अब मेसिनबाटै मादल

हरि गौतम

(रुकुम पश्चिम) — त्रिवेणी गाउँपालिका २, का मंगलबहादुर बादी एक्लै दैनिक ५ मादल बनाउँछन् । यसअघि दिनमा एउटा मादल बनाउन पनि मुस्किल हुन्थ्यो । मेसिनबाट मादल बनाउन थालेपछि उनको आम्दानी पनि बढेको छ ।

उनले दैनिक ५ मादलको घार खोल्ने, सुकाउने तथा छालाले मोड्नेसम्मको काम भ्याउँछन् । सजिलैसित उनले दैनिक २० देखि २५ हजार कमाउन सक्ने भएका छन् । एउटा मादल १८ सयदेखि ७ हजार रुपैयाँसम्ममा बिक्री भइरहेको छ । बजारमा प्रतिस्पर्धा बढ्दै गएपछि उनले मेसिनमार्फत मादल निर्माण गरिरहेका हुन् । ‘हातैले मादल बनाउदा धेरै मिहिनेत लाग्ने र महंगो पर्ने भएकाले मेसिनबाट मादल बनाइरहेको छु,’ उनले भने, ‘मेसिन ल्याएपछि मुस्किलले भए पनि माग धानिएको छ ।’ उनका अनुसार स्थानीय बजारमा मादलको माग अत्यधिक छ । ४ लाख रुपैयाँ लगानी गरी मेसिन भित्र्याएपछि व्यवसाय गर्न सहज भएको उनले सुनाए ।

कच्चा पदार्थको सम्पूर्ण व्यवस्था भएपछि मादल बनाउन उनलाई खासै समस्या र मिहिनेत पनि पर्दैन । जिल्लामा हातले मादल निर्माण गर्नेको संख्या घट्दै गएका बेला बादीले मादल उद्योगै चलाएका छन् । ‘पुर्खादेखि चलिआएको पेसा भएकाले छाड्न सकिएन, बाबुबाजेको पेसा टिकाउन र आम्दानी बढाउन मेसिन खरिद गरी थप व्यावसायिक बनाएको हुँ,’ उनले भने, ‘चाडपर्व र मेलाको बेला भएकाले २ महिनायता एकछिन फुर्सद छैन ।’

५५ वर्षीय बादीले २०४० सालदेखि मादल बनाउन थालेका थिए । लामो समय हातैले मादल बनाएका उनले २ वर्षअघि मात्रै मेसिन ल्याएका हुन् । मादलबाटै एक सिजनमा ३ देखि ४ लाख रुपैयाँ आम्दानी भइरहेको उनी बताउँछन् । स्थानीय सामुदायिक वनबाट ‘चिन्नेखमारी’ र ‘उत्तिस’ जातका काठ ल्याएर मादल र डौंरी बनाउने गरेको उनी बताउँछन् । गत वर्ष वर्ष उनले सय मादल र ८० डौंरी बिक्री गरे । यस वर्ष १ सय २० मादल र ४० डौंरी बेचिसकेको उनले बताए । उनका अनुसार स्थानीय बजारका साथै रोल्पा, सल्यान, सुर्खेत, जाजरकोट, नेपालगन्ज, भैरहवा र काठमाडौंसम्मबाट मादल र डौंरीको माग आउने गरेको छ । साना आकारका केही मादल विदेशसम्म पठाएको उनको अनुभव छ ।

विशेषगरी भदौदेखि मंसिरसम्म मादल र डौंरी बढी बिक्री हुने उनको बुझाइ छ । पछिल्लो समय जिल्लाका अन्य ठाउँका बादी समुदायले मादल बनाउन लगभग छाडिसकेका छन् । बनाए पनि निकै नगण्य मात्रामा छन् । बजारमा बाहिरबाटै मादल आउने भएकाले हातैले मादल बनाउनेको पेसा संकटमा परेको छ । जिल्लामा एउटा मात्रै व्यावसायिक मादल उत्पादन गर्ने उद्योग रहेको निमित्त जिल्ला समन्वय अधिकारी तेजकुमार ओलीले बताए । परम्परागत रुपमा बन्ने तथा बनाइने वस्तु लोप हुन नदिन आधुनिकीकरण गर्न जरुरी भइसकेको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : कार्तिक २०, २०७६ १०:३४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पुल निर्माण अलपत्र 

कान्तिपुर संवाददाता

रुकुम पश्चिम — मुसीकोट नगरपालिका ४ र १२ वडा जोड्ने गरी साँख खोलामा सुरु गरिएको मोटरेबल पुल निर्माणको अवधि ९ महिना मात्र बाँकी छ । तर काम थालिएको केही महिनामै निर्माणको काम रोकिएपछि यात्रुले लामो समयदेखि सास्ती भोग्दै आइरहेका छन् । 

दुई वर्षमा सम्पन्न गर्नेगरी ठेकेदार कम्पनीले पुल निर्माणको जिम्मा लिएको थियो । पुल निर्माणको आधाभन्दा बढी समयसमेत घर्किएको छ । तर कम्पनीको लापरबाहीले यात्रुले ठूलो जोखिम मोलिरहेका छन् । पुल निर्माणका लागि सडक विभागको वैदेशिक महाशाखाअन्तर्गतको आरएसडीपी परियोजनासँग सूर्यलाइट जेभीले सम्झौता गरेको छ । सम्झौताअनुसार २०७७ साउनभित्र पुल निर्माणको काम सम्पन्न हुने भनिएको थियो ।

राप्ती लोकमार्गमा पर्ने साँख खोलामा पक्की पुल निर्माणस्थलनजिकै बेलीब्रिज छ । २०६२ सालमा बनाइएको बेलीब्रिज जीर्ण बनेपछि त्यसको विकल्पमा पुल निर्माण गर्न लागिएको हो । तर पुल निर्माणको काम नहुँदा जोखिमयुक्त बेलीब्रिजबाटै यात्रा गर्नुपर्ने बाध्यता भएको छ । बेलीब्रिज बिस्थापन गरी यात्रा सहज बनाउने भनिए पनि कम्पनीको लापरबाहीका कारण पुल निर्माणमा ढिलाइ भइरहेको छ ।

स्थानीय पवनकुमार शेर्पालीले पुल निर्माणको काम लामो समयदेखि रोकिएको बताए । ‘ठेकेदार कम्पनीले काम छाडेको लामो समय भइसक्यो, नियामक निकायले पनि काम भए/नभएको अनुगमन गरेको छैन, उनले भने, ‘जीर्ण बेलीब्रिजका कारण सबै सवारी साधनले जोखिमपूर्ण तरिकारले खोला वारपार गरिरहेका छन् ।’ बेलीब्रिज जीर्ण बनेर सवारी साधन आवतजावतमा जोखिम बढेपछि स्थानीयबाट मर्मत वा विस्थापन गर्नुपर्ने माग उठेको थियो । स्थानीयको मागपछि मर्मत गरिएको बेलीब्रिज १ वर्ष पनि नटिकेपछि सरोकारवालाको दबाबका कारण खोलामाथि पुल निर्माणको काम थालिएको थियो ।

बेलीब्रिज जीर्ण बन्दा दैनिक सयौं सवारी साधन जोखिम मोलेर ओहोरदोहोर गर्न बाध्य छन् । पुलमा राखिएका फलामका पाता टुक्रिएर झरेका छन् भने केही उप्किएका छन् । जिल्ला भित्रिने र बाहिरिने गाडी जीर्ण पुल भएरै आउजाउ गर्छन् । विश्व बैंकको ८ करोड रुपैयाँ सहयोगमा साँख खोलासहित सल्यानको पटारेमा पुल निर्माण थालिएको हो । साँख खोलामा ३५ मिटर र पटारेमा १५ मिटर लामो पुल निर्माणको लागि ठेकेदार कम्पनीलाई जिम्मा दिइएको छ । बेलीब्रिज राप्ती लोकमार्गको ट्र्याक खोल्ने क्रममा बनाइएको थियो ।

पुल निर्माणमा ढिलाइ भएको र बेलिब्रिज मर्मत नभएको गुनासो बढिरहेको मुसीकोट नगरपालिका प्रमुख देवीलाल गौतमले बताए । उनले यस विषयमा थप छलफल गरी आवश्यक निर्णय लिइने जानकारी दिए ।

प्रकाशित : कार्तिक २०, २०७६ १०:३२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT