५ केजी नुन लिन २ दिन पैदल- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

५ केजी नुन लिन २ दिन पैदल

राजबहादुर शाही

मुगु — स्थानीय मुगमकार्मारोङ गाउँपालिकामा साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनको डिपो नहुँदा स्थानीय बासिन्दा नुन लिनका लागि २ दिन हिँडेर सदरमुकाम आउन बाध्य छन् । ५ वर्षदेखि तिब्बती नाकाबाट नुन आयात हुन छाडेपछि स्थानीयलाई नुन ल्याउन सदरमुकाम आउनुपर्ने बाध्यता भएको हो ।

सदरमुकाम ममगढीसहित सोरु र खत्याड गाउँपालिकामा नुन बिक्री डिपो भए पनि मुगमकार्मारोङमा अझै स्थापना हुन सकेको छैन । यसले गर्दा गाउँपालिकाको चितै, डोल्फु, कार्ती, किम्री र मुगुगाउँका स्थानीय दैनिकजसो नुन लिन सदरमुकाम आउँछन् ।

सदरमुकामस्थित कर्पोरेसनको शाखा कार्यालयले स्थानीयलाई प्रतिव्यक्ति ५ केजी आयोडिनयुक्त नुन बिक्री गर्छ । ‘एक दिन सदरमुकाम आएर अर्को दिन नुन लिएर फर्कनुपर्छ,’ चितैका तोर्च तामाङले भने, ‘डिपोमा ५ किलो नुन लिन पनि कम्तीमा ५ हजार रुपैयाँ खर्च गर्नुपर्ने बाध्यता छ ।’ सदरमुकाममा नुन लिन आउँदा होटलमा बास बस्नुपर्ने बाध्यता भएको उनले बताए ।

डिपो स्थापना गर्न कसैले ध्यान नदिएको तामाङले गुनासो गरे । ‘कि नुनबिनै खाना खानुपर्‍यो, नत्र गमगढी आउनुको विकल्प छैन,’ उनले भने, ‘डिपोमा गई दिनभर लाइन बस्नुपर्छ, हामीलाई ५ किलो नुन लिन पनि ठूला दुःख छ ।’ डिपो अभावमा स्थानीयले नुनका लागि ठूलो सास्ती खेप्नुपरेको मुगमकार्मारोङ गाउँपालिका अध्यक्ष छिरिङक्याप्ने लामाले बताए । पहिले तिब्बतबाट ढिकेनुन आउँदा आयोडिनयुक्त नुनको कसैलाई वास्ता नभए पनि अहिले नुनको आयात रोकिएपछि सदरमुकाम पुग्नैपर्ने बाध्यता उनले सुनाए । डिपो स्थापना गर्न माग गर्दै धेरै निकायमा पुगे पनि कतैबाट सुनुवाइ नभएको उनले गुनासो गरे ।

कर्पोरेसनले भने स्थानीय तहको सिफारिसमा डिपो स्थापना हुने जनाएको छ । कर्पोरेसनको गमगढी बिक्री केन्द्र प्रमुख खगेन्द्र कार्कीले सोरु र खत्याडमा गाउँपालिकाकै पहलमा डिपो स्थापना भएको बताए । जिल्लाभरि वार्षिक ४ हजार ५ सय क्विन्टल नुनको कोटा निर्धारण गरिएको छ । उनका अनुसार तीनवटै डिपोबाट वार्षिक १ हजार ५ सय क्विन्टलको दरले नुन वितरण हुन्छ ।

प्रकाशित : वैशाख २६, २०७८ १२:५८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रिपोर्ट ढिलाइले संक्रमण फैलिने जोखिम

स्वाब दिएको तीन दिनपछि मात्र रिपोर्ट, स्रोतसाधन, दक्ष जनशक्ति र बजेट अभाव
ओमप्रकाश ठाकुर

सर्लाही — सर्लाही सदरमुकाम मलंगवा नगरपालिका–८ का ५५ वर्षीय पुरुषलाई आठ दिनअघि उच्च ज्वरो र रुघाखोकी देखियो । सामान्य मौसमी फ्लुको अनुमान गरी मेडिकलबाट औषधि किनेर खाए ।

पाँचौं दिनमा पनि निको नभएको र कोरोनासँग मिल्दोजुल्दो लक्षण भएपछि जिल्ला अस्पतालमा स्वाब परीक्षणका लागि दिए । तीन दिनपछि आएको रिपोर्टमा उनलाई कोरोना संक्रमण देखियो ।

परिवारका सदस्यसँगै बसेका उनले लक्षण देखिएको आठ दिनपछि मात्र संक्रमित भएको थाहा पाए । त्यसलगत्तै उनी घरमै आइसोलेट भएर बसेका छन् । उनलाई परिवारबाहेकका कसैले पनि हेरचाह गरेको छैन । न त उनलाई संक्रमण भएपछि कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ नै भएको छ ।

परिवारका कसैलाई पनि जाँचका लागि बोलाइएको छैन । संक्रमित ती पुरुषले स्वाब दिएको तीन दिनपछि रिपोर्ट आउँदा संक्रमण फैलिएको आशंका गरेका छन् । उनले भने, ‘नमुना दिएपछि म सामान्य रूपमा घरमै बसेको थिएँ, मबाट परिवारका अन्य सदस्यलाई सरेको हुन सक्छ ।’ आठ जनाको परिवारमा केहीलाई घाँटी खसखसको समस्या रहेको उनले बताए ।

यस्तै कविलासी नगरपालिका–७ का ४६ वर्षीय उपेन्द्र झाले उच्च ज्वरो र रुघाखोकी लागेको ६ दिनपछि जिल्ला अस्पतालमा स्वाब दिए । तीन दिनपछि आएको रिपोर्टमा भने नेगेटिभ देखाएको छ । पेसाले स्वास्थ्यकर्मी रहेका उनी कोरोनाको मिल्दोजुल्दो लक्षण देखिएपछि आफूलाई पहिलादेखि नै आइसोलेट गरेर बसेका थिए । उनले सामान्य नागरिक पोजिटिभ भएका बेलामा तीन दिनपछि आउने रिपोर्टले घरपरिवारमा संक्रमण फैलिने खतरा रहेको बताए ।

जिल्लामा सक्रिय संक्रमितको संख्या २ सय ४३ छ भने चार जनाको कोभिडकै कारण ज्यान गइसकेको छ । वैशाख १६ गते पीसीआर ल्याब सञ्चालनमा आएको जिल्ला अस्पतालमा १७ गते १७ जनाको स्वाब संकलनमा ६ जना पोजिटिभ देखिए । १८ गते १२ जनाको परीक्षण गर्दा ८ जना पोजिटिभ देखिए । तर १९ गते ६० जनाको स्वाब संकलन भएपछि होल्ड गरियो । मेसिनमा ९४ स्वाब परीक्षणको क्षमता रहेकाले होल्ड गरिएको थियो । २० गते पुनः ६० जनाको स्वाब संकलन भएपछि परीक्षण गरियो । जसमध्ये १९ जनाको पोजिटिभ रिपोर्ट आयो ।

२१ गते संकलन गरिएको ५८ वटा स्वाबको पनि परीक्षण गरिएन । २२ गते ४९ जनाको स्वाब संकलन भएपछि एकै पटक फेरि ९४ जनाको स्वाबको परीक्षण गर्दा ४७ जना पोजिटिभ देखिए । बाँकी रहेका ९ जनाको स्वाब र २३ गते संकलन गरिएको ७२ वटा स्वाबको नमुना ल्याबमै राखिएको छ । २३ गते स्वाबको संख्या नपुगेकाले परीक्षण गर्न नसकिएको अस्पतालले जनाएको छ । २४ गते जिल्ला अस्पतालमा संकलन गरिएको ३० जनाको स्वाब र गोडैता नगरपालिकाले पठाएको ३२ जनाको स्वाब पनि अस्पतालको ल्याबमै राखिएको छ ।

शुक्रबार दिनभरि विद्युत् नभएकाले परीक्षण गर्न नसकिएको र २५ गते शनिबार परेकाले आइतबार मात्र परीक्षण गरिने जिल्ला अस्पतालका वरिष्ठ जनस्वास्थ्य निरीक्षक श्रीप्रसाद साहले बताए । उनले ल्याबमा अहिलेसम्म १ सय ४३ स्वाब परीक्षणका लागि राखिएको जानकारी दिए । साहले परीक्षणको दायरा बढे प्रत्येक दिन नतिजा निकाल्न सकिने बताए । ‘एक पटकमा ९४ जनाको स्वाबको परीक्षण गर्ने गरिएको छ, थोरैको परीक्षण गर्दा खर्च बढी लाग्ने भएकाले संख्या पुगेपछि परीक्षण गर्ने गरेका छौं,’ उनले भने, ‘यसमा कहिलेकाहीँ विद्युत् अनियमितको मार पनि खेप्नुपरेको छ, जसले समयमा नतिजा दिन सकिरहेका छैनौं ।’

गत शुक्रबारदेखि पीसीआर मेसिन सञ्चालनमा आएपछि अहिलेसम्म ३ सय ९० जनाको स्वाब संकलन गरिएको छ । जसमध्ये २ सय ४४ जनाको स्वाब परीक्षण गर्दा ८५ जनामा कोरोना संक्रमण पाइएको अस्पतालले जनाएको छ । यता गोडैता नगरपालिकाले बिहीबार संकलन गरेका ३२ वटा स्वाबको रिपोर्ट नआएको गुनासो गरेको छ । समयमा रिपोर्ट नआएकाले उनीहरूको व्यवस्थापन गर्न समस्या देखिएको नगरपालिकाका मेयर देवेन्द्र यादवले बताए । मेयर यादवका अनुसार समयमा रिपोर्ट नआउँदा संक्रमितले अन्यलाई सार्न सक्ने जोखिम रहेको बताए । उनले आफूहरू रिपोर्टको बाटो कुरिरहेको जनाउँदै संक्रमितको उपचारमा कुनै कसर नराखिने जानकारी दिए ।

जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयले स्वाब परीक्षणका लागि आवश्यक स्रोतसाधन, दक्ष जनशक्ति र बजेट अभाव रहेको जनाएको छ । स्वास्थ्य कार्यालयका प्रमुख श्रवणकुमार नायकले अभावै अभावका बीच स्वाब परीक्षण भइरहेकाले समयमा रिपोर्ट दिन नसकिएको बताए । स्वाब संकलनपछि स्थानीय आफैं सजग हुनुपर्ने बेला आएको उनको भनाइ छ । नायकका अनुसार यी सबै समस्या समाधानका लागि प्रदेश सरकारसँग छलफल भइरहेको छ ।

प्रकाशित : वैशाख २६, २०७८ १२:५६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×