व्यावसायिक भैंसीपालनको लहर- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

व्यावसायिक भैंसीपालनको लहर

ज्योति कटुवाल

सुर्खेत — लेकबेसी नगरपालिका–९ कालतडीका ४३ वर्षीय सन्तोष खाम्चाले २०५८ सालदेखि व्यावसायिक भैंसीपालन सुरु गरे । ३ वटा भैंसीबाट व्यवसाय सुरु गरेका उनको गोठमा अहिले १९ भैंसी छन् । ‘राम्रो आम्दानी हुन थालेकाले छिट्टै १० वटा भैंसी थप्ने तयारी छ,’ उनले भने, ‘महिनामा १ लाखको दूध मात्र बेच्छु, भैंसीसँगै बाख्रा र बंगुरपालन पनि भइरहेको छ ।

सुर्खेतको लेकबेंसी नगरपालिका–९ कालतडीका सन्तोष खाम्चाको भैंसीपालन फार्म । तस्बिर : ज्योति कटुवाल/कान्तिपुर

खाम्चाले साढे २ वर्ष वीरेन्द्रनगरमा चमेना गृह सञ्चालन गरे । तर बुबा बिरामी भएपछि घर फर्केका उनलाई फेरि सहर जान मन लागेन । गाउँमा कुखुरा पालन गरेका उनले त्यो व्यवसायबाट कमाउन नसकेपछि गंगटे बजारमा कपडा पसल खोले । तर त्यसले पनि आम्दनी दिएन ।

‘३ वटा व्यवसायको ऋण थपिएपछि विदेश जाने तयारी थिए,’ उनले भने, ‘एकजना साथीले भैंसी पाल्न सल्लाह दिएपछि अहिले भैंसीपालनमै रमाइरहेको छु ।’ उनका साथी चौरासे कृषक सहकारीका छविलाल आर्चायले खाम्चालाई भैंसीपालनको प्रेरणा मात्र दिएनन्, सरकारीबाट १० लाख रुपैयाँ ऋणसमेत मिलाइदिए । उनले दैनिक ५० लिटर बढी दूध सदरमुकाम वीरेन्द्रनगर ल्याएर बिक्री गरिरहेका छन् । खाम्चाले अहिले दूध बेचेरै महिनाको ५० हजार रुपैयाँ बैंकको किस्ता तिर्छन् ।

उनकै छिमेकी जैसरा वीरकट्टाको घरमा पनि ६ वटा भैंसी छन् । उनी पनि छिट्टै ५ वटा भैंसी थप्ने तयारीमा छिन् । उनको गोठबाट दैनिक २० लिटर दूध बजार जान्छ । दूध बिक्रीबाटै एक छोरालाई काठमाडौंमा पढाइरहेको उनले जानकारी दिइन् ।

अहिले गाउँका २७ किसानले व्यावसायिक भैंसीपालन गरिरहेका छन् । प्रत्येक घरले ५ देखि १९ वटासम्म भैंसी पालिरहेको समूहका सचिव दीपक ढकालले बताए । उनका अनुसार विदेश जान छोडेर युवाहरूले धमाधम कृषिखेती र पशुपालनलाई व्यावसायिक बनाइरहेका छन् । ‘हाम्रा पुर्खाहरू रोजगारीका लागि कालापहाड जान्थे,’ उनले भने, ‘अहिले हामीले गाउँमै रोजगारी पाएका छौं, मनग्गे कमाइ भइरहेको छ ।’

समूहलाई कृषि क्षेत्र विकास कार्यक्रम (एएसडीपी) ले सहयोग गरिरहेको छ । कार्यक्रमले १ करोड ९५ लाख रुपैयाँ बजेट छुट्याएपछि किसानहरु व्यावसायिक बन्दै गएका हुन् । कार्यक्रमले किसानहरुलाई भकारो सुधार, मेसिनरी सामग्री, घाँसखेतीलगायतमा सहयोग गरिरहेको कार्यक्रम संयोजक विनोद भट्टराईले बताए । ‘हामीले किसानहरुलाई उत्पादनदेखि बजारीकरणमा सहयोग गरिरहेका छौं,’ उनले भने, ‘कृषकहरुलाई कृषि विकास बैंकमार्फत ऋण प्रवाह पनि गर्न थालिएको छ ।’ उनका अनुसार एएसडीपीले सामुदायिक कृषि प्रसार सेवा केन्द्र पनि सञ्चालन गरेको छ ।

एएसडीपीका पोषणविज्ञ राजेन्द्रप्रसाद गिरीले किसानलाई वित्तीय साक्षरता, व्यवसायिक योजना निर्माण र पोषणसम्बन्धी तालिम पनि नसञ्चालन गरिरहेको जाननकारी दिए । ‘गाउँमा भैंसीपालन फस्टाउन थालेपछि भारत र अन्य देश गएका युवासमेत फर्किएर व्यवसाय सञ्चालन गर्न थालेका छन्,’ उनले भने, ‘सबै किसानलाई भैंसीपालनले आत्मनिर्भर बनाइरहेको छ ।’

प्रकाशित : असार १२, २०७९ ११:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मन्थलीमा निकास नहुँदा सडकमै भेल

टीकाप्रसाद भट्ट

रामेछाप — रामेछापको जिल्ला सदरमुकाम मन्थली हरेक वर्षायाममा हिलो र धूलो हुने गरेको छ । स्थानीय खोलाखोल्सीहरूको उचित निकास नहुँदा सडकमै भलबाढी बग्ने गर्छ । 


सडक कालोपत्र भए पनि अलिकति पानी पर्नासाथ सडकमा भलको पानी बग्न थाल्छ । खोल्सीहरू जथाभावी फर्काउँदै आफ्नो संरचना निर्माण गर्नेले पानीको निकासका बारेमा चासो नदिँदा समस्या अझ थपिँदो छ । सडक डिभिजन कार्यालय खुर्कोटका सुपरभाइजर शंकर कार्की भन्छन्, ‘परम्परादेखि खोला बग्ने स्थानमा कजवे बनाएका थियौं । कजवेको निकास बन्द गरेर घर बनेका छन् ।’

साविकमा खोलाखोल्सीसमेत नापी भएकाले बजार क्षेत्रमा समस्या हुन थालेको हो । नापी भएको र लाखौं रुपैयाँ आनामा जाने जग्गामा खोला अन्यत्र फर्काएर घर बन्छ भने किन नबनाउने भन्ने होडबाजी नै छ । सबैको जग्गा बचाएर पानी तर्काउन सम्भव नभएकाले खोला सडकबाटै बग्ने अवस्था रहेको उनले बताए ।

आकाशे क्षेत्रमा साविकमा ३ वटा खोल्सीको पानी झर्ने गरेको थियो । अहिले ३ वटै खोल्सीको पानीको बहाव क्षेत्रमा स्थानीयले संरचना निर्माण गरिसकेका छन् । पानी बग्ने ठाउँ छेकेर घर बनाएकाले हरेक वर्ष सडक हिलाम्मे हुने गरेको छ । मन्थली बजारदेखिको सडक किनारका नालाबाट बगेको पानी बसपार्कमा पुग्छ । तर बसपार्क क्षेत्रबाट नालाको निकास नभएकाले उक्त क्षेत्र हिलाम्मे हुने गरेको छ । ‘बजारदेखिको पानी ल्याएर हाम्रो जग्गामा छोडेका छन्,’ स्थानीय मनोज माझी भन्छन् । ‘सडक तथा नाला नहुँदा बसपार्क नजिक वर्षायाममा खहरे बग्छ ।’

मन्थली नगरपालिकाका प्रमुख लब श्रेष्ठ निकासका लागि पहल भइरहेको बताउँछन् । ‘सहर हिलो र धूलोमुक्त बनाउन र सधैंको डुबान समस्या कम गर्न बसपार्कबाट तामाकोसी किनारसम्म निकास बनाउने प्रयास भइरहेको छ । केही जग्गामा सहमति गर्न बाँकी रहेकाले सरोकारवालासँग बसेर छलफल चलाउँदै छौं ।’

प्रकाशित : असार १२, २०७९ ११:३७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×