हेलिकोप्टरबाटै गाडी

राष्ट्रिय सडक सञ्जालसँग नजोडिएको हुम्लामा ५ दर्जन गाडी गुडिरहेका छन्, हेलिकोप्टरमा एउटा गाडी पुर्‍याउन ११ देखि १७ लाख रुपैयाँसम्म पर्छ
छपाल लामा

हुम्ला — राष्ट्रिय सडक सञ्जालसँग जिल्ला जोडिएको छैन । तर, यहाँ पाँच दर्जन जिप तथा ट्र्याक्टर गुडिरहेका छन् । यी सवारीसाधन हेलिकोप्टरमा महँगो भाडा तिरेर ढुवानी गरिएका हुन् ।

उत्तरी क्षेत्र नाम्खा गाउँपालिकाको हिल्सादेखि केर्मीसम्म र सदरमुकाम सिमकोटदेखि खार्पुनाथको हेप्कासम्म जिप र ट्र्याक्टर चलिरहेका छन् । यी सवारी साधनका लागि प्रयोग हुने इन्धन पनि हेलिकोप्टर र खच्चडबाट महँगो भाडा तिरेर ल्याउने गरिएको छ ।


खार्पुनाथ यातायात प्रालिका अध्यक्ष सरोज रावतले सुर्खेतमा २५ लाख परेको एउटा बोलेरो जिप हुम्ला पुर्‍याउँदा थप ११ लाख रुपैयाँ लाग्ने बताए । उनका अनुसार सिमकोट गाउँपालिकामा ६ बोलेरो जिप र १५ ट्र्याक्टर सञ्चालनमा छन् । ‘यी सबै हेलिकोप्टरमा ल्याइएका हुन्, अरु त विकल्पै छैन,’ उनले भने, ‘राष्ट्रिय सडक सञ्जालसँग नजोडिए पनि जिल्लामा धमाधम सडक खुलिरहेकाले हेलिकोप्टरबाटै भए पनि ल्याउनुपरेको हो ।’ ट्र्याक्टर ढुवानी गर्न भने १७ लाख खर्च भएको उनले बताए ।


सर्केगाड गाउँपालिकामा पनि एउटा बोलेरो जिप छ । उक्त जिप सर्केगाडदेखि चंखेली गाउँपालिकाको सीमा सरीसल्लासम्म चल्ने गर्छ । गाडीधनी छवि बुढाले उक्त बोलेरो सुर्खेतदेखि मुगुसम्म स्थलमार्ग बाटा र मुगुदेखि सर्केगाडसम्म हेलिकोप्टरमा ल्याइएको बताए । नाम्खा गाउँपालिकाको हिल्सादेखि केर्मीसम्म ७५ किमि खण्डमा १४ बोलेर जिप र २२ ट्र्याक्टर सञ्चालनमा छन् । ती सवारीसाधन भने तिब्बत हुँदै हिल्सा नाकाबाट भित्र्याइएका नाम्खा गाउँपालिका सदस्य लातार लामाले बताए ।


यी सवारी सञ्चालनका लागि आवश्यक पर्ने इन्धन पनि महँगो भाडा तिरेर ढुवानी गर्ने गरिएको छ । यातायात व्यवसायी चिन लामाका अनुसार हवाइजहाजबाट ढुवानी गर्दा प्रतिलिटर ७ सय रुपैयाँ पर्छ । तर, पछिल्लो समय हेलिकोप्टरबाट ढुवानी नगरी मुगुबाट खच्चडमा ढुवानी गर्ने गरिएको छ । मुगुदेखि खच्चडबाट खार्पुनाथसम्म प्रतिलिटर ३ सय ५० रुपैयाँ र सिमकोटसम्म ५ सय रुपैयाँ पर्ने गरेको लामाले बताए ।


उनका अनुसार दैनिक प्रतिट्र्याक्टर ३५ लिटर र प्रतिजिप १२ लिटर इन्धन खपत हुने गरेको छ । ‘इन्धन ल्याउन निकै मुस्किल छ, त्यसैले हिउँदका लागि अहिले नै ल्याएर स्टोर गर्छौं,’ उनले भने, ‘नभए हिउँदमा हिउँ पर्ने भएकोले इन्धन ढुवानीमा समस्या भई गाडी चलाउनै सकिँदैन ।’


गाडीको महँगो ढुवानी भाडा र इन्धनसमेत ल्याउन महँगो पर्दा यातायात भाडासमेत महँगो छ । सदरमुकाम सिमकोटदेखि खार्पुनाथ र हेप्काखोलासम्म २ सय ५० रुपैयाँ भाडा रहेको छ । यी दुई ठाउँसम्मको दूरी १३ देखि १५ किमि छ ।


त्यस्तै, सिमकोटदेखि बरगाउँसम्म ९ किमिको भाडा २ सय रुपैयाँसम्म लिने गरिएको सवारीचालक नरबहादुर लामाले । नाम्खा गाउँपालिकाको हिल्सादेखि केर्मीसम्म ७५ किमि दूरीको भाडा हजार रुपैयाँ तोकिएको छ । सर्केगाडदेखि सरिसल्लासम्म १० किमिको भाडा ५ सय रुपैयाँ रहेको जिपधनी छवि बुढाले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : श्रावण ३०, २०७६ १०:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आलुमा आत्मनिर्भर

एलपी देवकोटा

जुम्ला — उत्पादन र व्यावसायिक खेती बढदै गएपछि जुम्ला आलुमा आत्मनिर्भर बनेको छ । अधिकांश क्षेत्रमा उत्पादन हुन थालेपछि छिमेकी जिल्लाको मागसमेत जुम्ली आलुले धानिरहेको छ । 

जिल्लाको चौधबीस क्षेत्र आलु उत्पादनका लागि पकेट क्षेत्र मानिन्छ । केही वर्ष अघिसम्म जुम्लामा आलुको माग बढदै जान थालेपछि स्थानीय व्यापारीले भारतको रुपैडिहाबाट ल्याएरसमेत बिक्री गरेका थिए । जिल्लामा गत आवमा २७ हजार टन आलु उत्पादन भएको कृषि ज्ञान केन्द्रका अर्थविज्ञ बालकराम देवकोटाले वताए ।

उनका अनुसार २ हजार ६ सय ५० हेक्टरमा आलु खेती भइरहेको छ । ‘आलु उत्पादनको ६० प्रतिशत हिस्सा चौधबीस क्षेत्रले ओगटेको छ,’ उनले भने, ‘यहाँको ५० प्रतिशत आलुबाहिर जिल्लामा बिक्री हुने गरेको छ ।’ यस वर्ष १३ हजार ५ सय टन आलु जिल्ला बाहिर गएको कार्यालयको तथ्यांक छ ।

समाजशास्त्री डोरबहादुर विष्टले जिल्लामा आलु खेतीलाई व्यावसायिक वनाउन किसानलाई उत्प्रेरणा दिएका थिए । करिब १० वर्ष चौधविस क्षेत्रमा बसेका विष्टको प्रेरणाले अधिकांश किसान आलु खेतीमा लागेको पातारासी गाउँपालिकास्थित पटमाराका कल बुढाले बताए । ‘हाम्रो क्षेत्रमा धान फल्दैन, अधिकांश घरधुरीले आलु उत्पादन गरिरहेका छौं,’ उनले भने, ‘बजारमा आलुको माग बढेपछि आत्मनिर्भर बनेका छौं, आलु खेतीबाटै हाम्रो जीवनस्तर फेरिएको छ ।’ किसानले घरमै प्रतिकिलो २० रुपैयाँमा आलु बिक्री गर्दै आएका छन् ।

स्थानीय बजारमा प्रतिकिलो २५ देखि ३० रुपैयाँमा आलु बिक्री हुने गरेको चन्दननाथ नगरपालिकाको कृषि शाखाले जनाएको छ । स्थानीय सन्तोष खत्रीका अनुसार जिल्लाका विभिन्न स्थानमा सडक सुविधा पुगेसँगै स्थानीय आलुको माग बढिरहेको छ ।

जिल्लामा खुम्वल सेतो, डेजिरे, एनपीआई १०६, कुफिज्योति र स्थानीय जातको आलु उत्पादन भइरहेको कृषि ज्ञान केन्द्रले जनाएको छ । स्थानीय किसान रतन बुढाले जुम्ली आलु स्वादिलो र प्रांगारिक भएकाले अधिकांश जिल्लामा माग बढेको बताए ।

जनकपुरका राजकुमार यादवले ३ वर्षदेखि जुम्लाको आलु खरिद गरी विभिन्न जिल्लामा बिक्री गर्दै आइरहेका छन् । ‘मैले यहाँको आलु देशका विभिन्न क्षेत्रमा बिक्री गर्ने गरेको छु,’ उनले भने,‘ स्थानीय जातको आलुको बिउको मागसमेत उच्च छ ।’ त्यस्तै हिमालयन बहुऊद्देश्यीय सहकारी संस्थाले किसानबाट आलु खरिद गरी जिल्ला बाहिर बित्री गर्दै आइरहेको जनाएको छ ।

प्रकाशित : श्रावण ३०, २०७६ १०:२५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×