सोलारले उज्यालियो नरहरिनाथ

गाउँपालिकाले ४२ सय घरपरिवारलाई अनुदानमा सोलार उपलब्ध गराइसकेको छ । त्यसबाट पाँचवटासम्म बत्ती बाल्न पुग्छ । स्थानीय बासिन्दाले अब गाउँमै बसेर मोबाइल, रेडियो र टिभी चलाउन पाएका छन् ।
तुलाराम पाण्डे

(कोटवाडा, कालिकोट) — नरहरिनाथ–४ रुप्सा अदेलाका विष्णा सहकारीको घरमा सोलार जडान गरिएको दुई साता पुग्यो । ५० वाट क्षमताको सोलार ल्याएपछि उनले बाख्रा बेचेर जुटाएको रकमले गत साता रंगीन टेलिभिजन पनि जडान गरेकी छिन् । पाँचवटा बत्ती बल्नुका साथै मोबाइल चलाउन, रेडियो सुन्न र चर्को घाम लागेका दिन टिभी पनि हेर्न मिल्ने भएपछि परिवार दंग छ । उनका छिमेकी ७१ वर्षीय धनबहादुर सहकारीको घर पनि सातायता यसै गरी उज्यालिएको छ । 

कर्णाली राजमार्गबाट एक दिन हिँडेर पुगिने रुप्सालगायत गाउँ अहिले सोलारले झिलिमिली बनेका छन् । गाउँपालिकाले लालु, माल्कोट, रुप्सा, कुमालगाउँ र कोटवाडाका ४ हजार २ सय घरधुरीमा सोलार वितरण गरेको हो । वर्षौंदेखि सल्लाको दियालो र टुकीको भरमा रहेका विपन्न नागरिकले अनुदानमा सोलार पाएपछि घर मात्र होइन, मन पनि उज्यालिएको सहकारीले बताए । ‘हुने–खानेका घरमा त सोलारको उज्यालो थियो,’ चौथीकोटकी उज्जली दमाईले भनिन्, ‘यसपालि हामी गरिबले पनि सोलार बत्ती बाल्न पायौं ।’ उनले सोलार जोडेपछि रातको समयमा पनि सिलाइकटाइको काम गर्न सहज भएको सुनाइन् ।


उज्यालो गाउँपालिका बनाउन नरहरिनाथले गत वर्षदेखि विशेष अभियान सुरु गरेको थियो । यो वर्ष पनि गाउँपालिकाले अनुदानमा सोलार वितरण गरिरहेको छ ।


विद्युत् सुविधा पुग्न वर्षौं लाग्ने भएपछि सबै विपन्न घरपरिवारलाई अनुदानमा सोलार वितरण गरिएको गाउँपालिका अध्यक्ष धीरबहादुर विष्टले बताए । उनका अनुसार एक महिनाभित्रै औपचारिक कार्यक्रममार्फत उज्यालो गाउँपालिका घोषणा गर्ने तयारी छ । दुई साताअघि सम्पन्न गाउँसभाले नरहरिनाथलाई उज्यालो गाउँपालिका घोषणा गर्ने नीतिगत निर्णयसमेत पारित गरिसकेको छ । आर्थिक विपन्नताले अँध्यारोमा बसिरहेका घरपरिवार पहिचान गरी अनुदानमा सोलार वितरण गरिएको अध्यक्ष विष्टले जानकारी दिए । ‘घरघरमा सोलार वितरण गरेर उज्यालो गाउँबस्ती बनाइरहेका छौं,’ उनले भने, ‘दीर्घर्कालीन रूपमा गाउँ उज्यालो बनाउन धाचुखोला र उच्छवखोलामा विद्युत् उत्पादन गर्ने योजना छ ।’ रहगाडमा पावरहाउस स्थापना गर्ने गरी ४ सय ३६ किलोवाट क्षमताको धाचुखोला साना जलविद्युत् योजना निर्माण भइरहेको उनले जानकारी दिए ।


नरहरिनाथ गाउँपालिका कालिकोटको सबैभन्दा बढी द्वन्द्वप्रभावित क्षेत्र हो । गाउँपालिकामा दलित समुदायको बाहुल्य छ । साबिकका लालु, माल्कोट, कुमालगाउँ, कोटवाडा र रुप्सा गाविस मिलेर बनेको नरहरिनाथ जिल्लाकै सबैभन्दा बढी जनसंख्या भएको पालिका पनि हो । ४ हजार २ सय घरधुरीमा २४ हजार जनसंख्या बसोबास गर्ने नरहरिनाथका सबै घरमा सोलार जडान गरेर जिल्लाकै पहिलो उज्यालो स्थानीय तह बनाउन लागिएको वडा नं. ५ का अध्यक्ष गगनबहादुर फडेराले बताए । उनका अनुसार अति विपन्न, एकल महिला र सहिद परिवार पहिचान गरी गत वर्ष १ सय ६४ घरधुरीमा सोलार वितरण गरिएको थियो । बाँकी घरधुरीलाई यस वर्ष वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्रको सहकार्यमा सोलार वितरण गरिएको उनले जानकारी दिए । केन्द्रले ५० वाटको सोलार सिस्टम प्रतिधरधुरी १० हजार रुपैयाँ अनुदानमा वितरण गरेको थियो जसमा ४ हजार रुपैयाँ घरधनीले बेहोरेका थिए ।


विपन्न परिवारका लागि आवश्यक रकम जुटाउन यस वर्ष ४२ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको गाउँपालिकाले जनाएको छ । गाउँपालिकाका अनुसार विपन्न समुदायका लागि यस वर्ष २ हजार ५ सय थान सोलार सदरमुकाम मान्म पुगिसकेको छ । ५० वाटको सोलारमार्फत ५ वटा बत्ती बाल्न सकिन्छ । यसबाट टेलिभिजन हेर्न, रेडियो सुन्न र मोबाइल चार्ज गर्नसमेत सकिने लालुका रमेश विष्टले बताए । उनले गत मंगलबार लालुमा एक हजार थान सोलार वितरण भइसकेको जानकारी दिए । प्रकाशित : माघ २६, २०७६ १०:०४

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मोटरसाइकल पुग्दा खुसियाली

तुलाराम पाण्डे

(कालीकोट) — नरहरिनाथ गाउँपालिकामा पहिलोपल्ट मोटरसाइकल पुगेको छ । सडक पहुँचबाट टाढा रहेको कुमालगाउँमा मंगलबार खाँडाचक्रका चार युवाले दुई मोटरसाइकल पुर्‍याएपछि स्थानीयले खुसियाली मनाउँदै स्वागत गरेका छन् ।

कालीकोटका ९ वटा स्थानीय तहमध्ये नरहरिनाथमा मात्रै सडक सुविधा छैन । गाउँमा पहिलोपटक मोटरसाइकल पुर्‍याउने युवालाई स्थानीयले अवीर र फूलमालासहित स्वागत गरे । लालीघाटदेखि कुमालगाउँसम्मको निर्माणाधीन १८ किलोमिटर सडकको काम नसकिँदै युवाले गाउँमा मोटरसाइकल पुर्‍याएका हुन् । कर्णाली करिडोरको लालीघाटको उकालो सडकबाट जोखिम मोलेर खाँडाचक्रका सुमन विष्ट, भीम शाही, लोकेन्द्र मल्ल र जनेश शाहीले मोटरसाइकल कुमालगाउँ पुर्‍याएका थिए । सडक अप्ठेरो भए पनि गाउँमा गाडी पुग्दैछ भन्ने सकारात्मक सन्देश दिन जोखिम मोटरसाइकल पुर्‍याइएको चालक शाहीले बताए । उनका अनुसार केही ठाउँमा सामान्य सडक मर्मत गरेको खण्डमा गाउँमा मोटरसाइकल पुर्‍याउन सकिन्छ ।

राष्ट्रिय झण्डासहित स्थानीय युवाले मोटरसाइकल गाउँ पुर्‍याएका हुन् । नरहरिनाथ–२, चौथीकोटका ९६ वर्षीय कालु दमाइले गाउँमा मोटरसाइकल पुगेपछि वर्षौंदेखिको सडक सपना पूरा भएको बताए । ‘कुनै जमानामा घरबाट एक महिना हिँडेर बर्दियाको राजापुर पुगेर नुन ल्याएका थियौं, अब त दुःखका दिन गए,’ उनले भने, ‘जुग फेरियो, अब हाम्रै घर अगाडिबाट मोटर गुड्ने भए ।’

गाउँपालिका उपाध्यक्ष मनशोभा बुढाले दुई महिनाभित्रै सडक निर्माण गरिसक्ने लक्ष्यसहित कामलाई तीव्रता दिइएको बताइन् । उनका अनुसार लालीघाटदेखि कुमालगाउँसम्मको १८ किलोमिटर सडक निर्माणको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ । गाउँपालिकाका अनुसार सडकमा ३ किलोमिटर तारजाली र ग्यावीन लगाउने काम भर्खरै सकिएको छ । सडकमा अहिलेसम्म ७ करोड रुपैयाँ खर्च भइसकेको छ । गाउँपालिकाले ६ करोड र प्रदेश सरकारले १ करोड रुपैयाँ खर्चिएका छन् । चालु आर्थिक वर्षमा सडक मर्मत सुधार र बिस्तारका लागि प्रदेश र स्थानीय सरकारमार्फत ७५/७५ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ । गाउँपालिकाको केन्द्र कुमालगाउँदेखि रुप्सासम्मको सडक निर्माणका लागि यस वर्ष प्रदेश सरकारले २ करोड ६२ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरेको गाउँपालिका अध्यक्ष धीरबहादुर विष्टले बताए । उनका अनुसार खुलालुदेखि रहगाड सडकखण्डमा पनि काम जारी छ । रहगाड सडकमा गाउँपालिकाले ७ करोड र प्रदेश सरकारले १ करोड रुपैयाँ खर्च भइसकेको छ ।

नरहरिनाथमै ६ डोजर
सडकको ट्रयाक खोल्न नरहरिनाथमा ६ डोजरले काम गरिरहेका छन् । अहिले लालीघाट खण्ड, कुमालगाउँ र खुलालु–रहगाड सडकमा २/२ डोजरले काम गरिरहेको गाउँपालिकाले जनाएको छ । डोजरले खनेको सडकमा पहिरोको जोखिम भएकाले तारजाली र टेवापर्खाल निर्माणको काम जारी छ । सडक निर्माणका कारण बडेमेला र चौथीकोट गाउँ जोखिममा परेका छन् । उपभोक्ता समितिले व्यवसायीलाई प्रतिघण्टा ६ देखि ८ हजार रुपैयाँ शुल्क तिर्नेगरी सडक निर्माणको सम्झौता गरेका छन् । सडक स्तरोन्नतिका लागि सबै वडाबाट २० जनाका दरले कामदार युवा छनौट गरी रोजगारी दिन लागिएको अध्यक्ष विष्टले जानकारी दिए ।






प्रकाशित : माघ २४, २०७६ १०:१५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×