रारामा घुम्ने मौसम सुरु : बढ्दै पर्यटक

तालमा सयर गर्ने र आसपासका गाउँ घुम्ने पर्यटक बढेसँगै डुंगा र घोडा व्यवसायी पनि व्यस्त बन्न थाले
राजबहादुर शाही

(मुगु) — मौसममा सुधार आएपछि रारा घुम्ने मौसम सुरु भएको छ । नाग्मा–गमगढी सडक सञ्चालन भएसँगै रारा आउने पर्यटक बढ्न थालेका हुन् । 

असारदेखि सुनसान बनेको रारामा मानवीय चहलपहल बढ्दै गएको छ । डाँफे गेस्ट हाउस, भिलेज हेरिटेज रिसोर्ट, माझघट्ट होमस्टेलगायतमा पर्यटक भरिभराउ हुन थालेका छन् । दैनिक करिब २० आन्तरिक पर्यटकले होटेल बुक गर्न थालेको भिलेज हेरिटेज रिसोर्टका प्रबन्धक दीपक रावतले बताए । उनका अनुसार २ महिनासम्म खाली रहेका कोठाहरू पर्यटकले भरिन थालेका छन् ।

तालमा सयर गर्ने र आसपासका गाउँ घुम्ने पर्यटक बढेपछि डुंगा र घोडा व्यवसायी पनि व्यस्त बन्न थालेका छन् । पर्यटकलाई घुमाउन स्थानीयले करिब र्२ सय घोडा रारा क्षेत्रमा ल्याउने गरेका छन् । मुर्मा, झयारी, पिना, कोटीलालगायत गाउँका स्थानीय पर्यटकको स्वागतका लागि व्यस्त बन्न थालेको प्रबन्धक रावतको भनाइ छ ।

असोज र कात्तिकमा रारा घुमफिरका लागि आउने पर्यटकको चाप बढी हुन्छ । खुला आकास, हरियाली वातावरण र समयानुकूल मौसम हुने भएकाले रारा घुम्न यो मौसम उपयुक्त मानिएको हो । अहिले रारा घुम्न आउने पर्यटकले रुखबाटै टिपेर स्याउ खान सक्छन् । ताल घुम्ने सहजताका लागि २ रबरका डुंगा थपिएपछि डुंगाको संख्या ४ पुगेको रारा राष्ट्रिय निकुञ्जको कार्यालयले जनाएको छ ।

दसैं तिहारलगायत चाडपर्वको बिदाको सदुपयोग गरी आन्तरिक पर्यटक रारा घुम्न आउने गरेको निकुञ्जका संरक्षण अधिकृत लालबहादुर भण्डारीले बताए । उनका अनुसार पर्यटकको सुविधाका लागि यस वर्ष केही पूर्वाधार थप गरिएको छ । यस वर्ष रारा क्षेत्रमा मचान, सार्वजनिक शौचालय र सूचना केन्द्र थप गरिएको उनले जानकारी दिए । रारामा नियमित सरसफाइको व्यवस्थासमेत गरिएको उनी बताउँछन् । ‘सार्वजनिक बिदा पनि २ महिनाको समयमा धेरै हुने गरेकाले पर्यटक यो मौसममा रारा आउन रुचाउँछन्,’ उनले भने, ‘पर्यटकको संख्या बढ्दै गएपछि रारामा रौनकता थपिएको छ ।’ पर्यटकको आगमन बढेपछि रारा विमानस्थलमा तारा, गोमा र सीता एयरलाइन्सको दैनिक ६ देखि ८ वटासम्म उडान गर्दै आएका छन् । सबैजसो उडानमा आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक आउने गरेको एयरलाइन्सका कर्मचारी बताउँछन् । मोटरसाइकल, जिपलगायत निजी सवारी साधनमा रारा आउनेको संख्यासमेत बढिरहेको छ ।

रारा घुमफिर गर्न आउने पाहुनाको लागि मुर्माटप क्षेत्रलाई थप व्यवस्थित गराइएको छ । रारादेखि करिब २ घण्टा उकालो हिँडेर आसपासका क्षेत्रको दृश्यावलोकनका लागि पर्यटक मुर्माटप पुग्ने गर्छन् । पर्यटकहरू जंगलको बाटो हुँदै चरा, वन्यजन्तु र वनजंगलको अवलोकन गर्न मुर्माटप जाने गरेका हुन् । मुर्माटप जाने पर्यटकका लागि स्थानीयले घोडाको व्यवस्था गरेका छन् । मुर्माटप अवलोकनका लागि विहान ७ देखि दिउँसो २ बजेसम्मको समय उपयुक्त हुने अधिकृत भण्डारीले जनाए ।

स्थानीय बिर्ख रोकायाका अनुसार पर्यटकले गाउँबाट सिमी, आलु, फापर, स्याउलगायत उत्पादन कोसेलीका रुपमा लैजाने गरेका छन् । मुर्माटपमा स्थानीयले आधा दर्जन खाजा/नास्ता पसल सञ्चालनमा ल्याएको उनले जानकारी दिए । मुर्मा पुगेपछि शैपाल हिमाल, बाजुरा, अछाम, हुम्ला, कालिकोटलगायत जिल्लाको दृष्यावलोकन गर्न पाइने उनले जनाए । ‘मुर्माबाट रारा तालको पुरै दृश्य देख्न सकिन्छ,’ उनले भने, ‘छायाँनाथ, ऋणीमोक्षलगायत तीर्थस्थल अवलोकन गर्नका लागि पनि मुर्मा उपयुक्त ठाउँ हो ।’

प्रकाशित : आश्विन ७, २०७६ ११:४२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

‘शिक्षकको ४५ मिनेट सुधार्न आवश्यक’

कान्तिपुर संवाददाता

वीरेन्द्रनगर — कर्णाली प्रदेशका सरोकारवालाले गुणस्तरीय शिक्षाका लागि शिक्षकले विद्यार्थीसँग कक्षामा बिताउने ४५ मिनेटको अनुगमन गरिनुपर्ने बताएका छन्  । मध्यपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालयअन्तर्गत शिक्षाशास्त्र संकाय र मार्टिन चौतारीको आयोजनामा भएको ‘संघीयतामा विद्यालय शिक्षा’ विषयक अन्तर्क्रियाका सहभागीले गुणस्तरीय शिक्षामा जोड दिए  ।

वीरेन्द्रनगरमा सोमबार गरिएको कार्यक्रमका सहभागीले कक्षामा निगरानी बढाए गुणस्तरीय शिक्षामा टेवा पुग्ने जनाएका हुन् । शिक्षाको गुणस्तर सुधार्न शिक्षकको क्षमतासमेत बढाउनुपर्ने सरोकारवालाको भनाइ छ । राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड, प्रदेश परीक्षा व्यवस्थापन कार्यालयका जितबहादुर शाहले बलियो शिक्षक उत्पादन गरे मात्रै शिक्षा बलियो हुने बताए । उनले स्थानीय सरकारले नै व्यवस्थित शिक्षाको जिम्मेवारी बोध गर्नुपर्ने जनाए । ‘कतिपय स्थानीय तहले संघीय सरकारले दिएका तलबमा १ रुपैयाँ पनि नबढाएर तलब दिएका छन्,’ उनले भने, ‘कर्णालीका कुनै पनि स्थानीय तहमा यस्तो इच्छाशक्ति छैन ।’ जनप्रतिनिधिमा दीर्घकालीन सोच नहुँदा गतिलो शिक्षक उत्पादन हुन नसकेको शाहको दाबी छ ।

‘उच्च शिक्षा आयोगको प्रतिवेदनले संघको भन्दा १० प्रतिशत बढाएर तलब दिनसक्ने भनेको छ,’ शाहले भने, ‘सबै स्थानीय तहले आँट गरेर त्यहीअनुसार शिक्षकलाई तलब दिएर काममा लगाउन सकिन्छ ।’ स्थानीय सरकारले अनुगमनमा जोड दिनुपर्ने भन्दै उनले बढी भएका कतिपय विद्यालयका शिक्षकलाई कम भएको विद्यालयमा ल्याउन स्थानीय तहले नै पहल गर्नुपर्ने जनाए । कुनै शिक्षकले नपढाए कारबाहीको सिफारिस गर्ने जिम्मेवारी स्थानीय तहका अधिकारीलाई नै हुनुपर्ने पनि उनी बताउँछन् ।

श्रीकृष्ण संस्कृत तथा साधारण माविका शिक्षक लोकबहादुर खत्रीले सबै शिक्षकको सक्रियता नहुँदा नतिजा राम्रो आउन नसकेको बताए । ‘शिक्षकले ४५ मिनेटमध्ये कति समय पठनपाठन र सिकाइसम्बन्धी क्रियाकलापमा बिताउँछ ?’ उनले भने, ‘शिक्षकले त्यो समय सदुपयोग गरेको छ/छैन भनेर अनुगमन गर्ने निकाय गम्भीर बन्नुपर्‍यो ।’ शिक्षक खत्रीले सम्बन्धित निकायले शिक्षकको क्रियाकलापको अनुगमन नगरेको बताए ।
शिव मावि धुलियाबिटका प्रधानाध्यापक पूर्णप्रसाद पौडेलले स्थानीय सरकारले शिक्षकलाई न्यूनतम पारिश्रमिक दिन नसकेको बताए । ‘महिनाको १३ हजार दिनेगरी वडाले शिक्षक नियुक्ति गर्छ,’ उनले भने, ‘त्यसमा फेरि नगरपालिकाले ५ प्रतिशत आकस्मिक र १ प्रतिशत सामाजिक सुरक्षा कर काटेर विद्यालयमा पठाउँछ ।’ शिक्षाप्रति जनप्रतिनिधि नै जिम्मेवार नभएको उनको आरोप छ । प्रदेश सांसद धर्मराज रेग्मीले राजनीतिक दल, शिक्षक तथा विद्यार्थी संगठन शैक्षिक स्वार्थभन्दा पनि आफ्नै स्वार्थका लागि लडिरहेको उल्लेख गरे ।

३० वर्षसम्म पनि प्रअ भइरहेका व्यक्ति पनि विद्यालयमा रहेको भन्दै उनले नेतृत्व परिवर्तनको आवश्यकता औंल्याए ।कर्णाली प्रदेश योजना आयोग सदस्य दीपेन्द्र रोकायाले कर्णाली प्रदेश सरकारले ‘बालबालिकामा लगानी’ नीति अगाडि सारेको जनाए । ‘यसको कार्यान्वयन पक्ष हेर्न बाँकी नै छ,’ उनले भने, ‘कार्यान्वयन पक्ष सफल भए विद्यालय शिक्षा गुणस्तरीय बन्नेछ ।’ अहिले विद्यार्थीको खाजा खर्च कटाएर शिक्षकलाई तलब खुवाउनुपर्ने बाध्यतामा यहाँका विद्यालय रहेको उनको भनाइ छ । उनका अनुसार प्रदेश सरकारले कुल बजेटको करिब ३ प्रतिशत बजेट शिक्षा क्षेत्रमा छुट्याएको छ ।

प्रकाशित : आश्विन ७, २०७६ ११:३३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT