भाडाको जग्गामा तरकारी खेती

कान्तिपुर संवाददाता

धनगढी — गरे के हुँदैन र ? मानिसले मिहिनेत गरे स्वदेशमै मनग्ये आम्दानी गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण हुन्, कैलालीको कैलारी गाउँपालिकाका २ दाजुभाइ सञ्जीव र सन्तोष चौधरी । उनीहरूको धनगढीमा आफ्नो जग्गा थिएन् ।

तर मनमा काम गरी पैसा कमाउने दृढ इच्छा थियो । उनीहरूले कैलालीको कैलारी गाउँ छोडेर धनगढीलाई आफ्नो कर्मथलो बनाउने सोचे । ‘गाउँमा तरकारी खेतीगरि नै हाल्यो भनेपनि बेच्न गाह्रो पर्छ । तर यहाँ त्यो समस्या छैन,’ सञ्जीवले भने ।

सञ्जीवका दुई दाजुभाइले धनगढी उपमहानगरपालि ८ मा १ बिघा भाडामा लिएर १ लाख ५० हजार लागानीबाट आफ्नो तरकारी खेतीको व्यवसाय सुरु गरे । ‘सुरुमा त डर पनि लागेको थियो । जसोतसो वर्षौंदेखि जोगाएको डेढ लाख रुपैयाँ पनि डुब्छ कि भनेर,’ दाजु सन्तोषले भने, ‘तैपनि मनले हरेस खान मानेन । दुबै दाजुभाइले मिहिनेत गर्‍यौं ।’

अहिले उनीहरू वर्षमा ६ लाखजति आम्दानीे गर्छन् । सञ्जीव र सन्तोषको बारीमा मौसमअनुसारका तरकारी फलेका छन् । काँक्रो, बोडी, चिचिन्डा काउली, आलु, फर्सी, लौका, टमाटर, खुर्सानी प्रायः उनको बारीमा लटरम्म फलेकै सकिन्छ । ‘सुरुका केहि वर्ष तरकारी खेती घाटामा पनि गयो । आफ्नै गोजीबाट रुपैयाँ थप्नुपर्थ्यो,’ दाजु सन्तोष चौधरीले भने, ‘अहिले लगानीको दोब्बर आम्दानी आर्जन हुने गर्छ ।’ मिहिनेत गर्न सक्यो भने फल मिल्दो रहेछ भन्ने अनुभूति भएको उनले बताए । तरकारी खेतीबाट राम्रो आम्दनी हुन थालेपछि सन्तोषका दाजुभाइले आफ्नो तरकारी खेतीलाई आधुनिकतातिर डोर्‍याउने सोच बनाएका छन् ।

‘घर परिवार नजिकै बसेर विदेशभन्दा राम्रो आम्दानी गर्न सकेका छौं,’ सन्तोषले भने, ‘परिवार खुसी छ । छोराछोरीलाई पनि यहिँबाट आएको आम्दानीले विद्यालय पढाएका छौं ।’ सन्तोष र संजीवले अब यही तरकारी खेतीलाई अझ बिस्तार गर्ने योजना बनाएका छन् । जसका लागि उनीहरूले कृषि उपकरण ट्याक्टर, मोटर पनि खरिद गरिसकेका छन् ।

प्रकाशित : भाद्र १०, २०७६ ०८:५३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

शालिकरामको भिडियो सन्देशबारे अदालतले भन्याे– ‘कुनै अर्को व्यक्तिको सहयोगमा रेकर्ड’ 

रमेशकुमार पौडेल

चितवन — गत साउन २० चितवनको एक होटलमा मृत भेटिएका पत्रकार शालिकराम पुडासैनीको भिडियाे सन्देश आफैंलेमात्र नभइ अरु कसैको सहयोगमा रेकर्ड गराएको हुन सक्ने चितवन जिल्ला अदालतले आशंका गरेकाे छ ।

सोमबार जिल्ला न्यायाधीश हेमन्त रावलको इजलासले गरेको थुनछेक आदेशको पेज नम्बर ७ को अन्तिम र पेज नम्बर ८ को सुरुवाती खण्डमा भिडियाे रेकर्ड आफैंले गरेकाे नदेखिएकाे भनाइ उल्लेख गरिएको छ। भिडियोको अन्तिममा शालिकरामले दुवै हात जोडेको देखिँदा अदालतले त्यस्तो सन्देश गरेको हो।

‘क्षमा याचना गर्दै दुबै हात जोडेर प्रणाम दण्डवत गरेको देखिने अवस्थाले सो भिडियो निज आफैले एक्लै (सेल्फी) खिचेको भन्ने देखिएन’ आदेशमा उल्लेख छ। शालिकरामले घटनास्थलको कोठाको उपयुक्त उचाइमा आफ्नो मोबाइल फोन भिडियो रेकर्ड मोडमा स्थिर राखेर खिचेको हो भने घटनास्थल मुचुल्का र बरामदी मुचुल्कामा मोबाइल त्यस्तो स्थानमा राखेको अवस्था भेटिएको भन्ने ब्यहोरा उल्लेख नभएको आदेशमा जनाइएको छ।

‘अतः सो भिडियो रेकर्ड हुँदा निज शालिकराम पुडासैनी अर्को कुनै व्यक्तिको सहयोगमा भिडियो रेकर्ड गरेको देखिन्छ’ अदालतले आफ्नो आदेशमा भनेको छ। मिसिलमा संलग्न मृतक पुडासैनीको शव परीक्षण प्रतिवेदनमा मृत्युको कारण झुण्डिएको (ह्याङ्गिङ) उल्लेख भइ निजको घाँटीको हड्डी भाँचिएको र घाँटीमा डोरीको डाम भएको आदेशको पेज नम्बर ३ मा उल्लेख छ।

भिडियोमा शालिकराम भित्रि वस्त्रमा देखिएको र झुण्डिएको अवस्थामा रहेको शवको फोटोमा पाइन्ट सर्ट लगाएको हुँदा उक्त अवस्थाले मृत्यकालीन घोषणा गर्दाको अवस्था र आत्महत्या गर्दाको अवस्था एउटै नभइ फरक अवस्था रहेको भन्ने देखिने आदेशमा उल्लेख छ।

यो फरक अवस्थाले भिडियोमा व्यक्त भएको भनाइ नै मर्दै गरेको व्यक्तिको मृत्युअघिका शब्दहरु (वर्डस विफोर डेथ अफ डाइङ पर्सन) थिए वा थिएन भन्ने एकिन गर्ने आधार खोज्नु पर्ने न्यायाधीशको मत रहेको छ।

‘यो एकिन गर्न भिडियो रेकर्ड गरेको समय र निजले आत्महत्या गरी देहत्याग गरेको समयको अन्तर छुट्याउन सबुतको रुपमा रहेको भिडियो र मृतकको शव परीक्षण प्रतिवेदनमा मृत्युको समय उल्लेख हुनु आवश्यक देखिन्छ’ आदेशका भनिएको छ। तर यी कुरा शव परीक्षण प्रतिवेदनमा उल्लेख नभएको आदेशमा किटान गरिको छ। त्यसैले आदलतले विशेषज्ञहरुलाई बयानका लागि झिकाउने आदेश दिएको छ।

‘मर्न लागेको अवस्थामा मृत्यु बारेमा व्यक्त गरेको भनाइमात्र प्रमाण लिन मिल्ने हुँदा मृतक शालिकराम पुडासैनीले कति समय पहिले भिडियो रेकर्ड गरी कति समयपछि डोरीमा झुण्डिएर आत्महत्या गरेका थिए भन्ने समय एकिन नगरी सो भिडियो मृत्युकालीन घोषणा हो वा हैन भनि एकिन गर्न सकिएन’ आदेशमा उल्लेख छ।

अदालतले शव परीक्षण गर्ने महाराजगञ्ज शिक्षण अस्पतालका दुईजना चिकित्सक र मोबाइल फोनको भिडियोको फोरेन्सिक परीक्षण गर्ने नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय प्रयोगशालाका फरेन्सिक विशेषज्ञलाई विशेषज्ञ बकपत्रका लागि उपस्थित गराउन आदेश दिएको छ।

मृतकको शवमा घाउ चोट भएको मिसिलमा संलग्न देखिने तर झुण्डिएर आत्महत्या गरेको व्यक्तिको शरीरमा के कसरी घाउचोटको अवस्था रहयो भन्ने अनुसन्धानबाट नखुलेको अदालतको आदेशमा उल्लेख छ। घटना हुँदाका बखत आत्महत्या दुरुत्साहनका प्रतिवादीहरु घटनास्थलमा उपस्थित भएको देखिएन भन्ने सन्दर्भपछि अदालतले यो वाक्य राखेको हो।

प्रकाशित : भाद्र १०, २०७६ ०८:४३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्