हाइड्रो क्षेत्रमा जग्गा किनबेच बढ्यो

भीमबहादुर सिंह

(जाजरकोट) — नलगाड हाइड्रोपावर कम्पनीको बाँधस्थल आसपासका क्षेत्रमा जग्गा किनबेच बढेको छ । कम्पनीले चालु आवमा मुआब्जा वितरण गर्ने भएपछि जग्गा किनवेच बढेको हो ।

कम्पनीको बाँधस्थल (डुबान क्षेत्र) बारेकोट गाउँपालिका १, २, ५, ६, ७, ८ र ९ मा जग्गा बिक्री बढदै गएको छ । वडा ९ का अध्यक्ष शशिराम गौतमका अनुसार नलगाड हाइड्रोपावरले विद्युत् गृह निर्माणस्थल र बाँधस्थलको ६ हजार रोपनी अधिकरण गरी मुआब्जा वितरण गर्न लागेको हो । कम्पनीले चालु आवमा मुआब्जाका लागि २ अर्ब ७२ करोड बजेट छुट्याएको छ ।

कम्पनीले यसअघि प्रतिरोपनी ४ लाख ७५ हजारका दरले ४ सय रोपनीको मुआब्जा वितरण गरिसकेको छ । नलगाड हाइड्रोपावरले अधिकरण गर्न लागेको जग्गाको बिक्री बढेको गौतमले जनाए । डुबान क्षेत्रका जग्गाधनीले कम्पनीको मुआब्जा दरभन्दा आधा कम मूल्यमा जग्गा बिक्री गर्ने गरेको उनले जानकारी दिए । जग्गा किन्न काठमाडौं, दाङ, बाँके, सुर्खेतलगायत ठाउँका मानिस आएको उनले सुनाए । ‘कम्पनीले अधिकरण गर्ने भनिएको डुबान क्षेत्रमा जिल्लाभित्र र बाहिरका गरी सयौंले सस्तो मूल्यमा जग्गा किनिसकेका छन्,’ उनले भने ।

बारेकोटको सेपु खोला, अधेरी खोला, सक्ला, कार्की जिउला, लिम्सा, गोलखारा, जुगेना, काउलीलगायत ठाउँको जग्गा बिक्री बढेको हो । कम्पनीको डुबान क्षेत्रमा गत वर्ष डेढ सयले जग्गा किनबेच गरेको मालपोत कार्यालयका प्रमुख अभीबहादुर गिरीले वताए । गत वर्ष डुबानको जग्गा किनबेचबाट कार्यालयले ६ लाख रुपैयाँ राजस्व संकलन गरेको उनको भनाइ छ । ‘डुबान क्षेत्रमा दिनदिनै जग्गा किनबेच बढेको छ,’ उनले भने, ‘साउनमा मात्रै ३६ जनाले जग्गा किनबेच गरेका छन् ।’

मालपोत कार्यालयका अनुसार गत वर्ष १८ सय जनाको जग्गा किनबेचबाट ९२ लाख राजस्व संकलन भएको छ । जिल्लामा सबैभन्दा कम जग्गा किनबेच जुनीचाँदेमा हुने गरेको कार्यालले जनाएको छ । जग्गा किनबेच कारोबार गर्नेमा बारेकोट गाउँपालिका पहिलो र भेरी नगरपालिका दोस्रो छन् ।

इन्टरनेट समस्याले सेवाग्राहीलाई सास्ती
मालपोत कार्यालयमा अनलाइन प्रणालीबाट काम सुरु गरिएपछि सेवाग्राहीलाई सास्ती भएको छ । बेलाबेला अवरुद्ध भइरहने र न्यून गतिको इन्टरनेटका कारण जग्गा कारोबार गर्न आएका सेवाग्राहीले घण्टौं कुर्नुपर्ने बाध्यता भएको हो । मालपोत कार्यालयले सेवाप्रवाह छिटोछरितो गर्न गत असार पहिलो सातादेखि अनलाइन पद्धतिबाट जग्गाधनी दर्ता प्रमाणपुर्जा वितरण सुरु गरेको हो । तर सेवा सुस्त बनेपछि सेवाग्राहीले पहिलेभन्दा झन्
सास्ती भोग्नुपरेको छ । अनलाइन सेवा सञ्चालन गर्नुअघि दैनिक ४५ वटासम्म हस्तलिखित लालपुर्जा बन्ने गरेकोमा अहिले मुस्किलले ५ पुर्जा बन्ने गरेको कार्यालयले जनाएको छ ।

लेखापढी व्यवसायी खमप्रसाद सिंहले अनियमित अनलाइन सेवाका कारण मालपोतमा जग्गा दर्ता, नामसारी, कित्ताकाटलगायत काममा ढिलाइ हुने गरेको बताए । इन्टरनेट सेवा नियमित नहुँदा आफ्नो जग्गाको नामसारी गर्न एक साता कुर्नुपरेको बारेकोट गाउँपालिका ७ का सूर्यबहादुर सिंहले वताए । विद्युत् अभाव, इन्टरनेटको समस्या र अन्य प्राविधिक कारणले सेवाग्राहीको काम ढिलो हुने गरेको कार्यालयले जनाएको छ । मालपोतमा सुबिसुले जडान गरेको इन्टरनेट ३ सातादेखि बन्द हुँदा समस्या भएको खरिदार चन्द्रबहादुर खडकाले बताए । विद्युत् र इटरनेटको समस्याका कारण सेवाग्राहीलाई चाहेअनुसार सेवा दिन नसकेको उनले जनाए ।

अहिलेको इन्टरनेट सेवा भरपर्दो नभएपछि वर्ल्ड लिंकको इन्टरनेट जडान गर्दासमेत नियमित हुन नसकेको उनको भनाइ छ । अनलाइन सेवाले सम्पूर्ण अभिलेख सिंहदरबार केन्द्रित हुने, छिटोछरितो सेवा र आर्थिक हित कायम राख्ने उनले जानकारी दिए । उनका अनुसार भू–अभिलेख तथा स्रेस्ता व्यवस्थित गर्न, जग्गाधनी तथा मोहीको हक संरक्षण गर्न र भूमि व्यवस्थापन कार्यलाई सेवामुखी तथा सूचनामूलक बनाउन अनलाइन प्रविधिमार्फत कामकाज थालिएको हो ।

प्रकाशित : भाद्र ४, २०७६ १०:२०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

खलंगामा बैरागी जात्रा

आधुनिक बन्दै गएपछि खलंगाको खस सभ्यता जोगाउन पनि सिंजामा बर्सेनि जात्राको आयोजना
एलपी देवकोटा

(जुम्ला) — सदरमुकाम खलंगामा खस बैरागी जात्रा निकालिएको छ । कर्णालीकै लामो र ठूलो गाईजात्राको चौथो दिन बैरागी जात्रा प्रदर्शन गरिएको हो । 

जुम्ला सदरमुकाम खलंगामा बैरागी जात्राका अवसरमा निकालिएको झाँकी ।तस्बिर : एलपी/कान्तिपुर

पहिले नेवार समुदायले मात्र मनाउने गरेको गाईजात्रा केही वर्षयता सबै जाति र समुदायले मनाउने गरेका छन् । सिंजाको खस संस्कृति संरक्षणका लागि बैरागी जात्रा निकालिएको जात्रा समितिले जनाएको छ । हिमाली क्षेत्रमा विभिन्न फूल फुल्ने भएकाले सौन्दर्य र बासनाका कारण पाटनमै देवीदेवता बैरागी तरिकाले रमाउने भन्दै जात्रा निकाल्ने गरिएको हो । स्थानीय भाषामा यो जात्रालाई खस जात्राको रुपमा चिन्ने गरिएको छ । बैरागी जात्राका अवसरमा पल्टन, मिम वास्सा, खस धामी नाच, मारुती र भोटे नाचसमेत देखाइएको छ ।

वर्षायाममा बाघ, भालुलगायत वन्यजन्तुले मकैबाली नष्ट गर्ने भएकाले बाघ, भालु निकालेर जात्रामा मार्ने परम्परा रहिआएको जात्रा समिति महासचिव आनन्द अधिकारीले बताए । ‘सबै प्रकारका नाच एकै ठाउँमा प्रदर्शन गरी बाघ, भालु मार्ने गरिन्छ,’ उनले भने, ‘बाघ, भालु मार्न पल्टन जात्रा पनि निकाल्ने गरिएको छ ।’ बैरागी जात्राको दिनमा बाघ र भालु मारेपछि गाउँनजिकै वन्यजन्तु नआउने तथा आक्रमणको खतराबाट बचिने जनविश्वास रहेको जात्रा समितिका संस्थापक चित्रलाल श्रेष्ठले बताए । ‘मनोरञ्जन र स्थानीय संस्कृति बचाउन बर्सेनि जात्रा देखाउने गरेका हौं,’ उनले भने, ‘समाजमा भए/गरेका कुरितिलाई पनि व्यंग्यात्मक दृश्यमार्फत देखाउने गरेका छौं ।’

सिंजामा सांस्कृतिक जात्रा
सांस्कृतिक पहिचानका लागि ३ वर्षदेखि सिंजामा सांस्कृतिक जात्रा देखाउने थालिएको छ । यस वर्षको सांस्कृतिक जात्रा सुरु भएको जात्रा समितिले जनाएको छ । नेपाली भाषाको उत्पति सिंजाबाटै भएको हो । सिंजाका संस्कृति संरक्षणका लागि जात्राले टेवा पुर्‍याउने स्थानीयको भनाइ छ । खलंगा आधुनिक बन्दै गएपछि खस सभ्यता जोगाउन सिंजामा बर्सेनि जात्राको आयोजना गर्ने गरिएको स्थानीय हरिकृष्ण बुढाले बताए ।

‘घर निर्माण गर्ने क्रम बढेसँगै खलंगा साघुँरो बन्दा जात्रा प्रर्दशन गर्ने ठाउँको अभाव हुन थालेको छ,’ उनले भने, ‘सिंजाको पहिचान र संस्कृति जोगाउन परम्परागत जात्रा देखाउन थालेका हौं ।’ सिंजाको गोठिज्युला बजारमा जात्रा देखाइने गरिएको उनको भनाइ छ । उनका अनुसार जात्रा हेर्न आसपासका गाउँबाट स्थानीयको भीड लाग्ने गर्छ ।

प्रकाशित : भाद्र ४, २०७६ १०:२०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्