सडक जताततै, गाडी चल्न मुस्किल- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार

सडक जताततै, गाडी चल्न मुस्किल

हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — जिल्लामा ७३ वडामध्ये ६० भन्दा बढी वडामा सडक पुगेको छ । हिउँदमा सडक पुगेका सबैतिर सवारीसाधन चल्छन् । तर वर्षामा अधिकांश गाउँका बासिन्दालाई पैदल हिँड्नुपर्ने बाध्यता छ ।

रुकुम पश्चिममा चल्ने जिप । सडक बिग्रेकाले अहिले चल्न सकेका छैनन्। तस्बिर : हरि/कान्तिपुर

छिटो गरी सुरु भएको वर्षाले मुख्यबाहेकका सबै सडक बिगारेपछि स्थानीयवासी पैदल हिँड्न बाध्य भएका छन् । पानी परेपछि कतै खोलाले सडक काटेको छ भने कतै पहिरोले सडक बगाएको छ । कतै तलबाट खसेको पहिरोले सडक बगाएको छ । अधिकांश सडक सडकमै बग्ने पानीका कारण भत्किएको स्थानीय कमल केसीले बताए । उनका अनुसार झन्डै एक महिनायता दैनिकजसो पानी पर्दा सडकहरू बिग्रिएका हुन् । ‘अब त सडक भन्ने मात्रै भयो,’ उनले भने, ‘घर अगाडि सडक पुगे पनि हामीलाई घण्टौं हिँड्नुपर्ने बाध्यता छ, दैनिक उपभोग्य सामान पिठ्युँमै बोक्नुपर्छ ।’

अर्का यात्रु लालबहादुर विकले ठाउँठाउँमा सडक भत्किँदा एक घण्टाको यात्रा पनि चार घण्टासम्म लम्बिएको बताए । ‘सडक दिगो रूपमा सञ्चालन गर्ने गरी नबनाइँदा दुःख पाइरहेका छौं,’ उनले भने, ‘कतिपय सडक निर्माणकै क्रममा लापरबाही हुँदा पनि हाम्रो यात्रा असहज भएको हो ।’ उनले गाउँभन्दा माथि र तलका सडकले पनि समस्या बनाएको बताए ।

सडकमा नाली नबनाउनु, नाली नबनाए पनि सडकमा बग्ने पानी नतर्काउनुले पनि यात्रुले सास्ती भोगिरहेको मग्माका खड्गबहादुर पुनले बताए । ‘सडक छन्, हिउँदमा त राम्रै हुन्छ,’ उनले भने, ‘तर हरेक वर्षामा सडक बिग्रिएर सडक हुन् कि नाला भन्नुपर्ने अवस्था छ ।’

हरेक वर्ष सडक बिग्रिए पनि मर्मत र स्तरोन्नतिमा स्थानीय तहको ध्यान नगएको यात्रुको गुनासो छ । ‘एक वर्ष बिग्रेको सडक अर्को वर्ष नबिग्रियोस भनेर काम गर्नुपर्ने हो, तर त्यसो हुन सकेको छैन,’ उनले भने, ‘वर्षा सकिएपछि मर्मतको नाममा करोडौं रुपैयाँ खर्च हुन्छ, तर फेरि अर्को वर्ष उस्तै हुन्छ ।’ सडक निर्माण, मर्मत र सफाइमा दिगोपना नखोजी ट्य्राक मात्र खोलिँदा समस्या आएको उनले बताए ।

यो वर्ष कति खोलामा पानीको बहाव बढेका कारण पनि सवारी चल्न सकेको छैन । खोलामा सवारी तार्ने व्यवस्था नभएपछि हरेक दिन आधा यात्रा गर्नुपर्ने बाध्यतामा रहेको केसीले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण ८, २०७८ १०:०७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सदरमुकाममै बसे पालिकाका कर्मचारी

रकम भुक्तानी नहुँदा मजदुरले ज्याला पाएका छैनन्
हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — डोल्पाका डोल्पोबुद्ध गाउँपालिकामा गत आर्थिक वर्षमा झन्डै ४ करोड रुपैयाँ फ्रिज भयो । समयमै कर्मचारी गाउँपालिकामा नपुगेका कारण सम्पन्न भइसकेका योजनामा पनि झन्डै १ करोड रुपैयाँ भुक्तानी हुन सकेन । रकम भुक्तानी नहुँदा विभिन्न योजनामा काम गरेका मजदुरले ज्याला पाउन सकेका छैनन् ।

कर्मचारी नहुँदा सुनसान बनेको माथिल्लो डोल्पाको धोस्थित डोल्पोबुद्ध गाउँपालिका कार्यालय । तस्बिर : कान्तिपुर

सधैंजसो जिल्ला सदरमुकाम दुनै बस्ने कर्मचारी असार १० गतेपछि नै गाउँपालिका कार्यालय उक्लेका थिए । केही दिन कार्यालयको काम गरेका उनीहरू फेरि सदरमुकाम फर्किसकेका छन् । समयमै काम नगर्दा र हतारमा काम गर्दा प्रदेश सरकारबाट आएको ठूलो रकम फ्रिज गएको स्थानीय क्यामेर लामाले बताए । ‘बर्सेनि ठूलो रकम फ्रिज जान्छ,’ उनले भने, ‘कर्मचारी गाउँमा नबस्दा हामीले विकासको अनुभूति गर्न पाएका छैनौं ।’ उनले केही जनप्रतिनिधि गाउँ बसे पनि कर्मचारी नबस्दा समस्या भएको बताए ।

अहिले प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतसहितका कर्मचारी सदरमुकाम फर्किसकेका छन् । ‘कार्यालय बन्द छ, वडा कार्यालय पनि खाली छन्,’ एक उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष थिन्ले पाल्जोरले भने, ‘गाउँमा केही जनप्रतिनिधि मात्रै छन्, कर्मचारीको मुख त कहिले कहिले मात्र देख्ने हो ।’ उनका अनुसार गाउँ बसेका जनप्रतिनिधिले भुक्तानी हुन नसकेको बजेट भुक्तानी गर्ने उपायबारे छलफल गरिरहेका छन् ।

काम गरेकालाई ज्याला दिन नसकेपछि आफूहरू समस्यामा परेको अर्को एक उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष फुर्वा सनमले बताए । उनका अनुसार एक साताअघि कर्मचारी सदरमुकाममा सञ्चालन गरिएको सम्पर्क कार्यालयमा फर्किसकेका छन् । ‘कति कर्मचारी त बिदामा घर गइसके,’ उनले भने, ‘कर्मचारी नहुँदा सानो कामका लागि सदरमुकाम पुग्नुपर्ने बाध्यता छ ।’

माथिल्लो डोल्पाका छार्काताङसोङ र शेफोक्सुन्डो गाउँपालिकाको अवस्था पनि उस्तै हो । सबैले जिल्ला सदरमुकाममा सम्पर्क कार्यालय खोलेका छन् । ३ वटै स्थानीय तहले अधिकांश समय दुनैबाटै कार्यालय चलाउँछन् । केही समय मात्रै गाउँपालिका पुगेका कर्मचारीले सेवा प्रवाह सञ्चालन गर्ने गरेको स्थानीयको गुनासो छ । ‘हाम्रा गाउँका सिंहदरबारहरू जिल्लाबाटै चल्छन्,’ छार्काताङसोङ गाउँपालिकाका ग्याल्जेन लामाले भने, ‘हल्ला गाउँमा सिंहदरबार भन्ने छ, तर वास्तविक रूपमा सिंहदरबार सदरमुकामै छ ।’

कर्मचारी गाउँ नबस्दा अधिकांश विकास निर्माणका कामको अनुगमनसमेत नहुने उनले बताए । ‘सबैले गाउँमा सिंहदरबार आयो भन्छन्,’ लामाले भने, ‘हाम्रा दुःख भने अझै उस्तै छन् ।’ जनप्रतिनिधिले नै कर्मचारीलाई सदरमुकाम बस्न छुट दिँदा मनपरी बढेको उनको भनाइ छ । उनका अनुसार कर्मचारी अभावमा गाउँमा बसेका जनप्रतिनिधि पनि कामविहीन बनेका छन् ।

हिउँदमा अत्यधिक हिमपात हुने गरेकाले चिसोका कारण सदरमुकाम बस्नुपरेको कर्मचारीको दाबी छ । स्थानीय तह कार्यान्वयनमा गएदेखि नै कर्मचारी उपल्लो डोल्पामा लामो समय बसेका छैनन् । डोल्पोबुद्ध गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत गौतम पंज्ञानीले भौगोलिक विकटताका कारण गाउँमा बस्न समस्या भएको बताए । उनका अनुसार खाता प्रणाली बन्द भएपछि गत आर्थिक वर्षका केही योजनामा भुक्तानी हुन नसकेको हो । उनले मुख्यमन्त्री रोजगार कार्यक्रम र ठेक्कातर्फको रुपैयाँ भुक्तानी हुन नसकेको जानकारी दिए ।

गाउँपालिकामा भरपर्दो इन्टरनेट सेवा नहुँदा पनि कर्मचारी बस्न समस्या भएको पंज्ञानीको भनाइ छ । ‘असार ३१ गतेसम्म म्याद छ भन्ने सोचियो, तर ३० गते नै खाता प्रणाली बन्द भयो,’ उनले भने, ‘नेटकै कारण भएको कामको पनि भुक्तानी दिन सकिएन ।’ गत वर्ष भुक्तानी हुन नसकेको रकम चालु आर्थिक वर्षमा भुक्तानी हुने उनको भनाइ छ । त्यसका लागि आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्न केही कर्मचारीलाई प्रदेश राजधानी सुर्खेत पठाउन थालिएको उनले जानकारी दिए ।

छार्काताङसोङ गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मोहनप्रकाश गिरीले भने आफूहरू गाउँपालिकामै रहेको बताए । उनका अनुसार काम नभएको एउटा योजनाबाहेक सबै योजनाको रकम भुक्तानी भइसकेको छ ।

डोल्पोबुद्ध गाउँपालिकाले भने बजेट कार्यान्वयनका लागि चालु आवदेखि कर्मचारीलाई गाउँमै बस्न निर्देशन दिइएको जनाएको छ । कार्यपालिका बैठकबाटै उक्त निर्णय पारित गरिएको अध्यक्ष तेम्बा गुरुङले बताए । ‘कर्मचारी गाउँमा नबस्ने समस्याले हामी पनि पीडित छौं,’ उनले भने, ‘कार्यपालिका बैठकबाटै निर्देशन दिइएपछि केहीबाहेक अन्य कर्मचारी गाउँकै कार्यालयमा छन् ।

प्रकाशित : श्रावण ६, २०७८ ०९:१५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×