पर्यटक कुर्दै जुम्लाका होटल व्यवसायी- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

पर्यटक कुर्दै जुम्लाका होटल व्यवसायी

डीबी बुढा

जुम्ला — पर्यटक नआउँदा जुम्लाको होटल व्यवसाय संकटमा परेको छ । कोरोना महामारीअघि रारा आएका अधिकांश पर्यटक जुम्ला आउँथे । पर्यटक बढ्दै गएपछि व्यवसायीहरूले होटलहरूमा लगानीसमेत बढाए । तर अहिले अधिकांश होटलहरू रित्तै बनेका छन् ।

त्यसो त हिउँदका ३ महिना जुम्लामा पर्यटन आवागमन ठप्प हुन्छ । अत्यधिक हिमपात हुने भएकाले उक्त सिजनमा पर्यटकहरू नै आउँदैनन् । क्षेत्रीय होटल संघ जुम्लाका अध्यक्ष दिलबहादुर महतले हिउँदमा बन्द नै गर्नुपर्ने होटलहरू अहिले पनि पाहुना नआउँदा रित्तो बनेको बताए । उनका अनुसार अहिले ठूला लगानीका होटलहरूमा ५ वटा कोठा भरिन पनि मुस्किल छ । ‘सिजनकै बेला पर्यटक आउँदैनन्,’ उनले भने, ‘कुनै महिनामा त खर्चसमेत उठाउन मुस्किल हुन्छ ।’ उनका अनुसार जुम्लामा ५० लाखदेखि २ करोडसम्म लगानी गरेका होटल मात्रै झन्डै १५ वटा छन् । अहिले ठूला लगानीका होटलहरूमा १० देखि २० जनासम्म पाहुना मात्र आउने गरेको बताए । जबकि ती होटलहरूमा दैनिक ५० जनासम्म पाहुनाहरू राख्न सकिने सुविधा छ ।

होटल दौंतरीका सञ्चालक पदमबहादुर महतले आफूहरूसँग भएका आधा कोठा पनि नभरिँदा व्यवसाय नै धरापमा पर्न थालेको बताए । उनको होटलमा १६ वटा कोठाहरू छन् । तर दैनिक ८ कोठा पनि भरिन मुस्किल हुन्छ । ‘कोरोना महामारी अघिसम्म पर्यटकलाई कहाँ राख्ने होला भन्ने चिन्ता हुन्थ्यो, एक साताअघि नै सबै कोठा भरिभराउ हुन्थे,’ उनले भने, ‘अहिले त व्यवसायीले नै पाहुना खोज्नुपर्ने बाध्यता छ ।’

साउनदेखि भने पर्यटकहरू बढ्ने आशा रहेको संघका अध्यक्ष महतले बताए । उनका अनुसार साउन, भदौ, असोज र कात्तिक महिना रारा र जुम्ला घुम्न आउने पर्यटकका लागि उपयुक्त मौसन हो । ‘पर्यटकको संख्या बढ्दै गएपछि साना होटलहरूले पनि लगानी बढाए, यहाँ कुनै बेला त पर्यटकीय होटल बनाउने होडबाजी नै चल्यो,’ उनले भने, ‘जब कोरोना महामारी सुरु भयो, त्यसबेलादेखि ओरालो लागेको व्यवसायले अझै पनि गति लिन सकेको छैन ।’ संघको तथ्यांकअनुसार कोरोना महामारीअघिसम्म एकै महिनामा ३७ हजारसम्म पर्यटक जुम्ला आएका थिए ।

जुम्लामा होटल व्यवसायमा झन्डै २ अर्ब रुपैयाँ लगानी भएको संघको अनुमान छ । संघका अनुसार यो व्यवसायबाट कम्तीमा ३ सय जनाले रोजगारी पाएका छन् । पछिल्लो समय राष्ट्रियस्तरका कम्पनीहरूले समेत होटलका शाखा खोल्ने क्रम बढिरहेको छ । होटल पौवाले आफ्नो शाखा खोलिसकेको छ । पर्यटकीय होटलहरूले आफ्नो मेनुमा जुम्लाको उत्पादनलाई विशेष जोड दिएका छन् । होटल पौवाले कोदोको रोटी, फापरको रोटी, फापरको ढिँडो र मार्सी चामललगायत स्थानीय उत्पादनलाई प्रमुख परिकारका रूपमा राखेको छ ।

नियमित हवाई सेवा नहुँदा पनि होटल व्यवसाय समस्यामा परेको उपभोक्ता हकहित संरक्षण कार्यालयका प्रमुख श्रीकृष्ण देवकोटाले बताए । ‘कुनै बेला जुम्लामा मिठो खाने र राम्ररी सुत्न पाइने होटल नै पाउन मुस्किल थियो,’ उनले भने, ‘अहिले त एकसे एक होटल खुलेका छन्, तर पर्यटक नआउँदा व्यवसायीलाई ठूलो मर्का परेको छ ।’ खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण डिभिजन कार्यालयले जिल्लाका होटेलहरूलाई स्तरीकरण तथा लोगो वितरण गर्ने प्रक्रिया थालेको छ । कार्यालयका प्रमुख डा. ईश्वर सुवेदीले होटलको स्तरीकरण गरी तिनीहरूलाई पर्यटकमैत्री बनाउन स्तरीकरणको काम सुरु गरिएको बताए । ‘व्यवसायीहरूलाई ५० वटा प्रश्नहरू समेटेर स्वमूल्यांकन फाराम दिएका छौं,’ उनले भने, ‘उनीहरूले भरेको फारामका आधारमा अनुगमन गरी एक साताभित्रै होटलहरूको वर्गीकरण हुन्छ ।’

प्रकाशित : असार १३, २०७९ ०७:४२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आयुर्वेद केन्द्रमा एउटै औषधि छैन

पछिल्लो समय आयुर्वेद औषधिप्रति बिरामीको आकर्षण बढे पनि औषधि नहुँदा उनीहरु मर्कामा
डीबी बुढा

जुम्ला — चन्दननाथ नगरपालिका–१० स्थित जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्य केन्द्रमा आयुर्वेदिकका सबैखाले औषधिको अभाव भएपछि बिरामी रित्तो हात फर्कन बाध्य छन् । केन्द्रमा दैनिक ३० देखि ५० जनासम्म बिरामी उपचारका लागि जाने गरे पनि औषधि पाइँदैन । स्वास्थ्य केन्द्रमा अनिवार्य रुपमा हुनुपर्ने २३ प्रकारका आयुर्वेदिक औषधीमा कुनै पनि छैनन् ।

जुम्लाको चन्दननाथ नगरपालिका–१० स्थित जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्य केन्द्र । तस्बिर : कान्तिपुर

केन्द्रमा सबैभन्दा बढी दीर्घरोगीहरू उपचारका लागि जान्छन् । ‘स्वास्थ्यकर्मीले चेक गर्छन्, अनि औषधि छैन भन्दै पठाउँछन्,’ स्थानीय पूर्णलाल खत्रीले भने, ‘औषधि नभएको केन्द्रमा जाने र फर्किने काम मात्र हुन्छ ।’ उनले पछिल्लो समय आयुर्वेद औषधिप्रति बिरामीको आकर्षण बढे पनि औषधि नहुँदा उनीहरू मर्कामा परेको बताए । उनका अनुसार जिल्लामा आयुर्वेद औषधालयसमेत नहुँदा बिरामीलाई सुर्खेत र नेपालगन्जबाट औषधि मगाएर सेवन गर्नुपर्ने बाध्यता छ ।

केन्द्र ५ महिनादेखि प्रमुखविहीन छ । तत्कालीन कार्यालय प्रमुख देवेन्द्र ठाकुर सरुवा भए पनि अहिलेसम्म उनको ठाउँमा कसैलाई पठाइएको थिएन । प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रालयले वुधवार जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयका प्रमुख कृष्ण सापकोटालाई आर्युवेदिक स्वास्थ्य केन्द्र हेर्न जिम्मा दिएको छ । ठाकुरको गत पुसमा सरुवा भएको थियो । कार्यालय प्रमुख नहुँदा आर्थिक र प्रशासनिक काम पनि ठप्प भएको कर्मचारीहरूको भनाइ छ । ‘औषधि सकिएको छ, खरिद गर्ने अधिकार पनि छैन,’ वैद्य गोरखबहादुर रावतले भने, ‘बिरामी रित्तो हात फर्काउनुको पीडा हामीलाई पनि छ, ५ महिनाअघि ल्याएको औषधि, प्रयोगशालाका सामान र फर्निचरको भुक्तानी गर्न पनि बाँकी छ ।’ उनले पहिले खरिद गरेको औषधि सबै सकिएको जनाए । ५ महिनादेखि आफूहरूले तलबसमेत नपाएको उनको गुनासो छ ।

नागरिकको स्वास्थ्य अधिकार सुनिश्चित गर्न स्थापना भएको स्वास्थ्य केन्द्र धरापमा पर्दा पनि स्थानीय सरकार मौन बसेको स्थानीय अगुवा राजुशरण न्यौपानेले बताए । उनका अनुसार केन्द्रमा कर्मचारी, औषधि र पूर्वाधारको अभाव हुँदा केन्द्र नै धरापमा परेको छ । उनले भने, ‘उपचार गर्न आएका बिरामी औषधिबिनै खाली हात फर्कनुपरेको छ ।’

सामाजिक विकास मन्त्रालयले यो वर्ष केन्द्रको भवन मर्मतका लागि २० लाख र नयाँ भवनको डीपीआरका लागि ५ लाख रुपैयाँ छुट्याएको छ । तर कार्यालय प्रमुख नहुँदा दुवै काम सुरु हुन नसकेको वैद्य रावतले बताए । उनका अनुसार नागरिक आरोग्य केन्द्र स्थापनाको काम पनि अलपत्र परेको छ । ‘एक साताभित्र सरकारले कार्यालय प्रमुख नपठाए सबै रकम फ्रिज जाने जोखिम छ,’ उनले भने, ‘आर्थिक अख्तियारी नहुँदा घरभाडा, बिजुली महसुललगायत सामान्य खर्च पनि गर्न नसकिने अवस्था आयो ।’ उनका अनुसार केन्द्रमा दुई जना स्थायी र १३ करारका कर्मचारी छन् । आयुर्वेदिक केन्द्रमा लेखापाल पनि नभएपछि कोलेनिकाका लेखपालले काम चलाएका छन् । प्रमुख जिल्ला अधिकारी विजयाकुमारी प्रसाईंले आयुर्वेद अस्पतालको समस्या समाधान गर्न प्रदेश सरकारसँग समन्वय भइरहेको बताइन् ।

प्रकाशित : असार ९, २०७९ ०८:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×