खैराबाङमा दर्शनार्थीको घुइँचो- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार

खैराबाङमा दर्शनार्थीको घुइँचो

कान्तिपुर संवाददाता

सल्यान — शारदा नगरपालिका–११ स्थित खैराबाङ भगवती मन्दिरमा दर्शनार्थीको घुइँचो बढेको छ । दसैं मनाउन लामो समयपछि घर फर्किएका स्थानीयका कारण खैराबाङमा भक्तजनको भीड बढेको हो ।

कोरोनाको जोखिम कम गर्न स्वास्थ्य सुरक्षा मापदण्ड अपनाएर मन्दिरमा पूजाआजाको व्यवस्था मिलाइएको मन्दिर संरक्षण समितिका अध्यक्ष छविकुमार शर्माले बताए । ‘सडक सुबिधा पुगेसँगै दर्शनार्थीको संख्या बढ्दै गएको छ,’ उनले भने, ‘एकै दिनमा एक सय बढी भक्तजन गाडी लिएर मन्दिर दर्शनका लागि आइरहेका छन् ।’ उनका अनुसार घटस्थापनादेखि मेला लाग्ने मन्दिरमा तृतीयादेखि अष्टमीसम्म बढी भीडभाड हुने गरेको छ ।

दर्शनार्थीको भीड बढेसँगै स्थानीय व्यापार व्यवसाय फस्टाएको समितिले जनाएको छ । ‘मन्दिरमा पूजाआजा गरि वर मागे सन्तान प्राप्त हुने बिश्वास छ,’ अध्यक्ष शर्माले भने, ‘चतुर्थी, पन्चमी र षष्टीमा मात्रै मन्दिरमा पाँच सय बढी बोकाको बली दिइने गरिएको छ ।’ मन्दिर नजिकै उपयुक्त होटल तथा आवासगृह नभएकाले दर्शनार्थी एकै दिनमा फर्कने गरेको उनले गुनासो गरे ।

सञ्चालक समितिका सदस्य नविन पौडेलका अनुसार दर्शनार्थीले मन्दिरमा चढाएको रकम र बोकाको टाउको बिक्री गरेको पैसाबाट मन्दिर सञ्चालन भइरहेको छ । उक्त रकमलाई मन्दिर संरक्षण र पूर्वाधार निर्माणमा प्रयोग गर्ने गरिएको उनले जानकारी दिए । किंवदन्तीअनुसार मन्दिर आसपासमा एक सुन्दर युवती बाघमा चढेर घुम्ने गर्थिन् । एक दिन गोठालाहरूले उनलाई देखेपछि पछ्याउँदै जाँदा युवती गुफामा छिरेर हराएकी थिइन् । त्यही गुफामा मन्दिर बनाएर पुजाआजा गर्न थालिएको स्थानीय अगुवाको भनाइ छ ।

वर्षभरि नै पूजाआजा हुने मन्दिरमा विवाह, ब्रतबन्धलगायत विभिन्न धार्मिक कार्य हुने गरेका छन् । मन्दिरलाई धार्मिक पर्यटकीय क्षेत्र बनाउन विभिन्न पूर्वाधार निर्माणमा जोड दिइएको शारदा नगरपालिका प्रमुख सुरेश अधिकारीले बताए ।

प्रकाशित : आश्विन २५, २०७८ १२:२९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सुस्तामा जंगे पिलर राख्न माग

वर्षौंदेखि भारतीय पक्षको ज्यादति सहनुपरेको गुनासो, २४ किलोमिटर क्षेत्रमा छैन सीमास्तम्भ
कान्तिपुर संवाददाता

परासी — सुस्तावासीले नेपाल–भारत सीमा क्षेत्रमा जंगे पिलर राख्न माग गरेका छन् । सीमाबारे दुई देशबीच सहमति हुन नसक्दा वर्षौंदेखि भारतीय पक्षको ज्यादति सहनु परेको भन्दै स्थानीयले दशगजा निर्धारण गरेर जंगे पिलर राख्न माग गरेका हुन् ।

यहाका बासिन्दाले वर्षौंदेखि सीमा नाकामा भारतको सशस्त्र सीमा सुरक्षा बल (एसएसबी) ले गर्ने दुर्व्यवहार रोक्नुपर्ने, गुमेको जमिन फिर्ता गर्नुपर्ने र सीमास्तम्भ निर्माण गर्नुपर्ने माग गर्दै आएका छन् । तर अहिलेसम्म नेपाली पक्षले यसबारेमा चासो नदेखाएको उनीहरूको गुनासो छ । हालै भारतमा सम्पन्न सशस्त्र प्रहरी र एसएसबीको संयुक्त बैठकमा पनि नेपालले कालापानी र सुस्ता बाहेकका सवालमा मात्र छलफल गरेको भन्दै उनीहरूले असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन् ।

सुस्ता बचाउ अभियानका उपाध्यक्ष आदम खासहित संविधानसभा सदस्य देवकरण कलवारले बुधबार लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री कुलप्रसाद केसीलाई ज्ञापनपत्र बुझाएका छन् । ज्ञापनपत्रमा सुस्ताको सीमा समस्याबारे नेपालले दुई देशबीचको बैठकमा समस्या समाधानको विषयमा छलफल गर्नुपर्ने माग गरिएको छ । ‘सुस्ता र कालापानी बाहेकको एजेन्डामा मात्रै छलफल गरेर दुई देशबीचको सीमा समस्या समाधान हुन सक्दैन,’ उपाध्यक्ष खाले भने, ‘जनताको दुःख–पीडाका बारेमा भारतसँग कुरा गर्न पनि डराउने हाम्रो सरकारले गुमेको जमिन फिर्ता ल्याउन सक्दैन ।’ सुस्ता क्षेत्रको सीमा समस्या समाधानका लागि सीमा निश्चित गरेर जंगे पिलर स्थापना गर्नु नै उत्तम उपाय हुने उनले सुझाव दिए ।

सुस्तावासीले सीमा समस्या समाधान गरिदिन आग्रह गर्दै २०२० सालदेखि नेपाल–भारत दुवै देशका प्रमुखलाई पत्राचार गर्दै आए पनि समस्या उस्तै रहेको अभियानका प्रवक्ता रवीन्द्र जयसवालले बताए । ‘नेपालले सुस्ताको विषयमा गम्भीर रूपले भारतसँग कुरा नै गरेको छैन । भारतले पनि यसबारे सचिव र मन्त्री स्तरीय बैठकमा छलफल नै गर्न चाहँदैन,’ उनले भने, ‘त्यसैले सुस्तामा जंगे पिलर स्थापना गर्नुको विकल्प छैन ।’

तीनतिर नारायणी नदी र एकातर्फ भारतले घेरिएको सुस्ताका स्थानीयको मुख्य व्यापारिक केन्द्र भारत बिहारको पश्चिम चम्पारणको रौवा बजार हो । औषधिमूलोदेखि दैनिक खाद्यान्न र अन्य कामका लागि नेपालीहरू दैनिक भारतमा ओहोरदोहोर गरिरहनु पर्छ । भारतीयहरू पनि काम र व्यवसायका सिलसिलामा नेपाल आउने गर्छन् । तर, समय–समयमा सीमा विवाद बढ्ने र नेपालीलाई सास्ती दिने काम भइरहेको छ । अहिले सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीको उपस्थिति बाक्लो भएपछि केही सहज भएको भए पनि सीमा स्तम्भ निर्माण नगरेसम्म स्थायी समाधान नहुने सुस्ताबासीको गुनासो छ ।

नारायणीपारिको सुस्तामा अहिले सशस्त्र प्रहरी निरीक्षकको कमाण्डमा सीमा सुरक्षा पोस्ट र नेपाल प्रहरीका प्रहरी नायब निरीक्षकको कमाण्डमा प्रहरी चौकी छ । भारततर्फ भने एसएसबीको ठूलो फोर्स तैनाथ छ ।

पश्चिम नवलपरासीको नेपाल–भारत सीमामा १६ वटा सीमा स्तम्भ रहेको सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल २६ नम्बर गणका एसपी महेश अधिकारीले बताए । जिल्लाको सनहीदेखि कुडियासम्म सीमा स्तम्भ रहे पनि सुस्ताको २४ किलोमिटर क्षेत्रमा सीमास्तम्भै छैनन् । सीमा स्तम्भ नभएका ठाउँमा खोला, रुख वा अन्य जैविक सिमानाको भर पर्दा जोतभोगका विषयमा सीमावर्ती नागरिकबीच पटक–पटक विवाद हुने गरेको हो । केही स्थानमा घोला र एक स्थानमा सिमलको रुखलाई दशगजा क्षेत्र मान्दै आइएको छ । आधिकारिक दशगजा क्षेत्र नहुँदा विवाद बढेको हो । २०६० सालमा सीमासम्बन्धी विवादले ठूलो रूप लिएपछि २०६५ सालमा नवलपरासीका तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी गोविन्द खनाल नेतृत्वको टोली र भारतीय अधिकारीबीच एउटा सिमलको रुखलाई आधार मानेर नेपाल र भारतको सीमा छुट्याइएको संविधानसभा सदस्य जयसवालले बताए ।

‘पूर्वतर्फ सिमलको रुखलाई आधार मानिएको भए पनि दक्षिण र पश्चिमतर्फको सीमा विवाद कायमै रह्यो । नेपालीले खेती गरिरहेको स्थानमा भारतीय एसएसबी आएर खनजोतमा रोक लगाउने र वार्ताका नाममा विवादित भन्दै नेपाली भूमिलाई प्रयोगविहीन बनाउने काम भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘पहिलेजस्तो ज्यादती नभए पनि नेपाली पुर्जा भएको जमिन भारतीयले खनजोत गरिरहेका छन् । अब उच्चस्तरीय वार्तामार्फत सीमा यकिन गर्न आवश्यक छ ।’

सुस्ताको कुल क्षेत्रफल ४० हजार ९ सय ८० हेक्टरमध्ये भारतले १४ हजार हेक्टर अतिक्रमण गरेर आफ्नो कब्जामा लिएको छ भने १९ हजार ४ सय ८० हेक्टर क्षेत्रफल विवादित भन्दै जोतभोग गर्न दिएको छैन । सुस्ताबासीले अहिले ७ हजार ५ सय हेक्टर क्षेत्रफलको भूमिमात्रै जोतभोग गर्दै

आएका छन् ।

प्रकाशित : आश्विन २५, २०७८ १२:२७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×