खलंगामा पहिरो खसेको खस्यै- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

खलंगामा पहिरो खसेको खस्यै

पहिरो नियन्त्रणमा बेवास्ता, बस्ती जोखिममा
भीमबहादुर सिंह

जाजरकोट — गत बुधबार रातिदेखि खलंगा–रिम्ना सडक अवरुद्ध छ । सडक अवरुद्ध भएपछि झण्डै दुई दर्जन यातायातका साधन चार दिनदेखि गन्तव्यमा पुग्न सकेका छैनन् । लगातारको वर्षाले शान्तिचौतारा–थाप्लेचौर सडकखण्डको पाँच ठाउँमा पनि पहिरो खसेको छ ।

रेडक्रस भवन र राष्ट्रिय अनुसन्धान कार्यालयमुनि रहेको सडकमा वर्षेनि पहिरो बढ्दै गएपछि ती कार्यालयसहित सदरमुकाम खलंगा असुरक्षित बनेको हो । सरकारी निकायले पहिरो नियन्त्रणका लागि पहल नगर्दा सदरमुकाममा जोखिम बढ्दै गएको छ । भिरालो भूबनोट, वन फडानी, उचित ढल निकासको अभावलगायत कारण आसपासका गाउँहरु पहिरोको चपेटामा परेको नागरिक अगुवा धनसरा शाहीले बताइन् । उनका अनुसार भौगर्भिक अध्ययन, माटो परीक्षण र वातावरण प्रभाव मुल्यांकनबिना सडक निर्माण गरिँदा गाउँगाउँमा पहिरोको जोखिम बढ्दै गएको छ ।

उक्त सडकको वैकल्पिक मार्ग न्युरोड–ठाँटीबजार हुँदै गैरीखाली पुग्ने सडक निर्माणमा बेवास्ता गरिँदा स्थानीयले वर्षौदेखि सास्ती भोगिरहेका छन् । ‘पहिरोका कारण बिरामीलाई समयमै अस्पताल लैजान समस्या छ,’ शाहीले भनिन्, ‘४/५ दिनदेखि खलंगा, ठाटी र थाप्ले बजारसँग जिल्ला अस्पतालको सडक सम्पर्क विच्छेद छ ।’ पहिरोले सडक अवरुद्ध भएपछि स्थानीय बासिन्दा पिठ्युमा भारी बोकेर आवजावत गर्न वाध्य भएको उनले बताइन् । उनका अनुसार रेडक्रस भवन नजिकको सडकमा मान्छे हिँड्ने बाटोसमेत छैन ।

पैदलयात्री पहिरो खसेको ठाउँमा भुण्डिएर आवजावत गर्न वाध्य भएको स्थानीय कमल सिंहले बताए । ‘यी ठाउँमा पहिरो खसेको खस्यै हुन्छ,’ उनले भने, ‘तर स्थानीय सरकारले वर्षौदेखि बेवास्ता गरिरहेको छ ।’ सडकबाट खसेको पहिरो झण्डै ३ सय मिटर तल पुगेको उनको भनाइ छ । सडकमुनिको जंगल पहिरोले चिराचिरा बनेको उनले बताए ।

गत वर्ष पनि रेडक्रस आसपासका क्षेत्रमा पहिरो खसेको थियो । सरकारी निकायले करिब १० लाख रुपैयाँ खर्च गरी अस्थायी संरचना निर्माण गरेर सडक सुचारु गराएका थिए । जाजरकोट–डोल्पा सडकको शान्तिचौतारा–थाप्लेचौर सडकखण्ड पनि लामो समयदेखि भत्किएको सिंहले बताए । सडकका कारण न्युरोड, ठाँटी, सिमलगैरी र भेलागाउँ पहिरोको उच्च जोखिममा परेको उनको भनाइ छ । ‘सडक र भवनलगायतका संरचना अन्धाधुन्ध निर्माण गरिन्छ, तर नालीको व्यवस्था गरिदैन,’ उनले भने, ‘भिरालो भूबनोट र कमजोर जमिनका कारण पनि खलंगामा भूक्षय बढ्दै गएको छ ।’

कमजोर ठाउँमा जथाभावी संरचना निर्माण गर्दा पनि भूक्षय बढ्दै गएको पूर्वाधार कार्यालयका सवइन्जिनियर टेकन्द्र रोकायले बताए । उनका अनुसार माटो परीक्षण बिना सडक र भवन निर्माण गर्नु, जमिनले थेग्ने क्षमता एकीन नगरेर निर्माण कार्यहरु गरिनु, घर निर्माण गर्दा निस्किएको माटो जथाभावी फालिनु, जथाभावी ‘सेफ्टी टंकी’ बनाइनुलगायत कारणले पनि खलंगा जोखिममा परेको हो । उनले बजारमा ढल निकासको व्यवस्था नहुँदा पनि धेरै बस्तीहरु खतरामा परेको जनाए । भेरी करिडोरको बाइपासका रुपमा रहेको शान्तिचौतारा–थाप्लै हुँदै कालेगाउँ जोड्ने सडकको स्तरोन्नतिका क्रममा ग्याभिङ, नालीलगायत संरचना गुणस्तरीय नहुँदा पनि भूक्षय बढिरहेको उनी बताउँछन् । शान्तिचौतारादेखि थाप्लेचौरसम्मको सडकमा गएका पहिरोलाई दिगोरुपमा नियन्त्रण कम्तीमा १० करोड रुपैयाँ बजेट आवश्यक पर्ने उनले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : आश्विन ११, २०७७ १३:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विस्थापितलाई बासको चिन्ता

प्रकाश बराल

बागलुङ — दिउँसो बारीमा काम गर्न गए पनि जैमिनी नगरपालिका–१ का बलराम पौडेलको परिवार सुत्न बागलुङ नगरपालिका–१२ को अमलाचौर पुग्छ । कोरोना संक्रमणको त्रास अझै हटेको छैन । त्यसैले बास पाउन पनि सजिलो छैन । बाढीपहिरोले घर जोखिममा पारेकाले गाउँमा बस्न सकेका छैनन् । त्यसैले अमलाचौरमा अरूकै पालीमा ओत लागेर बिहान काममा फर्कन्छन् ।

टुनीबोट गाउँका भेषराज पौडेलको परिवार ९ दिनसम्म सरंगेस्थित कालीगण्डकी दूध उत्पादक सहकारीको संकलन केन्द्रमा बसे । मंगलबारदेखि कुस्मीसेरा बजारमा डेरा लिएका छन् । ‘बाहिर खान नमान्ने भएकाले आमालाई बहिनीको घर पठाएको छु, हामी डेरा लिएर बसेका छौं,’ पौडेलले भने, ‘सात घर भत्केका छन्, उनीहरू फर्कने अवस्थामा छैनन्, हामी भने सहज भइदिए फर्कने योजनामा छौं ।’

ग्रामीण सडक खन्दा खसेको बाढीपहिरोले यहाँका ३९ परिवार जोखिममा परेपछि विस्थापित भएका हुन् । सबै घरमा हिलो पसेको छ । कतिको घर पहिरोले भत्काउने अवस्थामा छ । यहाँ पुग्ने सडकमै दर्जनौं पहिरो छन् । यातायातका साधन चल्दैनन् ।

रेडक्रस, उद्योग वाणिज्य संघ, लायन्स क्लब, बैंकर्स एसोसिएसनजस्ता संस्थाले नगद र जिन्सी सहयोग गरेपछि पीडितहरू सार्वजनिक भवन र छिमेकीको पालीमा बस्न सकेका छन् । नगरपालिका र गण्डकी प्रदेश सरकारले मृतकका परिवारलाई राहत बाँडेको छ । यहाँको पहिरोमा दस दिनअघि तीन जनाको ज्यान गएको थियो ।

बडीगाड गाउँपालिका–२ स्थित मध्यपहाडी लोकमार्गबाट दगातुमडाँडा जाने ग्रामीण सडकको पहिरोले चार परिवार विस्थापित छन् । पटकपटक खस्ने पहिरोले यहाँका दुर्गा अर्याल, धनबहादुर घर्ती, जितबहादुर विक र धनबहादुर थापाका ४ घर पुरिएका छन् । उनीहरू छिमेकीको घरमा आश्रय लिएर बसेका छन् ।

ढोरपाटन नगरपालिका–९ को भुजीखोलाको बाढीपहिरोले विस्थापित भएकालाई पनि उस्तै चिन्ता छ । कोही छिमेकीको घरमा बस्छन् । कतिपय ढोरपाटनस्थित आफ्नै गोठमा सरेका छन् । १५ परिवार भने पाल टाँगेर बसेका छन् । ‘खानका लागि चामल, दाल र तेल पाएका छौं तर बस्ने बास छैन,’ लाकुरीबोटका जितबहादुर सुनारले भने, ‘कति दिन विद्यालयको कोठामा बस्ने ?’ सुनारका ८ जनासहित तीन परिवार विद्यालयमा आश्रय लिएर बसेका छन् ।

उनीहरूको घर बगाएपछि केही सम्पत्ति बाँकी छैन । ‘दैनिक झरी परिरहेकाले पालमा पानी चुहिएर भिजिन्छ’ सुकुरदुङकी बिना घर्तीमगरले भनिन्, ‘तीन वर्षको छोरासहित पालमा बस्न थालेको महिनादिन पुग्न लागिसक्यो ।’ भदौ १७ गतेको पहिरोले उनीहरू विस्थापित भएका थिए । तत्काल घर बनाउने अवस्था नभएपछि उनीहरू चित्रा र पाल टाँगेर बसेका हुन् । पीडितलाई ढोरपाटन नगरपालिकाले ६ बोरा चामल दिएको छ । त्यसअघि अन्य दाताले दिएको दुई बोरा चामल दिएका थिए ।

छिमेकीको घरमा आश्रय लिइरहँदा समस्या परेपछि डेढ वर्षको छोरा लिएर ढोरपाटनतिर लागेको स्थानीय लक्ष्मी विकले बताइन् । उनी सामानमाथि छोरा बोकेर पैदलै हिँडिरहेकी थिइन् । पहिरोले ढोरपाटनतर्फ जाने सडक भत्काएको छ । पूरै सडक खोल्न एक महिनाभन्दा बढी लाग्ने नगरप्रमुख देवकुमार नेपालीले बताए । लक्ष्मीका सासू–ससुरा पशुचरनका लागि पहिल्यैदेखि ढोरपाटनमै छन् । चिसो लागेपछि भने माथि बस्न सकिँदैन । त्यति बेला कता बस्ने भन्ने पिरले उनीहरूलाई सताइसकेको छ । सानो बच्चा भएकाले उनी गाउँमै बसिरहेकी थिइन् । पहिरोले घर बगाएपछि बस्ने स्थान नपाएर पाटन उक्लेको लक्ष्मीले सुनाइन् ।

प्रकाशित : आश्विन ११, २०७७ १३:१६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×