सहकारीले आत्मनिर्भर बनाउँदै

मोहन शाही

डोटी — केही वर्ष अघिसम्म डोटीको सायल गाउँपालिकाका ग्रामीण महिलामा सहकारीबारे खासै जानकारी थिएन । अधिकांशका श्रीमान् भारत थिए । महिला घरायसी काममै रुमल्लिएका हुन्थे । आयआर्जन र स्वरोजगारी उनीहरूका लागि कल्पनाबाहिरको कुरा थियो  । सिर्जना डुम्रेलले ८ वर्षअघि केही साथी भेला पारेर लगनशील सहकारी स्थापना गरिन् ।

सायल गाउँपालिकाको डौडमा रहेको सहकारीका पदाधिकारी ।  तस्बिर : मोहन/कान्तिपुर

कोषमा दुई हजार ९ सय रुपैयाँ जम्मा गरिन् । अहिले भने त्यही सहकारीले गाउँका ६ सय महिलालाई आबद्ध गरेको छ । एक करोड १० लाख सहकारीको पुँजी रहेको अध्यक्ष डुम्रेलले बताइन् । ‘सहकारीमार्फत महिलाहरूको सशक्तीकरण र आत्मनिर्भरमा ठूलो फड्को मारेको छ,’ उनले सहकारीको सफलता देखाउँदै भनिन्, ‘अहिले व्यावसायिक तरकारी खेतीमा मात्रै ५० जति महिला लागिसकेका छन्, उनीहरूले आयआर्जन गर्न थालिसके ।’ सहकारीले नियमित बचत संकलन गर्नुका साथै विभिन्न सशक्तीकरण र समाजसुधारका काम पनि गर्दै आएको छ ।

उता दिपायल सिलगढी नगरपालिका ८ लडागडामा रहेको लक्ष्मी महिला बहुउद्देश्यीय सहकारीमा ६ सय ३७ महिला सेयर सदस्य छन् । छोटो समयमै संस्थाले दुईवटा सुविधासम्पन्न भवन निर्माण गरेको अध्यक्ष टंका कडायतले बताइन् । आपतविपत पर्दा यतिबेला उनीहरू सहकारीलाई सम्झने गर्छन् ।

यस्ता सफलता बोकेका अन्य सहकारी पनि छन्, जसले सर्वसाधारणलाई संगठित गरी उनीहरूको सशक्तीकरणमा सहकारीले ठूलो योगदान गरेको छ । महिलाहरूले स्थापना गरेका सहकारी पनि जिल्लामा स्थापित हुँदै गएका छन् । डोटीमा एक सय ९० सहकारी संस्था छन् । साबिकका गाविसमा महिलाले एउटा सहकारी स्थापना गरेका थिए ।

‘सबैका लागि प्रत्येकका लागि सहकारी’ भन्ने मूल मन्त्रका साथ जिल्लाभरिमा सहकारी संस्था स्थापना भएका कारण यहाँका विपन्न नागरिकको साथी सहकारी भएको सामुदायिक विकास मञ्च नेपाल डोटीका सहकारी विकास अधिकृत कृष्णराज जोशीले बताए । उनले सहकारीको सैद्धान्तिक मान्यताअनुसार अझै हिँड्न नसकिएको भए पनि आत्मनिर्भरतामा उल्लेख्य भूमिका खेलेको बताए ।

सहकारी डिभिजन कार्यालयको विघटनसँगै सहकारीको अधिकार स्थानीय तहलाई हस्तान्तरण गरिएको छ । स्थानीय तहमा सहकारीसम्बन्धी हेर्ने छुट्टै कर्मचारी नहुँदा सहकारीको नियमित अनुगमनको काम प्रभावकारी हुन सकेको छैन । कतिपय सहकारीले नियमित लेखापरीक्षण नगर्ने, सहकारीका मूलभूत सिद्धान्त अवलम्बन नगर्ने गरेका कारण बदनाम हुँदै आएका भए पनि आजआर्जनका काम गर्न चाहने सदस्यलाई ठूलो सहयोग पुग्ने गरेको छ ।

प्रकाशित : श्रावण २३, २०७६ ०८:५१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मध्यपहाडी खोल्न २ साता लाग्ने

गत वर्ष खसेको पहिरोले बडिगाड खोला थुनिएर बनेको तुरतुरे ताल फुटेपछि २ सय मिटर राजमार्ग बगाएको छ
प्रकाश बराल

बागलुङ — गत आइतबार बडिगाड खोलाले बगाएको मध्यपहाडी लोकमार्ग तत्काल खुलाउन नसकिने भएको छ । राजमार्ग खुलाउने विकल्पको खोजी भइरहेको र सामान्य परिस्थिति भएमा १५ दिनमा खुलाउन सकिने प्रमुख जिल्ला अधिकारी लुकबहादुर क्षेत्रीले बताए । पहरो फोड्न सके १५ दिनमा एकतर्फी सडक खुलाउन सकिने प्राविधिकले बताएको उनले जानकारी दिए । 

बागलुङको बडिगाड गाउँपालिकामा बगेको मध्यपहाडी लोकमार्गको डाइभर्सन खोज्ने तयारी गर्दै प्राविधिक र सुरक्षा निकायका प्रमुख । तस्बिर : प्रकाश/कान्तिपुर

गत वर्ष खसेको पहिरोले थुनिएको बडिगाड खोलाले बनाएको तुरतुरे ताल फुटेपछि यहाँको २ सय मिटर राजमार्ग बगाएको हो । त्यहाँ पहरा फोड्नुपरेको अवस्था छ । लोकमार्गको बागलुङका अधिकांश स्थान निर्माणाधीन छ । गाउँपालिकाको भीमगिठेमा सडक बगाएपछि पश्चिम बागलुङको ढोरपाटन नगरपालिका, निसीखोला र तमानखोला गाउँपालिकाको सम्पर्क टुटेको छ ।

सदरमुकाम, राजधानी र बुटवलदेखि आएका दर्जनौं सवारीसाधन भीमगिठे बजारमै रोकिएपछि यात्रु पैदलयात्रागर्न बाध्य छन् । दुई साताअघि नै यहाँको सडकको दुई ठाउँमा पहिरो खसेको थियो ।

‘सामान्य मर्मत गर्न सकिन्छ कि भनेर आएका थियौं, सबै बगाएपछि अन्योलमा परियो,’ मध्यपहाडी लोकमार्ग आयोजनाको बागलुङ खण्ड हेर्ने इन्जिनियर किरण श्रेष्ठले भने, ‘जतिसक्यो छिटो डाइभर्सन बनाउन खोजेका छौं ।’ ढोरपाटन नगरपालिका र बडिगाड गाउँपालिकाको समन्वयमा छोटो र छिटो मार्ग खुलाउन दुवैतर्फबाट एस्काभेटर प्रयोग गर्न थालेको उनले सुनाए ।

पहरो भएकाले सोचेजस्तो काम नभएको जनप्रतिनिधिले बताए । ‘जनतालाई राहत दिनका लागि तत्कालै पहल भएको छ, तर पहरा भएकाले सास्ती छ,’ बडिगाड गाउँपालिका अध्यक्ष मेहरसिंह पाइजाले भने, ‘विकल्पको बाटो बनाउन आयोजना मान्दैन ।’ आयोजनाले हालकैट्र्याक आसपासमा मात्र खन्ने भनेको उनले बताए ।

विकल्पको बाटो दिँदा ३ किमि नयाँ ट्र्याक खोलेर सडक जोड्न सकिने पाइजा बताउँछन् । इन्जिनियर श्रेष्ठले भने पाइजाले देखाएको ट्र्याक खोल्दा राजमार्गको अन्य खण्ड पनि जोखिम हुने बताए । ‘त्यो ट्र्याक खोल्दा जिप मात्र चलाउन सकिन्छ,’ श्रेष्ठले भने, ‘पहिरो खसेर थप जोखिम निम्तन्छ ।’ तत्काल ट्र्याक खोल्न नसके तीनवटै तहमा दैनिक उपभोग्य सामग्री र खाद्यान्नको समस्या पर्ने ढोरपाटन नगरपालिकाका प्रमुख देवकुमार नेपालीले बताए ।

अहिले पैदलयात्रीले दुई घण्टा घुमाउरो बाटो यात्रा गरिरहेका छन् । गत वर्ष खसेको पहिरो झन्डै ५ सय मिटर लामो खण्ड अझै जोखिममै परेको छ । गत वर्ष पनि यहाँ एक महिनासम्म राजमार्ग अवरुद्ध भएको थियो ।

प्रकाशित : श्रावण २३, २०७६ ०८:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्