कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

हिउँ पन्छाउँदै खुल्यो सडक

राजबहादुर शाही

(मुगु) — भारी हिमपातले अवरुद्ध बनेको नाग्मा–गमगढी सडक २ महिनापछि बिहीबारबाट खुलेको छ । उद्योग वाणिज्य संघ र सडक डिभिजन कार्यालयले एक्साभेटरमार्फत सडकमा थुप्रिएको हिउँ हटाएपछि सडक खुलेको हो । 

हिमपातका कारण सडक खण्डका विभिन्न स्थानमा दुई दर्जन गाडी अलपत्र परेका थिए । सडक बन्द हुँदा स्थानीयलाई जिल्लाबाहिर आउजाउ गर्न र दैनिक उपभोग्य सामग्री ढुवानी गर्न सास्ती भएको थियो । सडकको विभिन्न स्थानमा करिब ४ फिटसम्म हिउँ जमेपछि डोजरलाई समेत पन्छाउन हम्मेहम्मे परेको डिभिजन कार्यालयले जनाएको छ ।


कार्यालयका अनुसार पहिलेको हिउँ नबिलाउँदै पटकपटक भारी हिमपात भएपछि सडकमा यातायात सेवा बन्द भएको हो । सडक खुलेसँगै बिहीबार एक दर्जन सवारी साधन सदरमुकाम गमगढी भित्रिएको उद्योग बाणिज्य संघका अध्यक्ष कमल बुढाले बताए । उनका अनुसार दुई महिनासम्म सडक अवरुद्ध हुँदा जिल्लाभरि दैनिक उपभोग्य सामानको अभाव चुलिएको थियो । ढुवानी समस्या भएपछि बाध्य भएर खाद्यान्नको भाउ २५ प्रतिशतसम्म बढेको उनले बताए । ‘सडक खुलेपछि ढुवानी सहज भएकाले मुल्य घटाउन सबै व्यवसायीलाई अनुरोध गरेका छौं,’ उनले भने, ‘यात्रुले पनि लामो सास्तीबाट छुटकारा पाएका छन् ।’ पिनास्थित झारनाउनादेखि घुच्चीडाबसम्म सडकमा जमेको सबै हिउँ पन्छाउन अझैं केही दिन लाग्ने भए पनि सवारीसाधन ओहोरदोहोर सुरु भइसकेको उनले बताए ।


पुस पहिलो साता परेको हिमपातका कारण यातायात सेवा बन्द भएको थियो । हिउँ हटाइएपछि सुर्खेत र नेपालगन्जबाट सामान ढुवानी सुरु गरिसकिएको व्यवसायीले जनाएका छन् । भण्डारी स्टोरका प्रोपराइटर रवि रावतले ढुवानी सहज बनेकाले एक/दुई दिनभित्रै रित्तिएका पसल भरिभराउ हुने जानकारी दिए । उनका अनुसार हिमपातका कारण ढुवानी समस्या भएपछि सिमेन्ट, छड, तारजालीलगायत निर्माण सामग्रीको समेत अभाव भएको थियो । सडक खुलेसँगै गाउँगाउँमा अवरुद्ध भएका विकास निर्माणका कामले तीव्रता पाउने जनप्रतिनिधिको भनाइ छ ।


दुई महिनासम्म सडक अवरुद्ध भएपछि सदरमुकाम गमगढीसहित ग्रामीण क्षेत्रका खाद्य डिपोमा अनुदानको चामलको मौज्दात सकिएको थियो । खत्याड गाउँपालिकालाई सदरमुकासँग जोड्ने गम्था–कालाकाडा सडक भने अझैं सुचारु भएको छैन । २ महिनादेखि सडक बन्द भएपछि स्थानीय बजारमा खाद्यान्न, दैनिक उपभोग्य र निर्माण सामग्रीको अभाव देखिएको गम्थाका व्यापारी लोकराज दाहालले बताए । उनका अनुसार सडक नखुल्दा अधिकांश सामग्रीको मूल्य २५ प्रतिशतसम्म वृद्धि गरिएको छ ।


प्रकाशित : फाल्गुन ३, २०७६ ०९:१६

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

अलैंचीको ‘हब’ बन्दै नौमुले

ज्योति कटुवाल

(दैलेख) — दुई विषयमा स्नात्तकोत्तर गरेका नौमुले गाउँपालिका–५ गुराँसेका अम्मरबहादुर थापामगर कहिल्यै जागिरको खोजीमा लागेनन् । गाउँमै १२ रोपनी क्षेत्रफलमा अलैंचीखेती गरी रमाइरहेका उनको बारीमा पुग्ने जोकोही पनि लोभिन्छन् । गाउँकै रत्ना थापाको बारीमा पनि ५ रोपनी जग्गामा अलैंची हुर्किरहेको छ ।


उनीहरू मात्र होइन, अहिले नौमुलेका ८१ घरधुरीमा अलैंचीखेती भइरहेको छ । घरघरमा अलैंचीखेती गर्न थालिएपछि पछिल्लो समय नौमुले अलैंचीको ‘हब’ बन्न थालेको छ । गाउँका अधिकांश परिवार व्यवसायिक कृषिमा लागेपछि गुराँसेका डाँडाकाडा अलैंचीमय बनेका छन् । अलैंची खेती गरिरहेका घरधुरीको वार्षिक आम्दानी न्यूनतम ५ लाख रुपैयाँ छ । ग्रामीण विकास र समाजशास्त्रमा स्नात्तकोत्तर उपाधि हासिल गरेका थापाले गत वर्ष ३ हजार बोटबाट व्यवसाय सुरु गरेको जानकारी दिए । अहिले उनको बारीमा करिव ५ हजार अलैंचीका बिरुवा छन् ।

‘पढेलेखा युवाजति विदेश जान थालेपछि उनीहरूलाई प्रेरणा दिन कृषि व्यवसायमा लागेको हुँ,’ थापाले भने, ‘मेरो प्रगति देखेर अन्य युवा पनि अलैंचीखेतीमा सक्रिय भइरहेका छन् ।’ उनले बाँझो बारी, खोला छेउछाउ र भीरपाखाको जमीनको सदुपयोग गरेर पनि राम्रो आम्दानी गर्न सकिने जनाए । उनको बारीको अलैंची हेर्न जिल्लाबाहिरका किसानसमेत आउने गरेका छन् । द्वन्द्वले लामो समय थिलथिलो पारेको नौमुलेलाई अलैंचीबाटै चिनाउन उनीसहित अन्य दुई दर्जन युवा जुटेका छन् । नौमुले गाउँपालिका र ग्रामीण जलस्रोत व्यवस्थापन परियोजनाको तेस्रो चरणको कार्यक्रममार्फत स्थानीयले घरघरमा अलैंचीखेती गरिरहेका हुन् । स्थानीय कृषक सोम थापाका अनुसार जति दुःख गरे पनि ५ महिना खान नपुग्ने यहाँका बस्तीमा अलैंचीको राम्रो सम्भावना देखिएको छ । दुःख पनि कम हुने भएकाले सबै घरधुरी अलैंचीखेतीमा आकर्षित भइरहेको उनी बताउँछन् । ‘बिरुवा रोपेपछि वर्षमा एकपटक गोडमेल गरे पुग्छ,’ उनले भने, ‘वर्ष दिनभित्रै आम्दानी पाइने भएकाले अरुभन्दा अलैंचीखेतीमा फाइदा बढी छ ।’

गुराँसेमा अलैंचीखेती गर्ने किसानले गुराँसेमा नौलाथर व्यवसायिक अलैंचीखेती समूह गठन गरेका छन् । अध्यक्ष धनबहादुर सलामीले समूहमा आबद्ध २३ घरधुरीले व्यावसायिक रूपमा झन्डै ६७ रोपनीमा अलैंचीखेती गरिरहेको जानकारी दिए । उनका अनुसार समूहका सदस्यका लागि ६० हजार बिरुवा वितरण गरिएको छ । समूहले गाउँमा ‘अलैंची भट्टी’ स्थापना गरेपछि कृषकलाई अलैंची सुकाउन सजिलो भएको उनको भनाइ छ । भट्टीमार्फत अलैंचीमा प्राकृतिक रङ र बास्ना कायम गर्न सजिलो भएको उनी बताउँछन् ।

ग्रामीण जलस्रोत व्यवस्थापन परियोजना प्रमुख लक्ष्मीचन्द्र महतले भीरपाखा र चिस्यान भएका ठाउँमा अलैंचीको राम्रो उत्पादन हुने बताए । एकपटक लगाए अलैंचीले २५ वर्षसम्म उत्पादन दिने उनले जनाए । अलैंची खेती गर्ने कृषकलाई खेतीदेखि बजारीकरणसम्म सहयोग गरिरहेको उनले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : फाल्गुन ३, २०७६ ०९:१४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×