साँघुरो बसपार्कमा फोहरले सास्ती- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

साँघुरो बसपार्कमा फोहरले सास्ती

चाँदनी कठायत

वीरेन्द्रनगर — वीरेन्द्रनगरस्थित सिटी बसपार्क साँघुरो हुनुका साथै व्यवस्थापन हुन नसक्दा यातायात व्यवसायी, यात्रु र पसलेले सास्ती भोग्दै आएका छन् । बसपार्कमा विशेष गरी धेरै गाडी रहेका मध्यपश्चिम यातायात प्रालि र सुर्खेत काँक्रेविहार यातायात प्रालिलाई पार्किङ गर्न, टिकट काट्न र यात्रुको व्यवस्थापन गर्न समस्या छ ।

यी प्रालिले वीरेन्द्रनगर नगरपालिकालाई टिकट काउन्टरका लागि अतिरिक्त ठाउँको व्यवस्था गरिदिन माग गर्दै पत्रसमेत पठाएका छन् । मध्यपश्चिम यातायात प्रालिका सचिव नारायणकुमार चपाईले एउटा कोठाबाट सबै ‘क्यु’ सञ्चालन गर्न समस्या भएको बताए । ‘साना/ठूला गाडी भएका सबैका लागि एउटैजसो काउन्टर छ,’ उनले भने, ‘हाम्रो समितिका गाडी सबैभन्दा धेरै छन्, काउन्टरमा दुई/तीन जना मात्रै स्टाफ राखेर काम गराउन निकै समस्या छ ।’ उनका अनुसार प्रालिसँग साना/ठूला गरी ३ सय ९७ सवारी छन् । तीमध्ये दैनिक ७४ गाडी बसपार्कबाट छुट्छन् ।

नगरपालिकाले तयार पारेको बसपार्क व्यवस्थापन कार्यविधिको परिच्छेद ५ मा टिकट काउन्टर वितरण विधिको व्यवस्था गरिएको छ । कार्यविधिमा नगरपालिकाले प्रथमपटक सातदिने सूचना निकालेको अवधिभित्र व्यवसाय दर्ता हुन आएका कम्पनीलाई बसपार्क टर्मिनलको एकवटा मात्र टिकट काउन्टर गोला प्रथाबाट वितरण गर्ने व्यवस्था गरिएको छ । कार्यविधिअनुसार गाडी संख्या ५० भन्दा माथि र रुट संख्या प्रदेशबाहिरसमेत गरी १० भन्दा बढी हुने कम्पनीलाई आफैंले संरचना निर्माण गर्ने गरी व्यवसायीको सहमति वा गोलाप्रथाबाट थप काउन्टर दिने स्पष्ट उल्लेख छ ।

वीरेन्द्रनगरमा सञ्चालित १२ यातायात प्रालिका करिब एक हजार बढी गाडी सञ्चालनमा छन् । करिब डेड सयदेखि साढे दुई सयसम्म गाडी आवतजावत गर्छन् । भर्खरै सञ्चालनमा आएको सिटी बसपार्कमा १ सय १० वटा बस अट्छन् । ४ हजार ५ सय वर्गमिटर क्षेत्रफल रहेको बसपार्कमा ९० वटा ठूला बस र २० वटा मिनीबस मात्र अट्ने क्षमता छ ।

बस प्रालिको क्षमताअनुसार टिकट काउन्टरको व्यवस्था नहुँदा थोरै बस भएका समितिले आफ्नो रुट नभएको क्षेत्रको समेत टिकट काट्ने गरेका छन् । ३/४ वटा मात्रै गाडी रहेका साना यातायात प्रालिले यात्रुहरूको टिकट काटेर अर्को यातायात प्रालिको गाडीमा पठाउने गरेको पाइएको छ । आफ्नो रुट नै नभएको ठाउँको नाम लेखी बोर्डसमेत टाँसेका प्रालिले टिकट भने आफ्नै कम्पनीको काट्ने गरेका छन् । ‘साना यातायात प्रालिका केही व्यक्तिले कमिसन लिएर टिकट काटी ठूलो यातायात प्रालिको गाडीमा पठाउने गरेका छन्,’ चपाईंले भने, ‘नगरपालिकाले बसपार्कमा भइरहेको बेथितिबारे अनुगमन नगर्दा अस्तव्यस्तता बढेको छ ।’

दुर्गन्ध पनि उस्तै

बसपार्कमा होटल व्यवसाय सञ्चालन गरिरहेकाहरूले पनि ठाउँ साँघुरो भएका कारण सञ्चालनमा समस्या भएको गुनासो गरेका छन् । ढल निकास सानो हुँदा दुर्गन्ध बढेको उनीहरूको भनाइ छ । ‘सटर निकै सानो छ, भित्र १० जना पनि अट्न मुस्किल छ, भान्सा पनि बाहिरै छ,’ एक होटल व्यवसायीले भनिन्, ‘पानी परेपछि पकाउन मिल्दैन, न फोहोर व्यवस्थापन गर्ने ठाउँ छ न ढल ।’ भाँडा माझ्ने ठाउँ पनि अगाडि हुँदा दुर्गन्धित भएको उनले बताइन् । होटल व्यवसाय सञ्चालन गर्नेहरूका लागि सुर्खेत बसपार्क व्यवसायी समितिले दररेट कायम गरिदिएको छ ।

बसपार्क सञ्चालनको जिम्मा लिएको पीआर कन्स्ट्रक्सनका प्रतिनिधि मल्ल भने नगरपालिका बसपार्क सञ्चालनमा हतारिएका कारण यस्तो समस्या आएको बताउँछन् । ‘व्यवसायीका लागि पछाडि क्षेत्रफल बढाउन पनि जग्गा छैन, सबै व्यवसायीका लागि नगरपालिकाले पानीको एउटा ड्रम राखिदिएको थियो,’ उनले भने, ‘नपुगेपछि हामी आफैंले चारवटा ड्रम लगाइदिएका छौँ ।’

मोटरसाइकललाई प्रवेश शुल्क

नगरपालिकाले सम्झौता भइसकेपछि ठेकेदारको मागबमोजिम कार्ययोजना संशोधन गरी मोटरसाइकल, अटो र टेम्पोको प्रवेश शुल्क उठाउन दिएको पाइएको छ । पीआर कन्स्ट्रक्सनले भदौ १७ गते नगरपालिकासँग ३१ लाख १५ हजार ५ सय ३२ रुपैयाँमा सम्झौता गरेको थियो ।

कम्पनीले भने असोज २१ गते बसपार्क सञ्चालन कार्ययोजना संशोधन गरी मोटरसाइकल, अटो र टेम्पोको शुल्क लिने माग गरेको थियो । कम्पनीको मागबमोजिम कात्तिक ३ गते बसेको बसपार्क व्यवस्थापन समितिको बैठकले शुल्क लिन स्वीकृति दिएको थियो । नगरपालिकाले सुरुमा तयार गरेको बसपार्क व्यवस्थापन कार्यविधि–२०७६ मा बसपार्क प्रवेश गरेबापत लामो दुरीमा चल्ने ठूला सवारीसाधनले एक सय रुपैयाँ, साना सवारीसाधनले ५० रुपैयाँ, छोटो दुरीमा चल्ने ठूला सवारीसाधनले ५० रुपैयाँ र साना सवारीसाधनले ३० रुपैयाँ प्रवेशशुल्क तिर्नुपर्ने उल्लेख छ ।

नगरपालिकाले नै ठेकेदारलाई अतिरिक्त लाभ पुग्ने गरी अनुमति दिएपछि बसपार्कमा दैनिकजसो प्रवेश गर्ने मोटरसाइकल, अटो रिक्सा तथा टेम्पोले प्रवेश गरेबापत १० रुपैयाँ तिर्ने गरेका छन् । ‘बसपार्कमा दैनिकजसो सामान लिन गइरहनुपर्छ, मोटरसाइकलको ‘स्टार्ट’ बन्द नगर्दा पनि चिट (प्रवेश टिकट) थमाइहाल्छन्,’ वीरेन्द्रनगर–६ स्थित औषधि पसलमा काम गर्ने बीरबहादुर बुढाले भने, ‘बसपार्कभित्र जाँदासमेत टिकट काट्नुपर्ने नियम हाम्रै सुर्खेतमा देखयो ।’ ठेकेदारले माग गर्नेबित्तिकै नगरपालिकाले मनलाग्दी शुल्क उठाउन दिने हो भने भोलि मान्छे प्रवेश गर्दासमेत शुल्क तिर्नुपर्ने दिन नआउला भन्न नसकिने उनले बताए ।

संशोधित बसपार्क सञ्चालन कार्ययोजनामा परिच्छेद ३ को ‘घ’ मा बस वा बसको यात्रु लिन आउने अटो वा मोटरसाइकलजस्ता साधनहरू भित्र पस्न दिने तर आवश्यक शुल्क लिई उचित व्यवस्थापन गर्नुपर्ने भनिएको छ । कम्पनीका प्रतिनिधि गोविन्द मल्लले बसपार्कको पूर्वी क्षेत्रमा बाइक, अटो र टेम्पो पार्किङका लागि स्थान किटान गरिएको बताए ।

प्रकाशित : पुस २९, २०७७ १३:२२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

चिसोमा जीउ जोगाउनै गाह्रो

दिनहुँ बाक्लो कुहिरो र शीत, दुई सय भरिया कामविहीन, गाडीको चाप र बजारमा भीड घट्यो
प्रदेश ब्युरो

भैरहवा — रूपन्देहीको बुटवल–१७ की तुलसा चौधरी हरेक बिहान सहरका गल्ली डुलेर तरकारी बिक्री गर्छिन् । बारीबाट साग, सिमी, मुला र टमाटर टिपेर बजारमा ल्याउँछिन् । तर चार दिनदेखि चलेको शीतलहरले तरकारी बिक्री हुन पाएको छैन । ‘जाडोमा हिँड्न सक्दिनँ,’ उनले भनिन्, ‘तरकारी पनि शीत परेर बिग्रिन थाल्यो ।’ उमेर पाको भएकाले जाडोमा घरबाहिर निस्केर काम गर्न समस्या हुने उनको भनाइ छ ।

शारदा थारूलाई पनि चिसोले पिरोल्न थालेको छ । ‘शीत नपर्ने बेला बिहान घरघरै डुलेर तरकारी बेचिन्थ्यो,’ उनले भनिन्, ‘शीतमा हिँड्यो भने टाउको दुख्छ । बिहानको सिरेटोले शरीर र हातखुट्टा काँप्छ ।’ बिहान ६ बजेदेखि गल्लीगल्लीमा ‘तरकारी आयो’ भन्दै चिच्याएर बिक्री गर्ने उनीहरू अहिले चिसोले अत्तालिएका हुन् । चार दिनयता जिल्लामा घाम लागेको छैन । बाक्लो कुहिरो र शीत पर्ने गरेको छ । सडकमा गाडीको चाप देखिन्न । बजारमा किनमेल गर्ने कम छन् । व्यापारीले पसलबाहिर आगो बालेर तापेको देखिन्छ । सरकारी कार्यालयमा सेवाग्राही छैनन् । जरुरी कामले मात्र सर्वसाधारण घरबाहिर निस्कने गरेका छन् ।

बाँके कोहलपुर–१२ का सुशान्त कार्कीले आइतबार र सोमबार घरमै बसेर बिताए । बैंकसम्बन्धी व्यक्तिगत काम थाती राखेर बस्न बाध्य भएको उनले सुनाए । लगातार शीतलहर परेपछि उनले बाहिरिने आँट गरेनन् । ‘चिसोले सामान्य हिँडडुल गर्न पनि सकिएको छैन,’ उनले भने, ‘आगो ताप्दै बस्ने दिन आए ।’

अहिले लुम्बिनी प्रदेशका तराईका जिल्लामा शीतलहर चलेपछि जनजीवन प्रभावित भएको छ । बालबालिका, वृद्धवृद्धा र दीर्घरोगीलाई चिसोबाट जोगाउन समस्या भएको छ । कोहलपुर–२ की धर्मिकला चौधरीले चिसोकै कारण दमरोगी ससुराको विशेष ख्याल गर्नुपर्ने बताइन् । ‘तीन दिनदेखि शीतलहर चलेको छ,’ उनले भनिन्, ‘अलिकता ख्याल गरिएन भने सास फेर्नै गाह्रो हुन्छ ।’ चिसोले बाँकेमा व्यापार प्रभावित भएको छ । सधैं व्यस्त रहने नेपालगन्ज सहर केही दिनयता फुर्सदमा भएजस्तो देखिन्छ । दैनिक ज्यालादारी गरेर पेट पाल्नुपर्ने मजदुर दिनभरि आगो तापेर बस्न बाध्य छन् । ‘चिसोमा न न्याना लुगा छन्, न तातो खान पाइन्छ,’ नेपालगन्जको बीपी चोकमा भारी बोक्ने काम गर्दै आएका जोगेन्द्र खत्रीले भने । शीतलहरले यहाँका दुई सयभन्दा बढी मजदुर कामविहीन भएका छन् ।

बर्दियामा अत्यधिक चिसो बढेपछि जनजीवन थप कष्टकर बनेको छ । बिहानदेखि शीतलहरसँगै चिसो हावा चल्ने गरेको छ । जिल्लामा सोमबार यस वर्षकै चिसो महसुस भएको छ । जिल्ला प्रशासन कार्यालयले बर्दिया अस्पताल गुलरियामा ज्येष्ठ नागरिक र सुत्केरी महिलाका लागि ५० थान न्याना कम्बल वितरण गरेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी लीलाधर अधिकारीले जनाए । विपत् व्यवस्थापनका लागि आठवटा पालिकामा १० लाख रुपैयाँ प्रशासनले निकासा गरेको छ । उक्त रकमबाट सडकका चोकचोकमा दाउरा बाल्न र अति विपन्न परिवारलाई न्याना कपडा वितरण गरिने स्थानीय प्रशासनले जनाएको छ । चिसोले विद्यालयमा समेत विद्यार्थी आउन कम भएको गुलरिया नगरपालिकास्थित शिक्षा शाखा अधिकृत सतिश यादवले बताए  ।

चिसोले वृद्धवृद्धा र बालबालिका बढी जोखिममा पर्ने भएकाले रूपन्देहीको कोटहीमाई गाउँपालिकाले कम्बल र दाउरा वितरण थालेको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत ऋषिराम अर्जेलले बताए । ‘तराईमा हुने चिसोले स्थानीयलाई असर नपारोस् भन्ने हेतुले ज्येष्ठ नागरिक र विपन्न परिवारलाई सहयोग गरिरहेका छौं,’ उनले भने, ‘यसका लागि गाउँपालिकाले ५ लाख रुपैयाँ बराबरका दाउरा र कम्बल वितरण गर्ने तयारी गरेको छ ।’ तिलोत्तमा नगरपालिकाले सबै वडाका सामुदायिक वनसँग समन्वय गरी दाउरा वितरण गर्ने भएको छ । चिसो मौसममा सडकमा कोही मानिस देखिएमा आश्रममा लगी व्यवस्थापन गरिने बुटवल उपमहानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत चक्रपाणि शर्माले बताए ।

कपिलवस्तुमा तीन दिनदेखि घाम नलागेपछि कठ्यांग्रिने चिसो बढेको छ । यस सिजनमा मंगलबार सबैभन्दा जाडो रह्यो । मंगलबार न्यूनतम ८ डिग्री सेल्सियस र अधिकतम १४ डिग्री सेल्सियस तापक्रम रहेको रामनगरस्थित जल तथा मौसम विज्ञान विभागको एकाइका रामु रेग्मीले बताए ।

कपिलवस्तु नगरपालिका–२ रमतलहाकी ६८ वर्षीया रबडा चमारको दिनरात चिसोले कष्टकर बनेको छ । ‘फाटेको कम्बल छ,’ उनले भनिन्, ‘यो चिसोमा रात काट्नै मुस्किल छ । टाउको छोपिन्छ । तर, खुट्टा ढाकिन्न । खुट्टा छोपे टाउको ह्वांगै हुन्छ ।’ उनकी २८ वर्षीया छोरी सीता र १० वर्षीया नातिनी पनि कठ्यांगिँदै रात बिताउने गरेका छन् । श्रीमान् रामदासको ८ वर्षअघि मृत्यु भएपछि उनका दुःखका दिन सुरु भएका हुन् । विवाह भएकी छोरी कहिलेकाहीं आएर उनको रेखदेख गर्छिन् । उनका श्रीमान् ज्याला मजदुरीका लागि मुम्बईमा छन् ।

‘तीन दिनदेखि घाम लागेको छैन,’ छोरी सीताले भनिन्, ‘फुसको घर छ । माटोको भित्ताले अझ चिसो बनाउँछ । आयआर्जन नहुँदा जाडोमा ओढ्ने कपडाको अभाव छ ।’ ठाउँठाउँमा फाटेर सिलाएको र झुत्रा परेका दुईवटा पातला सिरक मात्र रहेको उनले सुनाइन् । ‘एउटा मैले, अर्को छोरी र नातिनीले ओढेर रात काट्छौं,’ आमा रबडाले भनिन्, ‘जाडो बढेपछि गाउँबाट खोजेर एक लेहना पराल ल्याएकी छु ।’ त्यसैलाई बिस्तरा बनाएको उनले सुनाइन् ।

बाँकेको नेपालगन्ज मेडिकल कलेज कोहलपुरका उपनिर्देशक डा. दिनेश श्रेष्ठका अनुसार चिसोमा बालबालिका, वृद्धवृद्धा र दीर्घरोगीलाई विशेष ख्याल गर्नुपर्छ । ‘५ वर्षभन्दा मुनिका बालबालिकालाई निमोनिया हुने खतरा बढ्दै छ,’ उनले भने । चिसोबाट जोगिन वृद्धवृद्धा र बालबालिकाले बढी ख्याल गर्नुपर्ने लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालका जनरल फिजिसियन डा. सुदर्शन थापाले बताए । ‘अत्यावश्यक कामबाहेक कोही पनि घरबाहिर ननिस्किँदा राम्रो हुन्छ,’ उनले भने, ‘अहिले घरबाहिरको तापक्रम कम छ, त्यसले हानि पुर्‍याउँछ ।’ धेरै कपडा र विशेषगरी कालो कपडा लगाउन उनले सुझाए । कालो कपडाले घामको प्रकाश लिने भएकाले यसले फाइदा पुर्‍याउने उनको भनाइ छ । खाना खाँदा पानी मनतातो बनाएर बढी मात्रामा पिउने, प्रोटिन बढी सेवन गरेमा ताप उत्पादन भएर सहयोग पुग्ने उनको भनाइ छ ।

-सन्जु पौडेल (तिलोत्तमा), मनोज पौडेल (कपिलवस्तु), मधु शाही (बाँके) र कमल पन्थी (बर्दिया)

प्रकाशित : पुस २९, २०७७ १२:३५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×