सीपले बनायो आत्मनिर्भर- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार

सीपले बनायो आत्मनिर्भर

भीमबहादुर सिंह

जाजरकोट — नलगाड नगरपालिका–३, कैनाकी ३८ वर्षीया प्रेमकला रानाले ६ वर्षदेखि सिलाइकटाइ व्यवसाय गरिरहेकी छिन् । रानाले कैनाबजारमा सञ्चालन गरेको टेलरिङ सेन्टरको आम्दानी मासिक ३५ हजार रुपैयाँ छ । सोही गाउँकी धर्मी पुन पनि तीन वर्षदेखि सिलाइकटाइ व्यवसायमै छिन् ।

व्यवसायबाट मासिक आम्दानी हुने २५ हजार रुपैयाँले उनको घरखर्च मात्र चल्दैन, नियमित बचत पनि बढिरहेको छ ।विगतमा खेतबारी, चुलो–चौको र मेलापातमै व्यस्त रहने प्रेमकला र धर्मीजस्ता महिला पछिल्लो समय सीप सिकेर आत्मनिर्भर बन्न थालेका छन् । आम्दानी बढ्न थालेपछि घरखर्च चलाउन सजिलो भएको छ । आफ्नै कमाइबाट घरघडेरी जोड्ने क्रम बढिरहेको छ । विगतमा दलित समुदायले अपनाउँदै आएको सिलाइकटाइ व्यवसायमा सबै जातिका महिलाको आकर्षण बढिरहेको हो । घरेलुलगायत विभिन्न संघसंस्थाबाट तालिम पाएपछि दुर्गममा समेत सिलाइकटाइ फस्टाएको पुनले बताइन् ।


भेरी नगरपालिका–३, सिमलगैरीकी पानसरी नेपाली पनि सिलाइकटाइबाट राम्रो आम्दानी गर्ने व्यवसायी हुन् । उनको महिनाको न्यूनतम आम्दानी ३० हजार रुपैयाँ छ । पुर्ख्यौली व्यवसायलाई व्यावसायिक बनाउँदा आत्मनिर्भर बन्न धेरै सजिलो भएको उनी बताउँछिन् । १३ वर्षदेखि व्यवसायमा लागेकी उनी अन्य महिलालाई सिलाइकटाइ तालिमसमेत दिन्छिन् । ‘सिलाइकटाइको भाउ बढेपछि आम्दानी पनि बढेको छ,’ उनले भनिन्, ‘सानो बजारमा समेत टेलरिङ सेन्टर खुल्ने क्रम बढ्दैछ ।’ बिहान सबेरैदेखि साँझ अबेरसम्म लुगा सिलाउदै दिन बित्ने उनले सुनाइन् ।


रानाको टेलरिङ पसलमा अहिले १० महिलाले सिलाइ सीप सिकिरहेका छन् । व्यवसायले घरखर्च चलाउन र छोराछोरी पढाउन निकै सजिलो भएको उनको भनाइ छ । महिलाले आफ्नो खर्च आफैं जुटाएर नियमित बचत गर्न थालेका उनले बताइन् ।


सिलाइ कटाइबाहेक स्वीटर वुन्ने, अल्लोको धागो बनाउने, दुनाटपरी गाँस्नेलगायत सीप सिकेर महिला आत्मनिर्भर बन्ने क्रम बढिरहेको छ । उद्योग तथा उपभोक्ता हित संरक्षण कार्यालयका उद्योग अधिकृत चन्द्रप्रकाश कँडेलले बर्सेनि महिलाहरू विभिन्न सीप सिकेर स्वरोजगार बन्ने क्रम बढिरहेको बताए । उनका अनुसार कार्यालयबाट वार्षिक करिब एक सय महिलाले विभिन्न तालिम लिने गरेका छन् । ‘उद्यमी महिलाको मागलाई ध्यानमा राखेर कार्यक्रम बन्छन्,’ उनले भने, ‘पछिल्लो समय सिलाइकटाइमा महिलाको आकर्षण बढी छ ।’ उनले जिल्लाभरि करिब ५० टेलरिङ सेन्टर महिलाले सञ्चालन गरिरहेका जानकारी दिए ।

प्रकाशित : फाल्गुन १२, २०७६ १०:४३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

चामल ढुवानीमा लापर्बाही

ठेकेदारले ढुवानीमा ढिलाइ गर्दा बारेकोटबासी तीन गुणा महँगोमा बजारको चामल किन्न बाध्य
भीमबहादुर सिंह

जाजरकोट — ठेकेदारको लापर्बाहीले बारेकोट गाउँपालिकामा चामल अभाव भएको छ । समयमै चामल ढुवानी नहुँदा घाटस्थित खाद्य डिपो लामो समयदेखि रित्तै छ । खाद्य डिपोमा चामल नभएपछि स्थानीयबासी महँगोमा बजारको चामल किनेर गुजारा चलाउन बाध्य छन् । 

२ महिनादेखि बारेकोट–५, घाटस्थित डिपोमा चामलको मौज्दात शून्य छ । डिपोमा चामल नपाइएपछि स्थानीयबासी दुई दिन पैदल हिँडेर नलगाड–६, कालीमाटी बजारबाट खाद्यान्न खरिद गर्न बाध्य छन् । पुरानो अन्न सकिएको र नयाँ बाली नपाकेकोले बारेकोटमा चामल अभाव भएको स्थानीय पृथ्वीराज ज्योतिले बताए । ‘डिपोमा कहिलेकाहिँ मात्र चामल आउँछ,’ उनले भने, ‘चामल आएको बेला खोसाखोस हुन्छ ।’

चामल ढुवानीको जिम्मा कार्कीगाउँको एमबी बिल्डर्सले लिएको छ । ४/५ घण्टा पैदल हिँडेर डिपोमा पुगेका स्थानीयबासी चामल नभएपछि रित्तो हात घर फर्कन बाध्य छन् ।

घाट डिपोका लागि खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेडले बर्सेनि २ हजार ५ सय क्विन्टल चामलको कोटा निर्धारण गरेको छ । डिपोमा भने अहिलेसम्म ३ सय क्विन्टल मात्र चामल ढुवानी भएको लिमिटेडका बरिष्ठ सहायक रामप्रसाद पौडेलले बताए । उनका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको ६ महिनाको अवधिमा डिपोमा कम्तीमा १ हजार क्विन्टल चामल ढुवानी हुनुपर्ने हो । उनले ठेकेदारकै लापर्बाहीले बारेकोटमा चामल अभावको समस्या देखिएको जनाए ।

बारेकोट गाउँपालिका जिल्लामै कम खाद्यान्न उत्पादन हुने स्थानीय तह हो । धानलगायत अन्न उत्पादन कम हुँदा स्थानीय वर्षौंदेखि खाद्य डिपो र बजारकै चामलको भर पर्न बाध्य छन् । गाउँमा चामलको अभाव भएपछि स्थानीयलाई बजारमा मोटो चामल पनि ६० रुपैयाँ प्रतिकिलो किनेर गुजारा गर्नुपर्ने बाध्यता छ । ‘डिपोमा चामल भए सस्तोमा किन्न पाइन्थ्यो,’ ज्योतिले भने, ‘चामल नभएपछि हामीजस्ता गरिबलाई ऋण लिएरै बजारको चामल खरिद गर्नुपर्ने बाध्यता छ ।’ उनले खाद्यको चामलभन्दा बजारको चामल ३ गुणा महँगो पर्ने बताए ।

बारेकोटका बासिन्दाले खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेडसँग घाट डिपोको लागि १० हजार क्विन्टल चामलको कोटा माग गर्दै आएका छन् । डिपो प्रमुख जयकृष्ण चौधरीले माथिल्लो निकायमा फोन तथा पत्राचार गरी पटकपटक चामल पठाइदिन ताकेता गरिरहेको बताए । लिमिटेडका अनुसार ठेकेदारकै लापर्बाहीका कारण अन्य डिपोमा पनि चामलको मौज्दात कम छ । चालु आर्थिक वर्षका लागि रग्दा डिपोमा १ हजार, घोगीमा ३ सय ५०, दशेरामा १ सय ७० र जुनीचाँदेमा ३ सय क्विन्टल चामल पठाइएको छ । सम्बन्धित ढुवानी ठेकेदारलाई बारम्बार ताकेता गर्दा पनि चामल ढुवानी हुन नसकेको बरिष्ठ सहायक पौडेलले बताए ।

ठेकेदार कम्पनीले भने लगातारको हिमपात र वर्षातका कारण चामल ढुवानीमा समस्या भएको जनाएको छ । ‘हिमपात र वर्षाका कारण हानीसल्ला लेक हुँदै बारेकोट जाने बाटो बन्द भएपछि ढुवानीमा समस्या भएको हो,’ एमबी विल्डर्सका प्रतिनिधि मानबहादुर खड्काले भने, ‘पहिलेको हिउँ नबिलाउँदै फेरि हिमपात भएपछि चामल बारेकोट पुर्‍याउन सकिएको छैन ।’ उनले हिउँ बिलाएपछि चामल ढुवानीको कामलाई तीव्रता दिइने बताए ।

लिमिटेडले घाट डिपोमा जिरा मसिनो, मोटो, मकवानपुर, अरुवा मध्यमलगायत चामल प्रतिकिलो ३६ देखि ६० रुपैयाँमा बिक्री गर्दै आएको छ । स्थानीयले कुशे गाउँपालिकाको घरंगा, जुनीचाँदे गाउँपालिकाको रजुतरा, शिवालय गाउँपालिकाको शिवालय र छेडागाड नगरपालिकाको काँडालगायत स्थानमा खाद्य डिपो माग गरेको वरिष्ठ सहायक पौडेलले बताए । उनले त्यसबारे माथिल्ला निकायमा पत्राचार गरिसकेको जानकारी दिए ।

प्रकाशित : माघ ६, २०७६ १२:१९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×