कालीकोट र रुकुम खोप सुनिश्चित- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

कालीकोट र रुकुम खोप सुनिश्चित

तुलाराम पाण्डे, हरि गौतम

कालीकोट‚ रुकुम पश्चिम — कालीकोट र रुकुम पश्चिमलाई पूर्ण खोप सुनिश्चित जिल्ला घोषणा गरिएको छ । दुवै जिल्लाका खोप समन्वय समितिले शुक्रबार कार्यक्रम गरी पूर्ण खोप सुनिश्चित जिल्ला घोषणा गरेको हो ।

सबै पालिकालाई पूर्ण खोप सुनिश्चित घोषणा गरिएपछि जिल्ला समन्वय समिति कालीकोटले अनुगमन प्रतिवेदनका आधारमा खोप सुनिश्चित घोषणा गरेको छ । कालीकोटलाई कर्णाली प्रदेशको तेस्रो पूर्ण खोप सुनिश्चित भएको जिल्ला घोषणा गरिएको जिल्ला समन्वय समिति प्रमुख धनजीत शाहीले बताए । उनका अनुसार यसअघि दैलेख र सुर्खेत घोषणा गरिएका थिए । कालीकोट ६५ औं पूर्ण खोप सुनिश्चित जिल्ला बनेको उनले बताए ।

घोषणा कार्यक्रममा स्थानीयले बाजागाजा, हुड्के नाचसहित बजार परिक्रमा गरेका थिए । ०४६ देखि बालबालिकालाई खोप लगाउन सुरु गरिएको कालीकोटमा सरकारले ०७२ मा पूर्ण खोपसम्बन्धी ऐन ल्याएपछि गाविस हुदै पालिका तहमा अभियान सञ्चालन गरी जिल्लालाई पूर्ण खोपयुक्त घोषणा गरिएको जनस्वास्थ्य अधिकृत कटकबहादुर महतले बताए । उनका अनुसार शिशु मृत्युदर घटाउन र कुपोषणको चक्र तोड्न खोप अभियान महत्त्वपूर्ण छ । ‘सबै स्थानीय तहले प्रत्येक महिना सञ्चालन गर्ने खोप अभियानका लागि भ्याक्सिनको चिस्यान, ढुवानी र उपलब्धतालाई सहज बनाउने निर्णय गरेका छौं,’ उनले भने, ‘समितिको बैठकले खोप अभियानलाई थप व्यवस्थित र अनिवार्य बनाउने गरी कार्ययोजना बनाएको छ ।’

कालीकोटमा झन्डै १२ हजार १५ महिनामुनिका बालबालिका छन् । बच्चा जन्मिनेबित्तिकै क्षयरोगविरुद्धको बीसीजी, १४ हप्ताभित्र मेनेन्जाइटिसविरुद्धको पेन्टाभेलेन्ट, ६ हप्ता, १० हप्ता र ९ महिनामा निमोनियाविरुद्धको पीसीभी खोप लगाइन्छ ।

त्यस्तै ६ र १४ हप्तामा पोलियोविरुद्धको पीआईभीसी, ६ र १० हप्तामा झाडापखालाविरुद्धको रोटा, ९ महिनामा मिजल्स रुवेलाविरुद्धको एमआर फस्ट खोप लगाइने गरिएको छ । महतका अनुसार महिला पहिलो पटक गर्भवती भएपछि १ महिनाको फरकमा २ पटक बच्चालाई धनुषटंकारबाट बचाउन टीडी खोप लगाउनुपर्छ भने दोस्रो पटकको गर्भाधानमा १ पटक लगाउने गरिएको छ ।

गर्भवती महिलाले ४ पटक स्वास्थ्य संस्था पुगेर गर्भ जाँच गराउनुपर्ने उनले बताए । कालीकोटमा सुनौला हजार दिनका आमा र शिशुलाई लक्षित गरी ‘हरेक बार खाना चार’ को अभियान पनि सञ्चालनमा छ । जिल्लाका ९ वटै स्थानीय तहले स्थानीय रैथाने बालीको प्रवर्द्धन गर्दै पोषिलो पिठो वितरण, खाद्य परिकारको प्रदर्शन र खाद्य सचेतनाका काम पनि सञ्चालन गरिरहेको खाडाचक्र नगरपालिकाका स्वास्थ्य संयोजक रवीन्द्र सेजुवालले बताए । रुकुम पश्चिममा जन्मेदेखि १५ महिनासम्मका ३ हजार ५ सय ७१ जनाले पूर्ण खोप लगाएको स्वास्थ्य सेवा कार्यालयले जनाएको छ । जसमध्य ३ हजार ५ सय १२ जनाको खोप कार्ड छ भने ५९ जना बालबालिकाले खोप लगाए पनि कार्ड पाएका छैनन् ।

१६ महिनादेखि २३ महिनासम्मका २ हजार ३ सय ७५ बालबालिकाले पूर्ण पाइसकेको जिल्ला स्वास्थ्य सेवा कार्यालयकी खोप सुपरभाइजर अधिकृत कृष्णा खड्काले बताइन् । उनका अनुसार यो अवधिमा बालबालिकाले विभिन्न १३ वटा सरुवा रोगविरुद्धका खोप लगाउनुपर्छ । पूर्ण खोप सुनिश्चित गर्न १६ महिनादेखि २३ महिना उमेर समूहका बालबालिकाको खोपको अवस्था पहिचान र विश्लेषण पनि गरिन्छ ।

पूर्ण खोप सुनिश्चित जिल्ला घोषणापछि यसको दिगोपनाका लागि विभिन्न रणनीति तय गरिएको छ । प्रभावकारी एवं गुणस्तरीय नियमित खोप सेवा सञ्चालन, हरेक वर्षको चैत्र महिनाभित्रै स्वास्थ्यकर्मीको संलग्नतामा घरधुरी सर्वेक्षण गर्ने नीति तय भएको समितिले जनाएको छ । अबदेखि हरेक वर्ष वडा, स्थानीय तह र जिल्ला सभाबाट पूर्ण खोप सुनिश्चितता भएको प्रमाणीकरण गरिने समितिका संयोजक तथा जिल्ला समन्वय समिति उपप्रमुख देवबहादुर विकले बताए । उनले भने, ‘अब बालबालिकामा देखा पर्ने विभिन्न सरुवा रोगको न्यूनीकरण हुनेछ ।’

प्रकाशित : श्रावण १, २०७९ ०८:१०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

स्वास्थ्यचौकी औषधिविहीन

‘उपचारका लागि गयो, स्वास्थ्यकर्मीले जाँच गरेर औषधि किन्न मेडिकलमा पठाउँछन्’ 
वर्षायाम सुरु भएसँगै स्वास्थचौकीमा ज्वरो, टाईफाइड, झाडापखला र आउँमासीका बिरामी बढी
विप्लव महर्जन

सल्यान — स्थानीय छत्रेश्वरी गाउँपालिकास्थित प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र, ३ स्वास्थ्यचौकी र ३ आधारभूत स्वास्थ्य इकाइमा २ सातादेखि औषधि अभाव भएको छ । ७ स्वास्थ्य इकाइहरूमा औषधिको मौज्दात शून्य भएपछि बिरामीहरू उपचारका लागि मेडिकलको भर पर्न थालेका छन् । 


गाउँपालिकाले खरिद प्रक्रियामा ढिलाइ गरेपछि स्वास्थ्य संस्थाहरूमा औषधिको अभाव भएको हो । औषधिको अभावका कारण उपचार गर्न गएका बिरामीहरू रित्तो हात घर फर्किने गरेका छन् । स्वास्थ्य संस्थामा निःशुल्क पाउने सिटामोल, जीवनजलगायत सामान्य औषधिको समेत अभाव छ । मौसम परिवर्तनका कारण गाउँमा ज्वरो, रुघाखोकी, पखालालगायत बिरामीहरू बढ्दै गए पनि औषधि नहुँदा बिरामीलाई सास्ती भोग्नुपर्ने बाध्यता छ । ‘उपचारका लागि गयो, स्वास्थ्यकर्मीले जाँच गरेर औषधि किन्न मेडिकलमा पठाउँछन्,’ स्थानीय कर्णबहादुर सार्कीले भने, ‘त्यसैले अब त मेडिकलकै भर लाग्न थाल्यो ।’ मेडिकलमा महँगो मूल्यमा उपचार गराउँदा विपन्न नागरिक मर्कामा परेको उनको भनाइ छ । पालिकाले औषधि खरिदमा ढिलाइ गर्दा ७ वडाका झन्डै ५ हजार दीर्घरोगी र विभिन्न स्वास्थ्य समस्या देखिएका बिरामीहरू मर्कामा प्रभावित भएको उनको भनाइ छ ।

पेट दुख्ने र पखाला लाग्ने समस्या देखिएपछि घरबाट आधा घण्टा हिँडेर प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमा उपचार गर्न गएका छत्रेश्वरी गाउँपालिका–५ लेखपोखराका ५२ वर्षीय दिलबहादुर पुनले स्वास्थ्य परीक्षण गराए पनि औषधि नपाएपछि खाली हात फर्कनुपरेको बताए । उनले निःशुल्क पाइने सामान्य औषधिलाई पनि मेडिकलमा २ सय ५० रुपैयाँमा किन्नु परेको बताए । ‘निःशुल्क उपचार र औषधि पाइन्छ भनेर स्वास्थ्यचौकी जान्छौं,’ उनले भने, ‘कहिले स्वास्थ्यकर्मी भेटिँदैनन् त कहिले औषधि नै पाइँदैन, बरु सोझै मेडिकलमा गएर उपचार गराउँदा सहज छ ।’ अहिले गाउँगाउँमा स्वास्थ्यचौकी खुले पनि आवश्यकताअनुसारको औषधि पाउन नसकेपछि विपन्न परिवारका बिरामी समस्यामा परेको स्थानीय विमल रोकाले बताए ।

प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र लेखपोखराका इन्चार्ज वीरबहादुर ओलीले प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमा ५८ थरीका औषधि निःशुल्क पाइने भए पनि दुई सातादेखि जीवनजल, एम्लोड, सिटामोल, बुस्कोपानलगायत औषधि नै नभएको बताए । औषधिको अभाव भएपछि अहिले उपचारका लागि आएका बिरामीलाई मेडिकलबाट किनेर सेवन गर्न सुझाव दिइरहेको बताए । ‘निःशुल्क पाइने औषधि किन्न पठाउँदा बिरामी रिसाउँछन्, कतिपय त झगडा गरेरै फर्किन्छन्,’ उनले भने, ‘हामीले पालिकालाई पटकपटक आग्रह गर्दा पनि औषधि आएन ।’ उनका अनुसार दैनिक ५० जनासम्म बिरामी केन्द्रमा उपचारका लागि आउने गरेका छन् । औषधिको अभावले बिरामीलाई सेवा दिन गाह्रो भएको स्वास्थ्यचौकी भोटेचौरका इन्चार्ज गणेश चन्दले बताए । उनका अनुसार वर्षायाम सुरु भएकाले ज्वरो, टाइफाइड, झाडापखाला र आउँमासीका बिरामी धेरै आउने गरेका छन् ।

छत्रेश्वरी गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रदिप खनालले औषधि खरिदका लागि टेन्डर प्रक्रियामा जानुपर्ने भए पनि स्वास्थ्य शाखाले समयमै जानकारी नगराएकाले ढिलाइ भएको बताए । उनले असार मसान्त लागेकाले पनि टेन्डर गर्न ढिलाइ भएको जनाए । ‘औषधि अभावको कुरा जानकारी भइसकेको छ,’ उनले भने, ‘अब एक साताभित्रै टेन्डर प्रक्रियामा जान्छौं ।’

प्रकाशित : श्रावण १, २०७९ ०८:०७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×