बुढीगंगामा वैकल्पिक मार्ग

कान्तिपुर संवाददाता

बाजुरा — बुढीगंगा नदीमा सडक भासिएपछि साँफे–मार्तडी खण्डअर्न्तगत अम्कोटको द्वारीमा तत्कालका लागि वैकल्पिक मार्ग खोल्न सुरु गरिएको छ । बुढीगंगा नगरपालिका १, बल्देदेखि द्वारीसम्म करिब १५ मिटर सडक भासिएपछि सवारी आवतजावत रोकिएको छ । 

प्रमुख जिल्ला अधिकारी चेतराज बरालसहित जिल्ला विपत व्यवस्थापन समितिको टोलीले शनिबार सडकको अनुगमन गरेको थियो ।

लामो समय यातायात अवरुद्ध भएकाले आइतबार बिहानदेखि अस्थायी रुपमा वैकल्पिक मार्ग खोल्न सुरु गरिएको प्रजिअ बरालले बताए । तत्कालका लागि सडक विभागको आपतकालिन रकमले वैकल्पिक मार्ग निर्माण थालिएको उनको भनाइ छ । ‘भासिएको ठाउँमा बल्देबाट माथिमेलाहुँदै द्वारीको डाँडामा मिलाउने प्रयास गर्छौं,’उनले भने ।

बाजुरा सडक कालोपत्रे भएको ३ वर्ष मात्रै भयो । बार्जुगाढदेखि मार्तडीसम्मको २७ किमि खण्डमा हरेक वर्षा अवरुद्ध हुँदै आएको छ । ‘हल्का वर्षा हुनेबित्तिकै सडक अवरुद्ध भयो भन्ने खबर आउँछ,’ प्रजिअ बरालले भने, ‘सडककै कारणले जिल्लावासीले हरेक वर्षामा सास्ती खेप्नुपर्ने बाध्यता छ ।’

सडक भासिएकाले हाल बुढीगंगा नगरपालिकाको बल्देसम्म मात्रै बस सेवा सञ्चालनमा छन् । त्यहाँबाट सदरमुकाम पुग्न करिब १४ किमि रहेकाले महँगो भाडा तिरेर वारिपट्टि रहेका जिपमा यात्रा गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको वडा १ का अध्यक्ष पदम भण्डारीले बताए । मार्तडी, कोल्टी, पिलुचौर, धुलाचौरसम्म पुग्ने सडक पनि अहिले अवरुद्ध छन् ।

सडक यातायात अवरुद्ध भएकालेव्यापारीहरूले महँगो भाडा तिरेर खच्चड र भरियाबाट समान ढुवानी गर्नुपरेको बताएका छन् । ‘सास्तीको त कुरै छाडौं,’ खप्तड छेडेदह गाउँपालिकाका व्यापारी सुरेन्द्र नाथले भने, ‘महँगीको मार छ ।’

प्रकाशित : भाद्र ३, २०७६ ०९:५२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बाँझो जग्गामा घाँस

विप्लव महर्जन

सल्यान — शारदा नगरपालिका ५, रानीकोटका आनन्द शाहीको घर नजिकैको पाखो ५ वर्षदेखि बाँझो थियो । खेतीयोग्य जग्गा बाँझिँदै गएपछि र अन्नबालीको उत्पादन बर्सेनि घटदै गएपछि उनले बाँझो जग्गामा घाँस खेती सुरु गरेका छन् ।

छिमेकी कमला बुढाथोकीको बाँझो बारीमा पनि अहिले घाँस फस्टाइरहेको छ ।

उनीहरू मात्र होइन, राष्ट्रिय कृषि विकास समूहमा आबद्ध २५ स्थानीयले ५ सय रोपनी बाँझो जग्गामा सामूहिक घाँसखेती थालेका हुन् । व्यावसायिक रूपमै सुपर नेपियर, बदामे, स्टाइलो, भिमल, कोइरालो, बकाइनोलगायत जातको उन्नत घाँस खेती सुरु गरिएपछि आम्दानी बढ्ने स्थानीयको अपेक्षा छ । केही परिवारले अन्नबाली लगाउने जग्गामा समेत घाँसखेती सुरु गरेको बुढाथोकीले बताइन् । आसपासका गाउँमा व्यावसायिक घाँसखेती सफल भएपछि उनीहरू सामूहिक घाँसखेती गर्ने निर्णयमा पुगेका हुन् ।

२५ घरधुरीले १०/१० हजार रुपैयाँ संकलन र १५ दिन श्रमदान गरी सामूहिक घाँसखेती थालेका हुन् । घरघरमा बाख्रापालन गर्ने र विभिन्न जातका घाँसको अनुसन्धान केन्द्र बनाउने उनीहरूको लक्ष्य छ ।

व्यावसायिक र दीर्घकालीन सोचका साथ घाँसखेती गरिएको कृषि फार्म व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष कमलप्रसाद उपाध्यायले बताए । ‘घाँसखेती गर्दा खाली जग्गाको सदुपयोग हुनुका साथै पशुपालनको अवसर सिर्जना भएको छ,’ उनले भने, ‘घाँसबाटै सबै घरधुरीलाई आत्मनिर्भर बनाउने हाम्रो योजना हो ।’ सामूहिक रुपमा काम गर्दा सामाजिक एकता र सद्भावमा टेवा पुगेको उनी बताउँछन् । जंगलमा परिणत हुन थालेको जग्गालाई व्यावसायिक घाँसखेतीमार्फत उत्पादनशील बनाउन खोजिएको स्थानीय सुमित्रा शाहीले बताइन् ।

‘भर्खर घाँसका बेर्ना लगाएका छौं, उत्पादन दिन त केही समय लाग्ला,’ उनले भनिन्, ‘आसपासका क्षेत्रमा घाँसखेती सफल बन्दै गएपछि हामी पनि व्यावसायिक बनेका हौं, घाँसबाटै आत्मनिर्भर बन्ने हाम्रो योजना छ ।’ उनका अनुसार सुरुमै घाँसखेती सप्रिएकाले किसान हौसिएका छन् । उनले बर्सेनि घाँसखेतीको विस्तार गर्ने समूहको योजना सुनाइन् ।

नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाका अध्यक्ष खगेन्द्र शाहीले ५ सय रोपनीमा सुरु गरिएको घाँसखेतीबाट यो वर्ष करिब १२ लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्ने लक्ष्य राखिएको जनाए । उनका अनुसार कृषकलाई व्यावसायिक पशुपालनमा अग्रसर बनाउन पनि घाँसखेती सुरु गरिएको हो ।

‘परम्परागत रुपमै यहाँका कृषकले २ सय बढी बाख्रा पालेका छौं, घाँस र प्राविधि ज्ञानको अभावमा व्यावसायिक बनाउन सकेका थिएनौं,’ उनले भने, ‘घाँसको उत्पादन सुरु भएपछि बाख्रापालनलाई पनि व्यवस्थित र व्यावसायिक बनाइनेछ ।’ घरघरमा व्यावसायिक बाख्रापालन सुरु भएपछि अधिकांश घाँस गाउँमै खपत हुने र बाँकी घाँस नजिकैका व्यापारिक केन्द्रमा पुर्‍याएर बिक्री गर्ने योजना रहेको उनको भनाइ छ ।

वर्षा र हिमपातले सप्रियो तरकारी
हुम्ला (कास)– अनुकूल वर्षा र हिमपातका कारण जिल्लामा तरकारी सप्रिएको छ । बर्सेनि खेती फस्टाउन थालेपछि वर्षायाममा स्थानीय तरकारीले नै सदरमुकाम सिमकोटको माग धान्न थालेको छ ।

जिल्ला कृषि ज्ञान केन्द्रका अनुसार पछिल्लो समय तरकारी उत्पादन राम्रो हुन थालेपछि व्यावसायिक किसान बढदै गएका छन् । समुद्र सतहदेखि ३ हजार मिटर उचाइको सिमकोट आसपासको क्षेत्र तरकारीले हरियो देखिन थालेको छ । सिमकोटका किसानले गोलभेडा, टमाटर, खुर्सानी, मुला, गाँजरलगायत तरकारी फलाउने गरेका हुन् ।

सिमकोट ५ का धर्मराज रोकायाका अनुसार कृषकले भान्टा, गोलभेडा, फर्सी, खुर्सानीलगायत तरकारी फलाउन थालेपछि सदरमुकाममा तरकारीको भाउ सस्तो हुन थालेको छ । ‘६/७ वर्षअघिसम्म बाहिरकै तरकारीमा निर्भर थियौं, जिल्लामा आलु मात्र उत्पादन हुन्थ्यो,’ उनले भने, ‘महँगो मूल्यमा जहाजमार्फत ढुवानी गरेर ल्याएको तरकारी खान बाध्य थियौं, अहिले वर्षायामको ५ महिनाको माग स्थानीय तरकारीले नै धानिरहेको छ ।’

सिमकोट ३, लाङुकी कारसाङमा लामाले बारीमा पहाड र तराईमा फल्ने विभिन्न जातका तरकारी खेती गर्दै आएको बताइन् । तरकारी खेतीले मनग्गे आम्दानी हुन थालेको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : भाद्र ३, २०७६ ०९:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्