सुर्खेतमा विमानस्थल : नयाँ बनाउँदा १० अर्ब, विस्तार गर्दा साढे ९ अर्ब- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

सुर्खेतमा विमानस्थल : नयाँ बनाउँदा १० अर्ब, विस्तार गर्दा साढे ९ अर्ब

चाँदनी कठायत

वीरेन्द्रनगर — ६ वर्षअघि संघीय सरकारले अन्तर्राष्ट्रियस्तरको विमानस्थल निर्माणका लागि सुर्खेतको भेरीगंगास्थित रामघाट र छिन्चुको बीचमा रहेको मदानेचौरमा प्रारम्भिक अध्ययन गर्‍यो । संघीय सरकारका तत्कालीन संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री रवीन्द्र अधिकारीसहितको प्राविधिक टोलीले अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको सम्भाव्यता अध्ययन गरेको थियो ।


भूगर्भविद कृष्णकुमार श्रेष्ठ, ईन्जिनियर निश्चल नेपाल र सर्भेयर राजिव बराललगायत टोलीले अध्ययन गर्दा वीरेन्द्रनगरमा हाल सञ्चालनमा रहेको विमानस्थललाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका रुपमा विकास गर्दा ठूला विमान अवतरण गराउन नसकिने बताएको थियो । जसको विकल्पका रुपमा छिन्चुको मदानेचौरमा सम्भावता अध्ययन गरिएको थियो ।

त्यस समयमा सम्भाव्यता अध्ययन टोलीले मदानेचौर अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका लागि उत्तम रहेको निष्कर्ष निकालेको थियो । अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका लागि २२ सय मिटरको धावनमार्ग अनिवार्य रहेकोमा मदानेचौरमा धावनमार्गको लम्बाइ २६ सय मिटरसम्म हुने अध्ययनले देखाएको थियो । यद्यपि डाँडालाई काट्नुपर्ने भएकाले लागत भने महंगो पर्ने नागरिक उड्डयान प्राधिकरणले बताएको थियो । प्राधिकरणका अनुसार मदानेचौरमा विमानस्थल बनाउँदा १० अर्ब बजेट लाग्ने अनुमान गरिएको थियो । जसको चौडाइ ३० मिटर र निर्माण कार्य सम्पन्न गर्न ६ देखि ८ वर्षसम्म लाग्ने अनुमान प्राविधिक टोलीले गरेको थियो ।

प्रारम्भिक सर्भे भए पनि उक्त स्थानमा विमानस्थल बन्ने विषय हराउँदै गयो । त्यसपछि फेरि ०७७ असोज १५ गते कर्णाली प्रदेशका तत्कालीन मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाही नेतृत्वको सरकारले सुर्खेत विमानस्थल विस्तारका लागि संघीय सरकारसँग द्धिपक्षीय सम्झौता गर्‍यो । उक्त सम्झौता अनुसार सुर्खेतमा रहेको हालको विमानस्थल उत्तरतर्फ पाँच सय १० मिटर, दक्षिणतर्फ ६० मिटर र पश्चिमतर्फ ६६ मिटर विस्तार गर्ने उल्लेख थियो ।

त्यसलगत्तै वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाले ०७७ माघ ३ गतेको कार्यपालिका बैठकबाट सुर्खेत विमानस्थल विस्तार गर्नु भन्दा पनि नयाँ विमानस्थल निर्माणको विकल्प खोज्न प्रदेश र संघीय सरकारलाई अनुरोध गर्‍यो ।

सुर्खेतमा ठूला जहाज अवतरण उद्देश्यका साथ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणको चर्चा लामो समयदेखि चल्दै आएको हो । यसबीचमा संघ, प्रदेश तथा स्थानीय सरकारले आ–आफ्नै तवरले विभिन्न कालखण्डमा प्रक्रियासमेत अघि बढाए । प्रारम्भिक अध्ययन भएको ६ वर्षपछि संघीय सरकारले फेरि सुर्खेतको भेरीगंगामा विमानस्थल निर्माणको प्रक्रिया अघि बढाउने भएको छ ।

हालको विमानस्थल विस्तारका लागि प्रदेश र संघीय सरकारबीच भएको सम्झौतामा ९.४१ अर्बमध्ये संघीय सरकारको ५० प्रतिशत र प्रदेश र स्थानीय पालिकाले २५–२५ प्रतिशत खर्च व्यहोर्ने उल्लेख गरिएको थियो । ९.४१ अर्ब रुपैयाँ खर्च गरेर विमानस्थल विस्तार गर्दा पनि ठूला जहाज अवतरण हुँदैनन् । रनवे पनि एकतर्फी मात्रै हुन्छ । तीन सय ५० मिटर रनवे विस्तारमा अर्बौं खर्च लाग्ने र त्यसले पनि सहज रुपमा ठूला जहाज आउन नसक्ने देखिएपछि विकल्पका रुपमा रामघाट विमानस्थल नै उपयुक्त हुने प्राधिकरणको धारणा छ ।

०७३ मा सम्भाव्यता अध्ययन टोलीले पनि रामघाटको मदानेचौर अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका लागि उत्तम रहेको निष्कर्ष निकालेको थियो । ०२३ सालमा १ हजार ४० मिटर क्षेत्रफलमा विमानस्थल निर्माण गरिएको थियो । उक्त विमानस्थललाई करिब आठ वर्षअघि पहिलोपटक विस्तार गरी १ हजार २ सय ५५ मिटर लम्बाइ र ३० मिटर चौडाइको बनाइएको थियो । अहिले विमानस्थलमा एटीआर–४२ तथा साना सिट क्षमता भएका जहाजले मात्रै उडान भर्न सक्छन् ।

विस्तार गरे पनि चौबिसै घण्टा चल्दैन

विस्तारको चर्चा चलिरहेको सुर्खेत विमानस्थल विस्तारले मात्र हवाइ सेवा प्रभावकारी नहुने नागरिक उड्डयान प्राधिकरण कार्यालय, सुर्खेतले जनाएको छ ।

कार्यालय प्रमुख देवेन्द्र पाण्डेले कर्णाली प्रदेशमा हवाइ सेवा विस्तारका लागि ‘फुल फेज’ (चौबिसै घण्टा सञ्चालन हुने) को विमानस्थल बन्न नसक्ने बताए । ‘दुईतर्फ नै पहाड परेकाले फुल फेज हुनै सक्दैन,’ उनले भने, ‘हालको विमानस्थललाई विस्तार गर्दा पनि रात्रिकालीन उडान भर्न सक्ने क्षमता राख्दैन । त्यसको मुख्य कारण नै यहाँको भौगोलिक वातावरण नै हो ।’

कम कुहिरो भएको अवस्थामा पनि अहिले उडान रोक्नुपर्ने समस्या रहेको पाण्डेले बताए । कर्णालीमा उडान सेवा विकासका लागि रामघाट क्षेत्रमा विमानस्थलको निर्माण गरिनु सम्भवतः उत्तम हुने उनको भनाइ छ । जनताको मागअनुसार नै विमानस्थल निर्माण हुने उनले बताए ।

‘विस्तार गर्दा र नयाँ निर्माण गर्दा लाग्ने लागत करिब उस्तै उस्तै नै छ,’ उनले भने, ‘विस्तार गर्दा पनि चौबिसै घण्टा चल्न सक्दैन तर रामघाटमा नयाँ बन्यो भने चौबिसै घण्टा जहाज अवतरण हुन सक्छन् त्यसैले त्यहाँ नै ठीक हुन्छ जस्तो लाग्छ ।’

प्रकाशित : असार ८, २०७९ १५:२८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

महँगीले विपन्नलाई छाक टार्नै धौ

‘अब त आफ्नै बारीमा फलाए खान पाइने भो, नत्र भोकभोकै’
डीबी बुढा

जुम्ला — सिंजाका खड्कबहादुर कार्कीले दैनिक उपभोग्य वस्तु किन्न छाडेका छन् । ‘जेको पनि भाउ बढेको बढ्यै छ, हामी गरिबले कसरी किन्ने ?,’ उनले भने, ‘अब त खोले सिस्नो खाएरै बस्नुको विकल्प भएन ।’

उनका छिमेकी रणबहादुर कार्कीले पनि नुनबाहेक अरु उपभोग्य सामान नकिनेको एक महिना बित्न थाल्यो । ‘पहिले सयमा भान्सा चल्थ्यो, अहिले हजारमा पुग्यो,’ उनले भने, ‘महँगी अचाक्ली बढ्दै गयो, सबै समस्या हामी गरिबले मात्र झेल्नुपर्छ ।’

बजारमा चामल, तेल, नुन, चिनी, मैदा, मासुलगायतको भाउ बढेपछि जुम्लीहरूको भान्सा महँगिएको छ नै कम आय हुने परिवार समस्यामा परेका छन् । ‘सरकार फेरिए, व्यवस्था बदलिए, तर जनताको भान्सा कहिल्यै सस्तो भएन,’ खडकबहादुरले भने, ‘अब त आफ्नै बारीमा फलाए खान पाइने भो, नत्र भोकभोकै ।’

व्यापारीहरूले बजेटअघि जुम्लामा लाखौं मूल्यका सामान लुकाएका थिए । अहिले सबैजसो सामानमा २५ प्रतिशतसम्म मूल्य बढेको स्थानीय कमल न्यौपानेले बताए । ‘डिलरमै महिनौंदेखि थन्काएर राखेको सामानलाई चर्को मुल्यमा बेचिरहेका छन्,’ उनले भने, ‘प्रशासन मौन छ, वर्षा लाग्यो अब त झन् मूल्य बढ्छ होला ।’ वर्षायाम सुरु भएसँगै बर्षेनि ढुवानी समस्या देखाउँदै व्यापारीले आफूखुसी मूल्य बढाउने गरेको उनले बताए । व्यापारीले विपन्नको दुःख र कठिन समयलाई कमाउने अवसरका रूपमा उपयोग विडम्बना भएको उनको भनाइ छ ।

जुम्लाका व्यापारिक केन्द्रहरूमा सबैभन्दा बढी तेलको मूल्य बढेको छ । होलसेल र डिलरहरूले पटकैपिच्छे मूल्य बढाउँदा आफूहरू पनि मर्कामा परेको खलंगा बजारमा खुद्रा पसल चलाउँदै आएकी धनलक्ष्मी सार्कीले बताइन् । उनका अनुसार पहिले १ सय ५० रुपैयाँमा किनबेच हुँदै आएको खाने तेलको मूल्य अहिले २ सय रुपैयाँ पुगेको छ । त्यस्तै चिनी १ सय २० रुपैयाँ, चामल ७२ देखि ८० रुपैयाँ प्रतिकिलोसम्म पुगेको उनको भनाइ छ ।

५ किलो आटाको मूल्य यसअघि २ सय ५० रहेकोमा अहिले ३ सय २० रुपैयाँ प्रतिकिलो पुगेको छ । ‘हामी त किलोमा १०/१५ रुपैयाँ नाफा खाएर मात्र बेच्छौं,’ उनले भनिन्, ‘कमाउने जति ठूला व्यापारीले कमाउने भए, हामीलाई पनि सानो व्यापारले गुजारा चलाउन मुस्किल छ ।’ पशुपति जनरल स्टोरका सञ्चालक डिल्लीप्रसाद पाण्डेले महँगीले उपभोक्ता र साना व्यापारी मर्कामा परेको बताए ।

कम्पनीहरूले नै मूल्य बढाएर सामान पठाइरहेको जुम्लाका होलसेल व्यापारी मीनप्रसाद पौडेलले बताए । ‘सबै आयतित सामान भएकोले मुल्य बढेरै आउने गर्छ,’ उनले भने, ‘हामीले त झन् एमआरपी मूल्यमा पनि केही प्रतिशत छोडेर सामान बेचिरहेका छौं ।’ महँगी बढे पनि सबै व्यापारीको प्रतिस्पर्धा हुँदा आएको सामान १/२ दिनमै सकिने उनले जानकारी दिए ।

जुम्ला उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष पुरीचन्द्र देवकोटाले मुल्यबृद्धिका नाममा कालोबजारी भने नभएको बताए । उनले सरकारले तेलहरूमा विभिन्न समयमा मुल्य बृद्धि गरेको बताउँदै बाहिरबाट आउने खाद्यवस्तुमा ढुवानी र केही नाफा मात्र जोडेर बिक्री गर्न व्यापारीहरूलाई भनिएको जनाए । ‘स्थानीय बजारमा कुनै सामान उत्पादन हुँदैन, सबै बाहिरबाट आउने हो,’ उनले भने, ‘सामानको मूल्य बढेसँगै एक महिनायता जुम्लीहरूको भान्सा पनि महँगिएको छ ।’ सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रमिला रिजालले बजारमा दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्य बढेको विषयमा गुनासो आएको बताइन् । ‘छिट्टै बजार अनुगमन गछौं,’ उनले भनिन् ।

तातोपानी गाउँपालिका–५ का पूर्णप्रसाद चौलागार्इंले खाद्यवस्तुको मूल्य वृद्धिले उपभोक्ता मारमा परेको बताए । ‘सरकार हरेक बजेटमा कर्मचारीको तलब बढाउँछ,’ उनले भने, ‘जनतालाई भने मूल्यवृद्धिले लखतरान बनाएको छ, सरकारले तत्काल जनताको चुलो सस्तो बनाउन जरुरी छ ।’

प्रकाशित : असार ८, २०७९ १५:२५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×