स्वास्थ्यचौकीमा औषधि अभाव- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

स्वास्थ्यचौकीमा औषधि अभाव

छपाल लामा

हुम्ला — सर्केगाड गाउँपालिका–४ सायास्थित स्वास्थ्यचौकीमा सिटामोललगायत कुनै पनि औषधी छैन । औषधि सकिएपछि स्वास्थ्यकर्मीहरू स्वास्थ्चौकी खोल्ने र बन्द गर्ने गरेरमात्र दिन बिताउन बाध्य छन् । स्वास्थ्यचौकीमा औषधि नभएपछि बिरामीसमेत त्यहाँ जान छोडेका छन् ।

स्वास्थ्यचौकीमा औषधिको अभाव भएपछि उपचार प्रभावित भएको । मौसमी ज्वरोका कारण गाउँमा अधिकांश बालबालिका र ज्येष्ठ नागरिक बिरामी परे पनि झण्डै २ महिनादेखि स्वास्थ्यचौकीमा औषधिको अभाव छ । स्वास्थ्यचौकीमा उपचार गर्न जाँदा रित्तोहात फर्कनुपरेपछि जान छोडिएको स्थानीय मंगला विकले बताइन् । ‘त्यहाँ गएर के गर्ने ? ,’ उनले भनिन्, ‘स्वास्थ्यकर्मीले चेकजाँच गर्छन् अनि औषधि किन्न मेडिकलमा पठाउँछन्, त्योभन्दा मेडिकलमै जचाएको बेस ।’ उनले गाउँमा मेडिकल नहुँदा औषधि किन्न गाउँपालिकाको केन्द्र सर्केगाड जानुपर्ने बाध्यता भएको बताइन् ।

यसअघि स्वास्थ्यचौकीमा दैनिक १५ देखि २० जनासम्म बिरामी उपचार गर्न जाने गरेका थिए । अनमी बिजौरा शाहीले गाउँभरि विभिन्न रोगका बिरामी बढ्दै गए पनि औषधिको अभाव हुँदा उपचार गर्न समस्या भएको बताए । उनले गाउँपालिकाले औषधि खरिदमा कुनै ध्यान नदिएको गुनासो गरिन् । ‘सबैभन्दा बढी बिरामीहरूलाई सिटामोल दिन्थ्यौं,’ उनले भने, ‘अहिले त्यो पनि नभएपछि स्थानीयबासी उपचारबाट वञ्चित छन् ।’ उनका अनुसार गाउँमा टाउको दुख्ने, ज्वरो आउने, शरिर दुख्नेलगायत स्वास्थ्य समस्याका बिरामी घरघरै छन् । उनले हिमपातपछि ज्येष्ठ नागरिकमा दमको समस्या देखिन थालेको बताए ।

स्वास्थ्यचौकीका अहेव धर्मराज शाहीले औषधि अभाव हुँदा बिरामीको गाली खानु परेको सुनाए । ‘औषधि त छैन, तर स्वास्थ्यचौकी खौल्नैपर्‍यो,’ उनले भने, ‘दिनभरि स्वास्थ्यचौकी खोलेर दिन कटाउनुपर्ने बाध्यता छ ।’ उनले औषधि खरिदको व्यवस्था मिलाउन गाउँपालिकालाई पटकपटक आग्रह गरे पनि बेवास्ता भएको गुनासो गरे ।

हुम्लाका अधिकांश स्वास्थ्यचौकीमा औषधि अभाव देखिएको नाम्खा–६ का वडाध्यक्ष पाल्जोर तामाङले बताए । हिउँदका ६ महिना हिउँले लिमीको बाटो बन्द हुँदा लिमीमा सधैं औषधिको अभाव हुने उनले गुनासो गरे । ‘कुनैबेला औषधि हुँदैन, कुनैबेला स्वास्थ्यकर्मी,’ उनले भने, ‘अहिले कोही बिरामी परे हेलिकोप्टर चार्टरको विकल्प छैन ।’ उनका अनुसार लिमीबाट नेपालगन्ज र सुर्खेत हेलिकोप्टर चार्टर गरेबापत कम्पनीहरूले झन्डै १० लाख रुपैयाँसम्म लिने गरेका छन् ।

प्रकाशित : पुस २९, २०७८ १०:१४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जुटे सामूहिक बाख्रापालनमा महिला

मेनुका ढुंगाना

सोकट, अछाम — सदरमुकामबाट टाढाको सोकट बस्तीमा सामाजिक र आर्थिक काममा महिला नै अगाडी सर्छन् । कारण, अधिकांस पुरुषहरू कामको खाजीमा भारतका विभिन्न सहर पसेका छन् ।

गत वर्ष कोरोना संक्रमणले पुरुषहरू रोजगारी गुमाएर भारतबाट घर फर्के । त्यसले कतिपय परिवारको आम्दानी बन्द हुँदा घरखर्च जुटाउनसमेत समस्या भयो । कोरोनाका कारण रोजगारी गुमाएर पुरुषहरूको कमाइ बन्द भएको बेला चौरपाटी गाउपाँलिका—३ सोकटको उचापाथ्थरका महिलाहरूले सामूहिक बाख्रा पालन गर्ने योजना बनाए । तर, धेरै लगानी गर्न सक्ने अवस्था भने कसैको थिएन । महिलाहरू एकजुट भए । गाउँका महिला मिलेर मालिका नागरिक समाज गठन गरे । समूहकी अध्यक्ष तुलसी साउदका अनुसार उक्त समूहले कषि क्षेत्रमा काम गर्ने गरी प्रस्तावना तयार गरेर व्यवसाय दर्ता गरे ।

गाउँपालिकामा प्रस्ताव लिएर जाँदा गाउपालिकाले ४ लाख अनुदान दिने निर्णय गर्‍यो । ‘गाउँपालिकाबाट पनि सकरात्मक प्रतिक्रिया पायौं । ४ लाख दिन्छौं पनि भने । त्यसपछि हाम्रो वडामा लागु भएको मालिका विकास संघसँग सहकार्य गर्ने सोच बनायौं । हाम्रो योजना सुनेपछि उहाँहरूले पनि ८ लाखसम्म सहयोग गर्न सक्ने कुरा राखे,’ तुलसीले भनिन्, ‘गत वैशाखमा गाउँपालिकाको ४ लाख सहयोग, मालिका विकास संघको ८ लाख सहयोगले हामीले सुरु गर्ने भनेको योजना अगाडी बढ्यो ।’

उनका अनुसार अहिले महिलाहरूले उचापाथर टोलमा ७० भन्दा बढी बाख्रा अटाउन सक्ने खोर बनाएका छन् । सुरुमा ६१ बाख्रा किनेको समूहकी सचिव निर्मला साउदले बताइन् । ‘ती बाख्रा किनेपछि हामीले किनबेच गर्न सुरु गरिसकेका छौं । अहिले बैंकमा ८५ हजारभन्दा बढी जम्मा भएको छ । गाउँको समूहमा पनि बचत गरेका छौं’ उनले भनिन्, ‘गाउँको समूहबाट हाम्रा धेरै दिदीबहिनीेले ऋण चलाएका छन् । पाँच/दश हजारको समस्या आउँदा अन्त कतै जानु पर्दैन् । महिलाहरूले समूहबाट नै लिने गरेका छौं । सस्तो ब्याजदरमा समूहबाट नै ऋण पाइन थालेपछि धेरै महिलाहरूलाई सहज भएको छ ।’

सामूहिक व्यवसाय मात्र नभएर गाउँमा रहेका कुरीति, कुसंस्कारका विरुद्ध पनि सबै महिला एक भएर लागेको तुलसीको भनाइ छ । ‘महिलाहरूको आिर्थक पाटो बलियो भयो भने कुसंस्कारका विरुद्ध बोल्ने आट पनि आउछ भन्ने लाग्छ । अहिले हामी सबै एकजुट भएका छौं,’ उनले भनिन् ।

आलोपालो गोठालो

समूहकी सदस्य झंकरा साउदका अनुसार समूहमा ३० जना महिला आबद्ध छन् । महिलाहरूले सुरु गरेको बाख्रा पालन व्यवसायका लागि पनि नियम बनाएका छन् । एक दिन दुई जना गोठालो जाने गर्छन् । यसो गर्दा एउटा महिलाको पालो महिनाको दुईपटक पर्छ । ‘हामीले आलोपालो गोठालो जाने नियम बनाएका छौं । आफ्नो पालो कुन दिन आउँछ भन्ने सबैले याद गरेका हुन्छन्’ झंकराले भनिन्, ‘सामूहिक रूपमा यसरी व्यवसाय सुरु गर्न कठिन त छ नै । समहूका सबै सदस्यको मन मिल्नुपर्‍यो । कुरा र विचार मिल्नुपर्‍यो । सामूहिक रूपमा यसरी व्यवसाय सुरु गर्न कठिन त छ नै । अहिलेसम्म हाम्रो समूहका कुनै पनि महिला बीच तिक्तता आएको छैन ।’ अहिले वरिपरिका गाउका मान्छेहरू पनि यसरी हामीले व्यवसाय गरेको देखेर हामी पनि गर्छौं भन्न थालेको उनले बताइन । व्यवसायलाई अझै बलियो बनाउन स्थानीय, केन्द्र र प्रदेश सरकारबाट अनुदानका लागि योजना बनाइ रहेको उनीहरूको भनाइ छ ।

दुर्गमका महिलाहरूले सामूहिक व्यवसाय गर्ने योजना सुनाएपछि आफूहरू प्रभावित भएर सहयोग गरेको मालिका विकास संघ परिवर्तन परियोजनाका संयोजक रतन रावलले बताए । ‘पुरुषहरू गाउँमा कोही छैनन् । सबै कामको खोजीमा भारतमा छन् । यहाँका महिलाले यसरी व्यावसायिक योजना बनाएको देख्दा खुसी लाग्यो । यसरी काम गर्ने समुदायका महिलालाई सबैले हौसला दिनुपर्छ ।’

प्रकाशित : पुस २९, २०७८ १०:१३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×