सदरमुकाममै बसे पालिकाका कर्मचारी- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

सदरमुकाममै बसे पालिकाका कर्मचारी

रकम भुक्तानी नहुँदा मजदुरले ज्याला पाएका छैनन्
हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — डोल्पाका डोल्पोबुद्ध गाउँपालिकामा गत आर्थिक वर्षमा झन्डै ४ करोड रुपैयाँ फ्रिज भयो । समयमै कर्मचारी गाउँपालिकामा नपुगेका कारण सम्पन्न भइसकेका योजनामा पनि झन्डै १ करोड रुपैयाँ भुक्तानी हुन सकेन । रकम भुक्तानी नहुँदा विभिन्न योजनामा काम गरेका मजदुरले ज्याला पाउन सकेका छैनन् ।

कर्मचारी नहुँदा सुनसान बनेको माथिल्लो डोल्पाको धोस्थित डोल्पोबुद्ध गाउँपालिका कार्यालय । तस्बिर : कान्तिपुर

सधैंजसो जिल्ला सदरमुकाम दुनै बस्ने कर्मचारी असार १० गतेपछि नै गाउँपालिका कार्यालय उक्लेका थिए । केही दिन कार्यालयको काम गरेका उनीहरू फेरि सदरमुकाम फर्किसकेका छन् । समयमै काम नगर्दा र हतारमा काम गर्दा प्रदेश सरकारबाट आएको ठूलो रकम फ्रिज गएको स्थानीय क्यामेर लामाले बताए । ‘बर्सेनि ठूलो रकम फ्रिज जान्छ,’ उनले भने, ‘कर्मचारी गाउँमा नबस्दा हामीले विकासको अनुभूति गर्न पाएका छैनौं ।’ उनले केही जनप्रतिनिधि गाउँ बसे पनि कर्मचारी नबस्दा समस्या भएको बताए ।

अहिले प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतसहितका कर्मचारी सदरमुकाम फर्किसकेका छन् । ‘कार्यालय बन्द छ, वडा कार्यालय पनि खाली छन्,’ एक उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष थिन्ले पाल्जोरले भने, ‘गाउँमा केही जनप्रतिनिधि मात्रै छन्, कर्मचारीको मुख त कहिले कहिले मात्र देख्ने हो ।’ उनका अनुसार गाउँ बसेका जनप्रतिनिधिले भुक्तानी हुन नसकेको बजेट भुक्तानी गर्ने उपायबारे छलफल गरिरहेका छन् ।

काम गरेकालाई ज्याला दिन नसकेपछि आफूहरू समस्यामा परेको अर्को एक उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष फुर्वा सनमले बताए । उनका अनुसार एक साताअघि कर्मचारी सदरमुकाममा सञ्चालन गरिएको सम्पर्क कार्यालयमा फर्किसकेका छन् । ‘कति कर्मचारी त बिदामा घर गइसके,’ उनले भने, ‘कर्मचारी नहुँदा सानो कामका लागि सदरमुकाम पुग्नुपर्ने बाध्यता छ ।’

माथिल्लो डोल्पाका छार्काताङसोङ र शेफोक्सुन्डो गाउँपालिकाको अवस्था पनि उस्तै हो । सबैले जिल्ला सदरमुकाममा सम्पर्क कार्यालय खोलेका छन् । ३ वटै स्थानीय तहले अधिकांश समय दुनैबाटै कार्यालय चलाउँछन् । केही समय मात्रै गाउँपालिका पुगेका कर्मचारीले सेवा प्रवाह सञ्चालन गर्ने गरेको स्थानीयको गुनासो छ । ‘हाम्रा गाउँका सिंहदरबारहरू जिल्लाबाटै चल्छन्,’ छार्काताङसोङ गाउँपालिकाका ग्याल्जेन लामाले भने, ‘हल्ला गाउँमा सिंहदरबार भन्ने छ, तर वास्तविक रूपमा सिंहदरबार सदरमुकामै छ ।’

कर्मचारी गाउँ नबस्दा अधिकांश विकास निर्माणका कामको अनुगमनसमेत नहुने उनले बताए । ‘सबैले गाउँमा सिंहदरबार आयो भन्छन्,’ लामाले भने, ‘हाम्रा दुःख भने अझै उस्तै छन् ।’ जनप्रतिनिधिले नै कर्मचारीलाई सदरमुकाम बस्न छुट दिँदा मनपरी बढेको उनको भनाइ छ । उनका अनुसार कर्मचारी अभावमा गाउँमा बसेका जनप्रतिनिधि पनि कामविहीन बनेका छन् ।

हिउँदमा अत्यधिक हिमपात हुने गरेकाले चिसोका कारण सदरमुकाम बस्नुपरेको कर्मचारीको दाबी छ । स्थानीय तह कार्यान्वयनमा गएदेखि नै कर्मचारी उपल्लो डोल्पामा लामो समय बसेका छैनन् । डोल्पोबुद्ध गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत गौतम पंज्ञानीले भौगोलिक विकटताका कारण गाउँमा बस्न समस्या भएको बताए । उनका अनुसार खाता प्रणाली बन्द भएपछि गत आर्थिक वर्षका केही योजनामा भुक्तानी हुन नसकेको हो । उनले मुख्यमन्त्री रोजगार कार्यक्रम र ठेक्कातर्फको रुपैयाँ भुक्तानी हुन नसकेको जानकारी दिए ।

गाउँपालिकामा भरपर्दो इन्टरनेट सेवा नहुँदा पनि कर्मचारी बस्न समस्या भएको पंज्ञानीको भनाइ छ । ‘असार ३१ गतेसम्म म्याद छ भन्ने सोचियो, तर ३० गते नै खाता प्रणाली बन्द भयो,’ उनले भने, ‘नेटकै कारण भएको कामको पनि भुक्तानी दिन सकिएन ।’ गत वर्ष भुक्तानी हुन नसकेको रकम चालु आर्थिक वर्षमा भुक्तानी हुने उनको भनाइ छ । त्यसका लागि आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्न केही कर्मचारीलाई प्रदेश राजधानी सुर्खेत पठाउन थालिएको उनले जानकारी दिए ।

छार्काताङसोङ गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मोहनप्रकाश गिरीले भने आफूहरू गाउँपालिकामै रहेको बताए । उनका अनुसार काम नभएको एउटा योजनाबाहेक सबै योजनाको रकम भुक्तानी भइसकेको छ ।

डोल्पोबुद्ध गाउँपालिकाले भने बजेट कार्यान्वयनका लागि चालु आवदेखि कर्मचारीलाई गाउँमै बस्न निर्देशन दिइएको जनाएको छ । कार्यपालिका बैठकबाटै उक्त निर्णय पारित गरिएको अध्यक्ष तेम्बा गुरुङले बताए । ‘कर्मचारी गाउँमा नबस्ने समस्याले हामी पनि पीडित छौं,’ उनले भने, ‘कार्यपालिका बैठकबाटै निर्देशन दिइएपछि केहीबाहेक अन्य कर्मचारी गाउँकै कार्यालयमा छन् ।

प्रकाशित : श्रावण ६, २०७८ ०९:१५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जाजरकोट–डोल्पा सडक : सास्ती झेल्दै यात्रा

हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — यसै त हिउँदमा पनि जाजरकोट–डोल्पा सडक असजिलो छ । माथिपट्टि भीर पहरा र तलपट्टि ठूलीभेरी नदी । अधिकांश खोलामा पुल नहुँदा डोल्पा, जाजरकोट र रुकुम पश्चिमका यात्रुले विभिन्न सास्ती भोग्दै आएका छन् । 

जाजरकोट–डोल्पा सडकको नलगाडमा झोलुंगे पुलबाट मोटरसाइकल तारिँदै । तस्बिर : हरि/कान्तिपुर

कहिलेकाहीं बटुवाले समेत यो सडकमा हिँड्दा सास्ती व्यहोर्नुपर्छ । सडक बनेको लामो समयसम्म ठूलीभेरी नदी र अन्य खोलामा पुल नबनाउँदा यात्रुहरू दुःख भोग्न बाध्य छन् । सडकमा पर्ने खोलाहरू बढ्न थालेपछि दुईपांग्रे सवारीसाधन वारपार गर्नसमेत मुस्किल भएको छ । जाजरकोटबाट सुरु भएको जाजरकोट–डोल्पा सडकको सुरुमै रिम्नामाबाट रुकुम पश्चिम पुग्न मोटरेबल पुल तर्नुपर्छ । त्यसपछि फेरि चिसापानीमा रुकुम पश्चिमबाट जाजरकोट पुग्न मोटरेबल पुल तर्नुपर्छ । यो सडकमा ठूलीभेरी नदीमाथि यी दुई पुल मात्रै बनेका छन् ।

त्योभन्दा माथिको ठूलीभेरी नदी र अन्य खोलामा पुल नबन्दा ३ वटै जिल्लाका बासिन्दालाई सास्ती छ । सडकसँगै पुल नबनेपछि समस्या भएको आठबीसकोटका लंक मल्लले बताए । ‘हरेकपटक यात्रा गर्दा कहिले ठूलीभेरीमा पुल बन्ला भन्ने हुन्छ,’ उनले भने, ‘एक त हिउँदै समस्या छ, बर्खामा त दुःखको कुरै नगरौं ।’ उनका अनुसार वर्षामा राडी र बगराबीचको झोलुंगे पुल, जाजरकोट–नलगाड नगरपालिकाको तातरीगाड र चौखेबजारनजिकको खोलाले यात्रु रोक्छ । त्यसपछि जाजरकोटको नलगाडबाट रुकुम पश्चिमको आठबीसकोटस्थित छोटेबगर पुग्दा अर्को झोलुंगे पुल तर्नुपर्ने उनले बताए । अहिले रुकुम पश्चिमको आठबीसकोट नगरपालिका–६ रिजिगाड र दामाचौरखोला पनि चारपांग्रेले तर्न सक्दैनन् । हिउँदमा पनि आठबीसकोटको राडीदेखि जाजरकोटको बगरा र तल्लुदेखि छोटेबगर जोड्ने पुल नबन्दा यातायातका साधनलाई आउजाउमा समस्या छ । यी दुवै ठाउँमा ठूलीभेरी नदीमै पुल बनाउनुपर्ने छ । डोल्पा जोडिन खदाङमा पनि पुल बन्न नसकेको सल्लले बताए ।

डोल्पाको त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिकाका डिल्लीबहादुर रोकायले सडक खुले पनि ठाउँठाउँमा पिठ्युँमै बोकेर सामान ओसार्नुपर्ने बाध्यता रहेको बताए । ‘हरेक ठाउँमा गाडी फेर्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘वर्षामा त भगवान् भरोसामै यात्रा गर्नुपर्ने बाध्यता छ ।’ उनका अनुसार नेपालगन्ज र सुर्खेतबाट सडक बाटो भएर डोल्पा उक्लिनेहरू लामो समयदेखि सास्ती भोग्न बाध्य छन् ।

यो वर्ष डोल्पाको खदाङ–त्रिपुराकोट, छलगाड र रुपागाडमा पुल बनाउन ठेक्का लागेको छ । चौरजहारीस्थित सडक डिभिजन कार्यालयका निमित्त प्रमुख नेत्र पौडेलले चालु आर्थिक वर्षमा ती खोलामा पुल निर्माण सकिने दाबी गरे । ‘कोरोना महामारीका कारण काम पूरा हुन सकेन,’ उनले भने, ‘अहिले पुल बनाउन सव स्ट्रक्चरको काम भइसकेको छ ।’ उनका अनुसार जाजरकोटको तल्लु र रुकुम पश्चिमको गोतामकोट जोड्ने पुल नबन्दा यात्रुहरू ठूलो समस्यामा छन् । गोतामकोटका धनबहादुर विकले सबै खोला र ठूलीभेरीमा पुल नबन्दासम्म सडकका दुःख नहट्ने बताए । ‘ठेक्का लागेका पुल समयमै बन्नुपर्ने हो,’ उनले भने, ‘ठेकेदारको लापरबाहीले हामीले सास्ती भोगिरहेका छौं ।’

प्रकाशित : श्रावण ५, २०७८ ०९:०४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×