जुम्लामा नुनका गोदाम रित्तै- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

जुम्लामा नुनका गोदाम रित्तै

डीबी बुढा

जुम्ला — कर्णाली राजमार्ग सञ्चालन भएपछि पहिलो पटक जुम्लामा नुनका गोदाम रित्तिएका छन् । कर्णाली राजमार्ग पुग्नुभन्दा अघि यहाँ नुनको विषयलाई लिएर राजनीतिक खिचातानी नै हुने गर्थ्यो ।


सडक विस्तारसँगै पहुँचवालाले मात्र नुन पाउने अवस्था अन्त्य भएर सहज रुपमा आम नागरिकले पनि नुन पाउने अवस्था भएको थियो । तर यसपटक झण्डै दुई दशकपछि यहाँका नुन गोदाम खाली भएका छन् ।

साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनको कार्यालय जुम्लाका प्रमुख खगेन्द्र मल्लले जुम्लामा भरिभराउ नुनका गोदाम रित्तिएको बताए । उनले भने, ‘सडक पुगेपछि पहिलो पटक नुन अभाव देखियो । गोदाम रित्तो बने । सेवाग्राहीलाई पर्याप्त नुन दिएर चित्त बुझाउन कठिन छ ।’

जुम्लामा तीन वटा डिपो छन् । खलंगास्थित डिपोमा १ सय ७९ क्विन्टल मात्र नुन मौज्दात छ । मौज्दात हेर्दा असार अन्तिमसम्म पनि पुर्‍याउन सकिने अवस्था नरहेको कर्पोरेसनका प्रमुख मल्ल बताउँछन् ।

दैनिक नुन लिने सेवाग्राहीको संख्या डेढ सय जति पुग्छ । मल्लका अनुसार प्रतिव्यक्ति पाँच केजी मात्र नुन दिने गरिएको छ । हप्ताको आइतबार, मंगलबार र बिहीबार गरेर तीन दिन मात्र डिपो खुला रहन्छ ।

चालु आर्थिक वर्षमा जुम्लाको लागि ३ हजार क्विन्टल नुनको कोटा तोकिएको थियो । कोटा अनुसारको नुन समयमै पुगेर बिक्री भइसकेको छ । प्रदेश कार्यालयले नुनको अभावलाई मध्यनजर गर्दै २ हजार ३ सय क्विन्टल कोटा थपेको छ । तर नुनको ढुवानी गर्ने जिम्मा पाएको ठेकेदारले ढुवानी गर्न मानिरहेको छैन् । नेपालगञ्जका ठेकेदार तुरुणध्वज खाणले नुन ढुवानीको जिम्मेवारी पाएका छन् ।

ठेकेदारसँग प्रतिकेजी ६ रुपैयाँमा ढुवानी गर्ने सम्झौता छ । अहिले पेट्रोलियम पदार्थको मुल्यवृद्धिसँगै ढुवानी भाडा बढेको छ । बढेको भाडामा ढुवानी गर्दा ठेकेदारलाई प्रति ट्रिप १७ हजार रुपैयाँ घाटा हुन्छ । ठेकेदारले अहिले बढेको महंगीको आधारमा ढुवानी भाडा वृद्धि हुनुपर्ने अडान राखेका छन् । नत्र सम्झौता अनुसारको मूल्यमा नुन ढुवानी गर्न असमर्थ जनाएका छन् । प्रमुख मल्लले भने, ‘अहिलेको भाडामा ढुवानी गर्न नसकिने ठेकेदारको अडान छ । यसो गर्दा अझै केही दिन नुन ढुवानी हुने अवस्था देखिँदैन ।’

हाल जुम्लाको नराकोट डिपो खाली भइसकेको छ । नुन लिन आएका सेवाग्राही रित्तो हात फर्किने गरेका छन् । बजारको महंगो नुन किन्नु पर्ने बाध्यता आइलागेको स्थानीयको गुनासो छ । कनकासुन्दरी डिपोमा २३४ क्विन्टल नुन मौज्दात छ । यो पनि पर्याप्त होइन ।

'मौज्दात रहेको नुन जेनतेन यो महिना पुग्ला,' कार्यालय प्रमुख मल्लले भने, ‘अर्को महिनादेखि सबै गोदाम रित्तो नै हुने अवस्था छ ।’ जुम्लामा एक नगरपालिकासहित ७ गाउँपालिका छन् । नगरपालिकासहित ५ पालिकाले सदरमुकाम खलंगाको डिपोबाट नुन लैजान्छन् । कनकासुन्दरी, सिंजा र हिमाका स्थानीयले नराकोट र कनकासुन्दरी डिपोबाट नुन लिन्छन् ।

साल्टट्रेडिङ कर्पोरेसन क्षेत्रीय कार्यालय नेपालगञ्जका प्रमुख मनोजकुमार चौधरीले जुम्ला बाहेक कर्णालीका हुम्ला, मुगु, कालिकोट र डोल्पा जिल्लामा नुनको अभाव नभएको बताए । पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धिले ठेकेदारले नुन ढुवानी गर्न मानिरहेको छैनन् । उनले भने, ‘छिटो नुन ढुवानी गर्न ताकेता भइरहेको छ । ठेकेदारले पनि ढुवानी गर्न सुरु गर्ने भनेका छन् । जुम्लाको लागि अब नुन छिट्टै ढुवानी होला ।’

प्रमुख चौधरीले यो महिनाभित्रै नुन ढुवानी गरिसक्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरेका छन् । साथै जुम्लावासीलाई नुनको अभाव झेल्नुपर्ने अवस्था आउन नदिनेमा सतर्क रहेको चौधरीले बताए ।

प्रकाशित : असार ८, २०७९ १७:०७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

महँगीले विपन्नलाई छाक टार्नै धौ

‘अब त आफ्नै बारीमा फलाए खान पाइने भो, नत्र भोकभोकै’
डीबी बुढा

जुम्ला — सिंजाका खड्कबहादुर कार्कीले दैनिक उपभोग्य वस्तु किन्न छाडेका छन् । ‘जेको पनि भाउ बढेको बढ्यै छ, हामी गरिबले कसरी किन्ने ?,’ उनले भने, ‘अब त खोले सिस्नो खाएरै बस्नुको विकल्प भएन ।’

उनका छिमेकी रणबहादुर कार्कीले पनि नुनबाहेक अरु उपभोग्य सामान नकिनेको एक महिना बित्न थाल्यो । ‘पहिले सयमा भान्सा चल्थ्यो, अहिले हजारमा पुग्यो,’ उनले भने, ‘महँगी अचाक्ली बढ्दै गयो, सबै समस्या हामी गरिबले मात्र झेल्नुपर्छ ।’

बजारमा चामल, तेल, नुन, चिनी, मैदा, मासुलगायतको भाउ बढेपछि जुम्लीहरूको भान्सा महँगिएको छ नै कम आय हुने परिवार समस्यामा परेका छन् । ‘सरकार फेरिए, व्यवस्था बदलिए, तर जनताको भान्सा कहिल्यै सस्तो भएन,’ खडकबहादुरले भने, ‘अब त आफ्नै बारीमा फलाए खान पाइने भो, नत्र भोकभोकै ।’

व्यापारीहरूले बजेटअघि जुम्लामा लाखौं मूल्यका सामान लुकाएका थिए । अहिले सबैजसो सामानमा २५ प्रतिशतसम्म मूल्य बढेको स्थानीय कमल न्यौपानेले बताए । ‘डिलरमै महिनौंदेखि थन्काएर राखेको सामानलाई चर्को मुल्यमा बेचिरहेका छन्,’ उनले भने, ‘प्रशासन मौन छ, वर्षा लाग्यो अब त झन् मूल्य बढ्छ होला ।’ वर्षायाम सुरु भएसँगै बर्षेनि ढुवानी समस्या देखाउँदै व्यापारीले आफूखुसी मूल्य बढाउने गरेको उनले बताए । व्यापारीले विपन्नको दुःख र कठिन समयलाई कमाउने अवसरका रूपमा उपयोग विडम्बना भएको उनको भनाइ छ ।

जुम्लाका व्यापारिक केन्द्रहरूमा सबैभन्दा बढी तेलको मूल्य बढेको छ । होलसेल र डिलरहरूले पटकैपिच्छे मूल्य बढाउँदा आफूहरू पनि मर्कामा परेको खलंगा बजारमा खुद्रा पसल चलाउँदै आएकी धनलक्ष्मी सार्कीले बताइन् । उनका अनुसार पहिले १ सय ५० रुपैयाँमा किनबेच हुँदै आएको खाने तेलको मूल्य अहिले २ सय रुपैयाँ पुगेको छ । त्यस्तै चिनी १ सय २० रुपैयाँ, चामल ७२ देखि ८० रुपैयाँ प्रतिकिलोसम्म पुगेको उनको भनाइ छ ।

५ किलो आटाको मूल्य यसअघि २ सय ५० रहेकोमा अहिले ३ सय २० रुपैयाँ प्रतिकिलो पुगेको छ । ‘हामी त किलोमा १०/१५ रुपैयाँ नाफा खाएर मात्र बेच्छौं,’ उनले भनिन्, ‘कमाउने जति ठूला व्यापारीले कमाउने भए, हामीलाई पनि सानो व्यापारले गुजारा चलाउन मुस्किल छ ।’ पशुपति जनरल स्टोरका सञ्चालक डिल्लीप्रसाद पाण्डेले महँगीले उपभोक्ता र साना व्यापारी मर्कामा परेको बताए ।

कम्पनीहरूले नै मूल्य बढाएर सामान पठाइरहेको जुम्लाका होलसेल व्यापारी मीनप्रसाद पौडेलले बताए । ‘सबै आयतित सामान भएकोले मुल्य बढेरै आउने गर्छ,’ उनले भने, ‘हामीले त झन् एमआरपी मूल्यमा पनि केही प्रतिशत छोडेर सामान बेचिरहेका छौं ।’ महँगी बढे पनि सबै व्यापारीको प्रतिस्पर्धा हुँदा आएको सामान १/२ दिनमै सकिने उनले जानकारी दिए ।

जुम्ला उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष पुरीचन्द्र देवकोटाले मुल्यबृद्धिका नाममा कालोबजारी भने नभएको बताए । उनले सरकारले तेलहरूमा विभिन्न समयमा मुल्य बृद्धि गरेको बताउँदै बाहिरबाट आउने खाद्यवस्तुमा ढुवानी र केही नाफा मात्र जोडेर बिक्री गर्न व्यापारीहरूलाई भनिएको जनाए । ‘स्थानीय बजारमा कुनै सामान उत्पादन हुँदैन, सबै बाहिरबाट आउने हो,’ उनले भने, ‘सामानको मूल्य बढेसँगै एक महिनायता जुम्लीहरूको भान्सा पनि महँगिएको छ ।’ सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रमिला रिजालले बजारमा दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्य बढेको विषयमा गुनासो आएको बताइन् । ‘छिट्टै बजार अनुगमन गछौं,’ उनले भनिन् ।

तातोपानी गाउँपालिका–५ का पूर्णप्रसाद चौलागार्इंले खाद्यवस्तुको मूल्य वृद्धिले उपभोक्ता मारमा परेको बताए । ‘सरकार हरेक बजेटमा कर्मचारीको तलब बढाउँछ,’ उनले भने, ‘जनतालाई भने मूल्यवृद्धिले लखतरान बनाएको छ, सरकारले तत्काल जनताको चुलो सस्तो बनाउन जरुरी छ ।’

प्रकाशित : असार ८, २०७९ १५:२५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×