान्यता पाए पनि डाक्टर नभएपछि प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रको अवस्था रहेको स्थानीय बताउँछन् । अस्पताल विकास समितिका निवर्तमान अध्यक्ष रतन खड्काले भने, ‘यो अस्पताललाई प्रदेश मातहत कायम राखिएको छ । तर पुरै बेवास्ता गरिएको छ ।’ उनले डाक्टर नहुँदा अस्पतालका लागि चुनौती थपिएको बताए । ‘डा. खनालको नेतृत्वमा रहेको टिमले अस्पताल जस्तो बनाएको थियो । अब त्यो अवस्था रहने कि नरहने देखिएको छ ।’

अस्पतालमा कार्यरत डा. खनालसहित सरुवा भएका ल्याब टेक्निसियन विश्वास न्यौपाने, प्रमोद यादव र स्टाफ नर्स लक्ष्मी भट्टको एकैदिन बिदाइ गरिएको छ । विकास र व्यवस्थापनका लागि अस्पताल विकास समिति पनि गठन नहुँदा समस्या झन् बढेको छ । अस्पतालमा दिनहुँ करिब ४ सय बढी बिरामी उपचारका लागि आउँछन् । एक डाक्टरले दिनमा करिब सय बढी बिरामी हेर्नुपर्ने अवस्था छ । बिरामी चापका कारण जाँच्न सक्ने अवस्था नहुँदा फर्केर जानुपर्ने अवस्था रहेको अस्पतालले जनाएको छ । ओपीडीका लागि दिउँसो १२ बजेसम्म मात्र बिरामी पुर्जा दिने व्यवस्था भएकाले पुर्जाका लागि लामो लाइन बसेका बिरामी पालो नपाएर फर्कने गरेका छन् ।

गर्मीले भाइरल ज्वरोका बिरामी बढेका छन् । उपचार गर्ने डाक्टर भने छैनन् । करिब ४ वर्षअघि ५१ शय्याको अस्पताल घोषणा गरी विशेषज्ञ डाक्टरको दरबन्दी सिर्जना गरिए पनि सबै विशेषज्ञ डाक्टरको पदपूर्ति छैन । कार्यरत डाक्टर पनि समायोजनका कारण सरुवा भएपछि उपचारमा समस्या भएको छ । बालरोग, स्त्रीरोग, हाडजोर्नी, साइकियाट्रिक, फिजिसियन, कन्सल्टेन्ट सर्जन, एनेस्थेसियालोजिस्टलगायत विशेषज्ञ डाक्टरको दरबन्दी रहे पनि सबैको पदपूर्ति भएको छैन । अस्पतालमा प्रसूति सेवा, ओपीडी, आकस्मिक सेवा, र वार्ड तथा अप्रेसनका लागि छुट्टा–छुट्टै भवन बनेका छन् । गत वर्ष करिब ७० हजार बिरामीले सेवा लिएको अस्पतालले जनाएको छ । टीकापुर अस्पतालले कैलालीको पूर्वी क्षेत्र र बर्दियाको राजापुर क्षेत्रका करिब ८ लाख जनसंख्यालाई स्वास्थ्य सेवा पुर्‍याउँदै आएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र १४, २०७६ १०:२४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

गौराको भव्य बिदाइ

गोठालापानीमा भेला भएका दर्शनार्थीलाई ५ प्रकारका पञ्च बिरुडाको प्रयोग गरी बनाइएको प्रसाद बाँडियो
तृप्ति शाही

(बैतडी) — जिल्लाभर गौराको उल्लास छ । सर्वसाधारणले आ–आफ्नो परम्पराअनुसार धूमधामले गौरा मनाइरहेका छन् । कतिपय स्थानमा गौरा बिसर्जन (समापन गरिएको) छ । कतिपय गाउँमा बिदाइको तयारी हुँदै छ ।

गौरा पर्वमा सहभागी सर्वसाधारण प्रसादका रूपमा बिरुडा खाँदै । तस्बिर : तृप्ति/कान्तिपुर

सबै ठाउँमा एकै दिन गौरा बिसर्जन हुँदैन । बिहीबार सदरमुकाम गोठलापानीमा विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गरी हर्षोल्लास साथ मनाइएको छ । शुक्रबार सिगास गाउँपालिकाको गाजँरी गौरामय भएको छ । अन्य विभिन्न ठाउँमा पनि गौरा भव्यताले मनाइएको छ । गोठलापानीमा मनाइएको गौरामा महिला–पुरुषले अलग–अलग देउडा खेलेका थिए । बाजागाजासहित बजारका विभिन्न स्थानबाट मुख्य बजार गोठलापानीको चोकमा आएका सर्वसाधारणले निकै तामझाम साथ गौरा मनाए ।

सुदूरपश्चिममा मनाइने गौरामा देउडा गीतहरूबाट आफ्नो दु:खसुख आपसमा साट्ने चलन छ । गौराको बिरुडा पवित्र प्रसाद मानिन्छ । बिदाइका दिन सबैले बिरुडाको प्रसाद ग्रहण गर्छन् । गोठालापानीमा भेला भएका दर्शनार्थीलाई ५ प्रकारका पञ्च बिरुडाको प्रयोग गरी बनाइएको प्रसाद बाँडिएको थियो । बजार व्यवस्थापन समिति र उद्योग वाणिज्य संघले बिरुडा वितरण गरेको बजार व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष नरेन्द्रबहादुर चन्दले बताए । आफ्नो कला, संस्कृति जोगाउन यो कार्य गरेको उनले बताए । वाणिज्य संघकी सूचना अधिकृत कमला चन्दले भनिन्, ‘हाम्रोतिर गौरामा खाने मुख्य वस्तु नै बिरुडा भएकाले सबैलाई दिएका हौं ।’ उनले ८० किलो बिरुडा वितरण गरिएको बताइन् । गौरामा सबै आफन्तजनको भेटघाट हुनुका साथै व्यवसाय पनि राम्ररी चल्ने समिति अध्यक्ष चन्द बताउँछन् । उनले भने, ‘पहिलो र दोस्रो वर्षमा महिला र पुरुषको दोहोरी प्रतियोगिता भएको थियो ।

यो वर्ष देउडा खेल र बिरुडा बाँड्ने कार्यक्रम भयो ।’ गौरामा जिल्लाका सबै स्थानमा आ–आफ्नो एक मुख्य दिन मानेर मनाइने चलन रहेको सिगास गाउँपालिकाका चक्रबहादुर साउँद बताउँछन् । गौरा कृष्ण जन्माअष्टमीको दिन सुरु हुन्छ । विवाहित महिलाहरूले यो पर्वमा दुपधागोसमेत लगाउने चलन छ । उनीहरूले धागोको डोरी बाटेर घाँटीमा लगाउने एक प्रकारको डोरीलाई दुपधागो भन्ने गरिन्छ । यो धागो ब्राहमणबाट जपेर लगाइन्छ ।

प्रकाशित : भाद्र १४, २०७६ १०:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्