तरकारी भित्र्याउनै दुई दिन

भवानी भट्ट

(कञ्चनपुर) — कञ्चनपुर भन्सार कार्यालयले विषादी परीक्षणविनाको तरकारी र फलफूल आयात गर्न रोक लगाएपछि व्यवासायीहरूले महेन्द्रनगर र धनगढीका लागि नेपालगन्ज नाकाबाट तरकारी भित्र्याउन थालेका छन् ।

झापाको बिर्तामोड नगरपालिका–५ स्थित कृषि उपज बजारस्थित खुद्रा तरकारी पसल । तस्बिर : अर्जुन/कान्तिपुर

सीमावर्ती बजार खटिमाबाटै फलफूल तथा तरकारी खरिद गरी झन्डै ६ सय किमि टाढाबाट आइरहेको व्यवसायीहरू बताउँछन् । यसरी तरकारी भित्र्याउदा दुई दिनभन्दा बढी समय लागिरहेको छ ।

अहिले धनगढी, अत्तरिया र महेन्द्रनगरका लागि दैनिक ४/५ ट्रक तरकारी र फलफूल नेपालगन्ज नाकाबाट आयात भइरहेको छ । ‘यहांँबाट आयात हुन नसक्ने भएपछि नेपालगन्ज भएर आयात गर्न थालेका हौं,’ व्यवसायी नरेन्द्र साउँदले भने । उनका अनुसार शुक्रबारसम्म परीक्षणविनै र शनिबारदेखि परीक्षण गराएर मात्रै भित्रिएका हुन् । खटिमामा लोड भएको गाडी भारतकै रुपैडिया हुँदै नेपालगन्ज नाकाबाट भित्रिएर दोस्रो दिन मात्रै महेन्द्रनगर पुग्ने उनले बताए । यसरी आयात गर्दा प्रतिकिलो १० देखि २० रुपैयाँसम्म ढुवानी भाडा महँगो पर्ने उनले बताए ।

‘महेन्द्रनगरमा दैनिक १/२ ट्रक मात्रै आउँछ, धनगढी र अत्तरियामा पनि २/३ ट्रक आउँछ,’ उनले भने, ‘अहिले आयात भइरहेको आलु, प्याज र आँप मात्रै हो, हरियो तरकारी त दुई दिनसम्म खराब हुन्छ ।’

भारत उत्तराखण्डको खटिमाबाट महेन्द्रनगर पुग्न बढीमा १ घण्टा लाग्छ । क्वारेन्टाइन जाँंच र विषादी परीक्षण गर्दा पनि एक दिनमा सहजै भित्र्याउन सकिन्छ । तर अहिले तरकारी र फलफूल आयात गर्न खटिमाबाट भारतकै बाटो भएर पुरनपुर, माताटाँडा, सीतापुर हुँदै ४ सय किमि टाढा रुपैडिया पुग्नुपर्नेछ । सरकारले असार २ गते राजपत्रमा प्रकाशित गरी विषादी परीक्षण पछि मात्रै तरकारी र फलफूल आयात गर्ने निर्णय कार्यान्वयन गरेको थियो । तर केही दिनमै उक्त निर्णय फिर्ता गरेपनि कञ्चनपुरको गड्डाचौकी नाकाबाट तरकारी र फलफूल आयात हुन सकेको छैन ।

स्थानीय विद्यार्थी र सर्वसाधारणले विरोध जनाएपछि आयात परीक्षणविना आयात हुन नसकेको हो । कैलालीको अत्तरिया स्थित प्रयोगशालामा उपकरण खराब भएकाले व्यवसायीहरूले नेपालगन्ज नाकाबाट आयात गर्न लागेका हुन् ।

पछिल्लोपटक सर्वोच्च अदालतले पनि विषादी परीक्षणपछि मात्रै तरकारी र फलफूल भित्र्याउन आदेश गरेपछि केही नाकामा विषादी परीक्षणपछि मात्रा आयात भइरहेको छ । ‘विषादी परीक्षण र क्वारेन्टाइन प्रक्रिया पूरा गरी आउने व्यवसायीलाई हामी सेवा दिन तयार छौं,’ कञ्चनपुर भन्सार कार्यालयका प्रमुख भीमप्रसाद अधिकारीले भने, ‘सर्वोच्चको आदेशअनुसार विषादी परीक्षण गराएर मात्रै तरकारी तथा फलफूल भित्र्याउनुपर्छ ।’

उनले अब विषादी परीक्षणविना भित्रिन नदिइने उनले बताए । उनका अनुसार अहिले गड्डाचौकी नाकाबाट तरकारी र फलफुल आयात बन्द भएको छ । असार दोस्रो सातासम्म विषादी परीक्षण गराएर करीब १२ ट्रक भित्रिए पनि त्यसपछि भने यहांँको नाकाबाट तरकारी भित्रिएको छैन ।

मुख्य नाकाबाट नआए पनि लुकाइछिपाइ साइकल र मोटरसाइकलमा तरकारी आयात भईरहेको महेन्द्रगर सब्जिमण्डी व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष विशाल सोनार बताउछन् । उनका अनुसार अहिले भारतबाट आलु, प्याज र आँप मात्रै आयात भइरहेको छ । यहांँको उत्पादन पनि सकिएको र भारतबाट आयातमा पनि केही कमी आएकाले तरकारी र फलफुलका मुल्य भने बढेको छ ।

आलु, प्याज र हरियो तरकारीसंँगै आँपको मूल्यवृद्धि भएको हो । हरेकको मूल्य प्रतिकिलो २०/२५ रुपैयाँसम्म बढेको छ ।

प्रकाशित : असार ३०, २०७६ १०:५६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

तरुल खेतीमा आकर्षण

भवानी भट्ट

(कञ्चनपुर) — महाकाली नगरपालिका १० का प्रेम सुनारको परिवारलाई धान र गहुँ खेतीले वर्ष दिन हातमुख जोर्न पुग्थेन । घर परिवारको गर्जो टार्न प्रेम मजदुरी गर्थे । तरुल खेती सुरु गरेपछि भने ती सबै समस्या समाधान भए ।

तरुल बिक्रीको आम्दानीले प्रेमको परिवार अहिले धान, गहुँ जस्ता अन्न खरिद गर्छ । छोराछोरीको पढाइ र घर खर्च तरुलले धानेको छ ।

प्रेमसँग आधा बिघा मात्रै जमिन छ । त्यही जमिनमा उनले २–३ वर्षदेखि तरुल खेती सुरु गरेका हुन् । उक्त खेतीबाट वर्षमा अढाइ/तीन लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी हुन्छ । त्यही आम्दानीबाट खाद्यान्न खरिद गर्छन् । घर परिवारको खर्च चलाउँछन् । ‘धेरै मिहिनेत पनि पर्दैन, अन्य तरकारीको तुलनामा उत्पादन पनि राम्रो हुन्छ,’ प्रेमले भने, ‘बिक्रीको समस्या छैन, स्थानीय बजारमै खपत हुन्छ ।’

महाकाली नगरपालिका ९ र १० मा तरुल खेती गर्ने कृषकको संख्या बर्सेनि बढदै गएको छ । राम्रो उत्पादन र बजार भाउका कारण कृषक यसतर्फ आकर्षित भएका छन् । उक्त क्षेत्रमा बलौटे माटो र पानी नजम्ने भएकाले पनि तरुलका लागि उपयुक्त मानिएको छ ।

‘माघे संक्रान्तिमा तरुलको माग धेरै हुन्छ,’ चार वर्षदेखि तरुल खेती गर्दै आएका जितु सुनारले भने, ‘त्यतिबेला व्यापारी घरमै आएर लैजान्छन् ।’ उनका अनुसार तरुल प्रतिकिलो ७०–८० रुपैयाँमा बिक्री हुन्छ । एकैपटक ठूलो मात्रामा उत्पादन हुने भएकाले कतिपय कृषकले लुकिछिपी सीमावर्ती भारतीय बजारतर्फ पनि बिक्री गर्दै आएका छन् । एउटै बोटबाट दुई/अढाइ किलोसम्म निस्किन्छ । एक बिघामा ८०–९० क्विन्टलसम्म उत्पादन हुने गरेको छ ।

‘दोधारा, चाँदनी तरुल खेतीका लागि उपयुक्त छ, यसका लागि आवश्यक प्राविधिक र बीउबिजनको भने अभाव हुन्छ,’ लामो समयदेखि तरकारी खेती गरिरहेका कुतियाकवरका खड्के बुढाले भने, ‘कुनै रोग किरा लागेमा सल्लाह दिने प्राविधिक पनि पाउँदैनौं ।’ उनले ४–५ वर्षदेखि ५ कट्ठा जग्गामा तरुल खेती गरिरहेका छन् ।

महाकाली नगरपालिका तरुलका लागि मात्रै नभई अन्य तरकारी खेतीका लागि पनि उपयुक्त मानिन्छ । यहाँका कृषकले भन्टा, परबल र अन्य बेमौसमी तरकारी उत्पादनगर्दै आएका छन् । केही वर्षयता बेसारर अदुवा खेती गर्न सुरु भएको छ । ‘बेसार र अदुवाले राम्रो भाउ पाउँदैन,’ बुढाले भने, ‘सिजनमा ३०–४० रुपैयाँ प्रतिकिलोमा बिक्री गर्नुपर्छ ।’

तरकारी उत्पादनका प्रशस्त सम्भावना भए पनि स्थानीय तहले हालसम्म यसतर्फ चासो दिन सकेको छैन । केही सानातिना तालिमहरू सञ्चालन गरे पनि कृषकलाई राहत हुने खालका ठूला योजना ल्याउन नसकेको हो । अहिले पनि दोधारा, चाँदनी क्षेत्रमा उत्पादन हुने तरकारी बिक्री गर्न समस्या हुने गरेको छ । यसका लागि व्यवस्थित बजार र संकलन केन्द्रसमेत स्थापना हुन नसकेको किसानको गुनासो छ ।

प्रकाशित : असार २९, २०७६ १०:२२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×