क्वारेन्टाइनमा बस्नेलाई दैनिक १ सय ७८ रुपैयाँ- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

क्वारेन्टाइनमा बस्नेलाई दैनिक १ सय ७८ रुपैयाँ

हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — चौरजहारी नगरपालिकाले क्वारेन्टाइनमा बस्नेलाई खाना खर्चबापत दैनिक एक सय ७८ रुपैयाँ दिने निर्णय गरेको छ । यसअघि क्वारेन्टाइनमा बसेकालाई नगरपालिका आफैले खाने व्यवस्था गरेकामा अब नगद दिने निर्णय गरेको हो ।

नगरपालिकाका अनुसार भारत तथा अन्य ठाउँबाट आउनेलाई १४ वटै वडाका क्वारेन्टाइनमा राखिनेछ । ‘क्वारेन्टाइनमा बस्नेलाई नगद रकम दिइनेछ,’ नगरपालिकाका निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत रामबहादुर केसीले भने, ‘तर उनीहरुले चाहेको खण्डमा खाद्यान्न किनेर उपलब्ध गराउनेछौं ।’ उनका अनुसार पकाएर खानको लागि हरेक क्वारेन्टाइनमा पकाउने भाँडाको व्यवस्था गरिएको छ । आफूले खाने थाल, कचौरा, गिलास र ओढ्ने– ओछ्याउने कपडा सम्बन्धित व्यक्तिले ल्याउनुपर्ने नियम बनाइएको उनले जानकारी दिए । नगरपालिकाले संघीय सरकारकै मापदण्डअनुसार काम अघि बढाएको उनको भनाइ छ ।

क्वारेन्टाइनमा नगरपालिकाले मास्क, स्यानीटाइजर, साबुन, खानेपानीका लागि ड्रम, फिल्टर र शौचालय सफाइका सामग्री प्रदान गरेको छ । दाउराको समस्या हुने वडामा ग्याँस र चुलाको व्यवस्था पनि गरिने नगरप्रमुख विशाल शर्माले बताए । ‘वडामा गठित क्वारेन्टाइन व्यवस्थापन समितिले यसको सहजीकरण गर्नेछ,’ उनले भने, ‘अब बिहान र दिउँसोको नास्ता तथा साँझ–बिहानको खानाको व्यवस्था क्वारेन्टाइनमा बस्नेले आफै गर्नेछन् ।’ संघ र प्रदेशले बजेट विनियोजन गर्न असजिलो मान्ने र मापदण्ड अमिल्दो बनाएकाले समस्या भएको उनले गुनासो गरे ।

चौरजहारी नगरपालिकाबाट ३ हजार २ सय ४४ जना भारतका विभिन्न ठाउँमा मजदुरी गर्न गएका छन् । उनीहरु घर फर्कन सुरु गरेको र शुक्रबार मात्र ३४ जना भित्रिएको नगरपालिकाले जनाएको छ । उनीहरुलाई सम्बन्धित वडामा पठाइएको छ । ‘क्वारेन्टाइनमा पनि १४ दिन बसेपछि मात्रै कारोना भाइरस संक्रमण भएनभएकोबारे पीसीआरमार्फत परीक्षण गरिनेछ,’ नगरप्रमुख शर्माले भने, ‘भारतमा रहेकामध्ये झन्डै ५० प्रतिशत स्थानीय बासिन्दा घर फर्कने हाम्रो अनुमान छ ।’ उनका अनुसार कोरोना संक्रमितको उपचारका लागि चौरजहारीमै ३९ बेडको आइसोलेसन वार्ड पनि तयारी अवस्थामा राखिएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ९, २०७७ १४:२७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अपि नाम्पा संरक्षित क्षेत्रमा सेना पठाउन विभागले थाल्यो पहल 

मुलुकका विभिन्न निकुञ्‍ज, आरक्ष र सिकार आरक्षमा अहिलेसम्म कुल ९ हजार सेना परिचालन भएका छन् ।
अब्दुल्लाह मियाँ

काठमाडौँ — हालै नेपालको नक्सामा समेटिएको लिम्पियाधुरा, कालापानी र लिपुलेकसमेत पर्ने अपि नाम्पा संरक्षण क्षेत्रमा सेना परिचालन गर्न राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागले छलफल अघि बढाएको छ ।

विभागका निमित्त महानिर्देशक रामचन्द्र कँडेलले उक्त क्षेत्रमा सेना पठाउनेबारे नेपाली सेनाको निकुञ्ज तथा आरक्ष निर्देशनालयलगायतसँगसमेत छलफल सुरु गरेको जानकारी दिए । ‘विगतमा भएका वन्यजन्तु संरक्षणसम्वन्धि वैठकमा पनि उक्त क्षेत्रमा सेना पठाउनेबारे छलफल भएको रहेछ,’ कँडेलले कान्तिपुरसित भने, ‘त्यो क्षेत्र सामरिक हिसाबले पनि महत्वपूर्ण र वन्यजन्तुको चोरी सिकारका हिसाबले संवेदनशील भएकाले सेना पठाउनेबारे छलफल सुरु भएको छ ।’

राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण ऐन २०२९ को दफा ३ को ख (१) मा राष्ट्रिय निकुञ्ज, आरक्ष, संरक्षण क्षेत्र वा मध्यवर्ती क्षेत्रको सुरक्षाका लागि सरकारले आवश्यक व्यवस्था मिलाउन सक्ने उल्लेख छ । निकुञ्ज र आरक्षमा अहिलेसम्म करिब ९ हजार सेनालाई संरक्षणका लागि खटाइएको छ । नेपालमा निकुञ्ज, आरक्ष, सिकार आरक्ष र संरक्षण क्षेत्र गरी २० वटा संरक्षण क्षेत्र छन् । त्यसले कुल क्षेत्रफलको २३.३९ प्रतिशत भुभाग ओगटेको छ ।

२०६६ सालको मंसिर १९ मा सगरमाथा आधार शिविरमा माधवकुमार नेपाल नेतृत्वको सरकारका बेला बसेको मन्त्रिपरिषद बैठकले बाँके निकुञ्जसँगै अपि नाम्पा संरक्षण क्षेत्र र गौरीशंकर संरक्षण क्षेत्र घोषणा गरेको थियो । यो संरक्षण क्षेत्र १९०३ वर्गकिलोमिटर क्षेत्रमा फैलिएको छ ।

अपि नाम्पा संरक्षण क्षेत्रमा रहेको चरन क्षेत्र तस्बिर : सुरेश घिमिरे


निकुञ्ज ऐनको दफा ३ (१) मा सरकारले आवश्यक ठानेमा कुनै क्षेत्रलाई त्यसको चार किल्लासमेत खोलिएको सूचना राजपत्रमा प्रकाशित गरी निकुञ्ज, आरक्ष र संरक्षण क्षेत्र घोषणा गर्नसक्ने व्यवस्था छ ।

दार्चुला जिल्लामा पर्ने अपि नाम्पा सरंक्षण क्षेत्रको पूर्वमा बझाङ जिल्ला, पश्चिममा महाकाली नदी, उत्तरमा चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बत र दक्षिणमा लास्कु खोला र नौगाड खोला छन् ।

वातावरण सुधारमा उल्लेखनीय योगदान पुऱ्याउने, प्राकृतिक स्रोत र जडीबुटीको संरक्षण तथा उपयोग गर्ने र पर्या–पर्यटन विकास गरी विकासका दृष्टिकोणले पछि परेको दार्चुला जिल्लाको उत्तरी क्षेत्रका साबिकका २१ गाविसको विकास गर्ने उद्देश्यले संरक्षण क्षेत्रको स्थापना गरिएको हो ।

भारत सरकारले अपि नाम्पा संरक्षण क्षेत्रभित्र पर्ने लिम्पियाधुरा, कालापानी र लिपुलेकलगायत मिचेर मानसरोवर जोड्ने सडक शिलान्यास गरेपछि नेपालले मिचिएको उक्त क्षेत्रलाई समेटेर बुधवार मात्र औपचारिक नयाँ नक्सा सार्वजनिक गरेको छ ।

अपि नाम्पा संरक्षण क्षेत्र तस्बिर : प्रद्युम्‍न राणा

केही दिनअघि सरकारले छाङरुमा सशस्त्र प्रहरीको सीमा निगरानी चौकी (बीओपी) स्थापना गरेको छ । अपि नाम्पा संरक्षण क्षेत्रमै पर्ने तिंकर नाका वन्यजन्तुका अंगप्रत्यंगको तस्करी हुने पुरानो नाकाअन्तर्गत पर्छ ।

अपि-नाम्पा संरक्षित क्षेत्रमा खटिन तयार छौं : सेना

जैविक विविधता र वन्यजन्तुका अगंहरुको अवैध तस्करी रोक्ने उद्देश्यले नै सरकारले उक्त क्षेत्रलाई संरक्षण क्षेत्र घोषणा गरेको हो । संरक्षण क्षेत्रको मुख्यालय भने सदरमुकाम खलंगामा छ । सरकारले २०६७ असार २८ गते राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी अपि नाम्पा संरक्षण क्षेत्रको औपचारिक सुरुवात गरेको हो ।

अपि नाम्पा संरक्षण क्षेत्रमा पर्ने चमेलिया नदी तस्बिर : प्रद्युम्‍न राणा

उक्त क्षेत्रमा सेना पठाउन सकिए जैविक विविधताका साथै भुगोलको समेत संरक्षण हुने भएकाले सेना पठाउनेबारे आफूले छलफल अघि बढाएको कँडेलको तर्क छ । कँडेलले भने, ‘यही बेलामा त्यहाँ स्थायी रुपमा सेना राख्न सकियो भने भूमि रक्षाका साथै चोरी निकासी रोक्न ठूलो बल पुग्दछ ।’ त्यसरी स्थापना गरिएका सेनाले गस्ती गर्ने भएकाले सीमा र जैविक विविधताको सुरक्षा हुने उनको तर्क छ ।

बर्दिया निकुञ्ज र भारतकै कतिपय निकुञ्जमा मारिएका बाघ, चितुवालगायतका वन्यजन्तुका छाला र अन्य अंग दार्चुलाको तिंकर भञ्ज्याङ हुँदै तिब्बतको ताक्लाकोट निकासी हुने गरेको छ । विगतमा यही क्षेत्रबाट धेरै तस्करसमेत पक्राउ परेका छन् । सेना परिचालन गर्ने निर्णय भने वन तथा वातावरण मन्त्रालयको प्रस्तावमा मन्त्रिपरिषदले गर्नुपर्ने हुन्छ ।

नेपाली सेनाको निकुञ्ज तथा आरक्ष निर्देशनालयमा लामो समय काम गरेका पूर्व सहायक रथी बाबुकृष्ण कार्की सेनाको रेञ्जर बटालियनलाई लिपुलेक मात्र होइन लिम्पियाधुरासम्मै तैनाथ गर्न सुझाउँछन् ।

के–के छन् अपि नाम्पामा ?

यो संरक्षण क्षेत्र जैविक विविधताका दृष्टिले अत्यन्तै महत्वपूर्ण र भरिपूर्ण छ । बहूमुल्य जटिबुटी यार्चागुम्बुका लागि पनि यो क्षेत्र प्रख्यात छ । यस क्षेत्रमा अपि हिमाल (७,१३२ मि), नम्पा हिमाल (६,७५७ मि), व्यास हिमाल (६,६७० मि) लगायत धेरै उच्च हिम श्रृंखलाहरू छन् ।

यस संरक्षण क्षेत्रको उचाइ समुद्री सतहबाट ५ सय ३९ देखि ७ हजार १ सय ३२ मिटरसम्म छ । भारत महादेश (इन्डियन प्लेट) र उत्तरी किनारा तिब्बत महादेश (चिनियाँ प्लेट) सँग ठोकिने क्रम अझै पनि जारी भएकाले यहाँका भू–भागहरू भिराला र गतिशील छन् ।

अपि नाम्पा संरक्षण क्षेत्रमा पाइने इजिप्सियन गिद्ध तस्बिर : मुकेश चालिसे

यहाँ सिस्ट, चुनढुंगा र सेडिमेण्टजस्ता चट्टानहरू हुनाले वर्षातको समयमा पहिरो जाने सम्भावना बढी हुन्छ । उक्त क्षेत्रमा ग्रेनाइट, पेगमेटाइट, फाइलाइट र क्वारजाइट चटृान पनि पाइन्छ । वन्यजन्तुका लागि पनि उक्त क्षेत्र प्रख्यात छ । विश्वमै दुर्लभ हिउँ चितुवा, ध्वाँसे चितुवा, कस्तुरी मृग, हाब्रे, रतुवा, घोरल, नाउर, झारल, चितुवा, बाँदर, हिमाली कालो र खैरो भालु, स्याल, दुम्सी, ब्वाँसो, लंगुर, थारलगायतका वन्यजन्त पाइन्छन् ।

यस्तै डाँफे, चीर, चिल, च्याखुरा, हलसे, भ्याकुरलगायत २ सयभन्दा बढी प्रजातिका चराको समेत आश्रयस्थल हो अपि नाम्पा । तल्लो क्षेत्रमा साल, खयर, सिसौ, उत्तिस, बाँझ छ माथिल्लो क्षेत्रमा गुराँस, गोब्रे सल्ला, कोलिनियल खश्रुलगायत वनले यो संरक्षण क्षेत्र रमणीय बनेको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ९, २०७७ १४:२१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×