आलुमा आत्मनिर्भर

एलपी देवकोटा

जुम्ला — उत्पादन र व्यावसायिक खेती बढदै गएपछि जुम्ला आलुमा आत्मनिर्भर बनेको छ । अधिकांश क्षेत्रमा उत्पादन हुन थालेपछि छिमेकी जिल्लाको मागसमेत जुम्ली आलुले धानिरहेको छ । 

जिल्लाको चौधबीस क्षेत्र आलु उत्पादनका लागि पकेट क्षेत्र मानिन्छ । केही वर्ष अघिसम्म जुम्लामा आलुको माग बढदै जान थालेपछि स्थानीय व्यापारीले भारतको रुपैडिहाबाट ल्याएरसमेत बिक्री गरेका थिए । जिल्लामा गत आवमा २७ हजार टन आलु उत्पादन भएको कृषि ज्ञान केन्द्रका अर्थविज्ञ बालकराम देवकोटाले वताए ।


उनका अनुसार २ हजार ६ सय ५० हेक्टरमा आलु खेती भइरहेको छ । ‘आलु उत्पादनको ६० प्रतिशत हिस्सा चौधबीस क्षेत्रले ओगटेको छ,’ उनले भने, ‘यहाँको ५० प्रतिशत आलुबाहिर जिल्लामा बिक्री हुने गरेको छ ।’ यस वर्ष १३ हजार ५ सय टन आलु जिल्ला बाहिर गएको कार्यालयको तथ्यांक छ ।


समाजशास्त्री डोरबहादुर विष्टले जिल्लामा आलु खेतीलाई व्यावसायिक वनाउन किसानलाई उत्प्रेरणा दिएका थिए । करिब १० वर्ष चौधविस क्षेत्रमा बसेका विष्टको प्रेरणाले अधिकांश किसान आलु खेतीमा लागेको पातारासी गाउँपालिकास्थित पटमाराका कल बुढाले बताए । ‘हाम्रो क्षेत्रमा धान फल्दैन, अधिकांश घरधुरीले आलु उत्पादन गरिरहेका छौं,’ उनले भने, ‘बजारमा आलुको माग बढेपछि आत्मनिर्भर बनेका छौं, आलु खेतीबाटै हाम्रो जीवनस्तर फेरिएको छ ।’ किसानले घरमै प्रतिकिलो २० रुपैयाँमा आलु बिक्री गर्दै आएका छन् ।


स्थानीय बजारमा प्रतिकिलो २५ देखि ३० रुपैयाँमा आलु बिक्री हुने गरेको चन्दननाथ नगरपालिकाको कृषि शाखाले जनाएको छ । स्थानीय सन्तोष खत्रीका अनुसार जिल्लाका विभिन्न स्थानमा सडक सुविधा पुगेसँगै स्थानीय आलुको माग बढिरहेको छ ।


जिल्लामा खुम्वल सेतो, डेजिरे, एनपीआई १०६, कुफिज्योति र स्थानीय जातको आलु उत्पादन भइरहेको कृषि ज्ञान केन्द्रले जनाएको छ । स्थानीय किसान रतन बुढाले जुम्ली आलु स्वादिलो र प्रांगारिक भएकाले अधिकांश जिल्लामा माग बढेको बताए ।


जनकपुरका राजकुमार यादवले ३ वर्षदेखि जुम्लाको आलु खरिद गरी विभिन्न जिल्लामा बिक्री गर्दै आइरहेका छन् । ‘मैले यहाँको आलु देशका विभिन्न क्षेत्रमा बिक्री गर्ने गरेको छु,’ उनले भने,‘ स्थानीय जातको आलुको बिउको मागसमेत उच्च छ ।’ त्यस्तै हिमालयन बहुऊद्देश्यीय सहकारी संस्थाले किसानबाट आलु खरिद गरी जिल्ला बाहिर बित्री गर्दै आइरहेको जनाएको छ ।

प्रकाशित : श्रावण ३०, २०७६ १०:२५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

३ करोडको पुलमा दुइटा पिलर

विप्लव महर्जन

सल्यान — मोख्ला बजारनजिकै बाग्चौर र शारदा नगरपालिका जोड्न शारदा खोलामा निर्माणाधीन पक्की पुल अलपत्र बनाइएको छ । ठेकेदारको लापरबाहीले पुल अलपत्र परेपछि यातायातका साधन सञ्चालन हुन सकेका छैनन् भने सर्वसाधारणलाई आउजाउमा समस्या खेप्नुपरेको छ ।

पुल निर्माणको काम असार मसान्तमै सक्न गत वर्ष यति बिल्डर्सलाई जिम्मा दिइएको थियो । तर २ पिलर बनाएर छाडेपछि सर्वसाधारणलाई पनि आउजाउ गर्न कठिन भएको छ ।

पुलको आधा काम पनि नभएको स्थानीयको गुनासो छ । सडक डिभिजन कार्यालय, दाङले ठेकेदार कम्पनीलाई ३ करोड रुपैयाँमा पुल बनाउन ठेक्का दिएको छ । पुल अलपत्र परेपछि छत्रेश्वरी र सिद्धकुमाख गाउँपालिकाका बासिन्दा जोखिम मोलेर वारपार गर्छन् । स्थानीयका अनुसार बर्खामा खोलामा पानीको बहाव बढदै गएपछि आउजाउ गर्न कठिन हुन्छ ।

समयमै पुल नबन्दा दमाचौर र स्थानीयखाल जाने सडकमा सवारीसाधन चल्न सक्दैनन् । पुलकै कारण सडक अवरुद्ध भएपछि पिपलनेटा, वल्नो मोख्लालगायत गाउँका ३ हजार बढी घरधुरीले सास्ती भोग्नुपरेको छ । खोला वारपार गर्न समस्या भएपछि बिरामीलाई उपचारका लागि लैजानसमेत समस्या भएको मोख्लाका व्यवसायी बाबुराम
घर्ती बताउँछन् ।

स्थानीय डिल्लीबहादुर गिरीले पुल निर्माणमा सरकारी निकायको बेवास्ताले सास्ती भोग्नुपरेको बताए । सरकारी निकायले पुल निर्माणमा बेवास्ता गरिरहेको उनको आरोप छ । उनका अनुसार ५ वर्षअघि खोलाले बगाउँदा एकजनाको ज्यान गएको थियो । सुरुमा ठेकेदारले कालाखेततर्फको काम सकेपछि मोख्लातर्फको काम गर्ने जनाएका थिए ।

सिद्धकुमाख गाउँपालिका १ का अध्यक्ष रामबहादुर बस्नेतले ठेकेदारले शारदा खोलामै २ ठाउँमा पुल निर्माणको जिम्मा लिएकाले मोख्लामा ढिलाइ गरिरहेको बताए । उनका अनुसार वैशाखमै ठेकेदारले पुल निर्माणको काम रोकेका थिए । ‘पुल नहुँदा स्थानीयको जनजीवन प्रभावित भएको छ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : श्रावण ३०, २०७६ १०:२५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×