प्रविधिबाटै कृषि परामर्श

तरकारी किसान भन्छन्, ‘केही समस्या देखिए भिडियो च्याटमार्फत विज्ञहरूलाई समस्या देखाएर समाधान गर्ने प्रयास गरेका छौं’
विप्लव महर्जन

सल्यान —  साबिक कृषि विकास कार्यालय खारेज भएपछि जिल्लाका किसान लामो समय खेतीमा प्राविधिक समस्या भोग्न बाध्य भए । कृषि ज्ञान केन्द्र जिल्लामै राख्न माग गर्दै अगुवा किसान विभिन्न निकायमा पुगे । तर, सरकारी निकायबाट बेवास्ता भएपछि किसानले प्रविधिमार्फत कृषि परामर्श तथा प्राविधिक सल्लाह लिन थालेका छन् ।

पछिल्लो समय किसानले इन्टरनेट, मोबाइल फोन, एप्स र गुगलमार्फत व्यावसायिक खेतीबारे जानकारी लिन थालेपछि अधिकांश समस्या समाधान गर्न सजिलो भएको छ । सल्यानमा जिल्लास्तरीय कृषि कार्यालय छैन ।

स्थानीय तहमा समेत कृषि प्राविधिक पर्याप्त नभएपछि किसानले प्रविधिको प्रयोग गरी विज्ञको राय लिने गरेका हुन् । अहिले रुकुम पश्चिमको कृषि ज्ञान केन्द्रमार्फत सल्यानमा कृषि विकासका काम भइरहेका छन् । शारदा नगरपालिका ६, बरलाका अगुवा किसान लोकबहादुर भण्डारीले काठमाडौंमा रहेका विज्ञसँग सम्पर्क गरी अधिकांश प्राविधिक समस्या समाधान गर्दै आएको बताए । उनले कृषि विशेषज्ञ डा. केदार बुढाथोकीसँग अनलाइनमार्फत सम्पर्क गरी व्यवसायमा आएका समस्या समाधान गर्दै आइरहेको जानकारी दिए ।

‘तरकारीमा केही समस्या देखिए लाइभ भिडियोबाट रोग लागेको बिरुवा देखाइ डा. बुढाथोकीमार्फत सल्लाह लिने गरेको छु,’ उनले भने, ‘उहाँले १ वर्षदेखि मेरो बारीको सबै समस्या समाधान गरिदिनुभएको छ ।’ उनले विज्ञको सल्लाहका आधारमा खेती गर्दै जाँदा अधिकांश प्राविधिक समस्या समाधान गर्न आफैं सक्षम हुन थालेको जनाए । उनले १८ टनेल बनाएर खेती गरी वार्षिक १३ लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी गर्दै आइरहेका छन् ।


१० रोपनीमा व्यावसायिक तरकारी खेती गर्दै आइरहेका बरलाकै भीमबहादुर बुढाथोकीले कृषि कार्यालय नहुँदा प्राविधिक समस्या समाधान गर्न प्रविधिको सहारा लिनुपरेको बताए । उनी सुरुमा बारीमा केही समस्या देखिए समाधानका लागि ‘गुगल सर्च’ गर्छन् । त्यसबाट समाधान नभए कृषिका विज्ञलाई भिडियो च्याटमार्फत सम्पर्क गरी विभिन्न रोगकिराको प्रकोप नियन्त्रणबारे जानकारी लिने गरेको उनले बताए । ‘चिनजानका धेरै कृषि प्राविधिक मेरो फेसबुकमा साथी हुनुहुन्छ,’ उनले भने, ‘तरकारीमा केही समस्या देखिए उहाँहरूलाई भिडियो च्याटमार्फत समस्या देखाएर समाधान गर्ने प्रयास गरिरहेको छु ।’

उनले तरकारीबाटै वार्षिक ८ लाखसम्म आम्दानी गरेका छन् । अर्का किसान हेमराज भण्डारीले आफ्नो मोबाइलमा कृषिसम्बन्धी विभिन्न ७ एप्स डाउनलोड गरेका छन् । बारीमा केही समस्या देखिए उनी सबै एप्समा अध्ययन गर्छन् । समाधान नभए यसअघि चिनजान भएका कृषि अधिकारी र प्राविधिलाई फोन र भिडियो कलमार्फत सम्पर्क गर्ने गरेको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : श्रावण २९, २०७६ १३:००
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बनाइँदै भैंसी स्रोत केन्द्र

कान्तिपुर संवाददाता

रुकुम पश्चिम — जिल्लामा कर्णाली प्रदेशस्तरीय भैंसी स्रोत केन्द्र स्थापनाको तयारी गरिएको छ । स्रोत केन्द्र स्थापनाका लागि गत आवदेखि नै काम सुरु गरिएको हो । कर्णाली प्रदेशको भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयको आर्थिक सहयोगमा भेटेरीनरी अस्पताल तथा पशु विज्ञ केन्द्रले स्रोत केन्द्र निर्माणको काम गरिरहेको जनाएको छ ।

केन्द्रका लागि गत आवमा झन्डै सवा करोड रुपैयाँ लगानी गरिएको थियो । स्रोत केन्द्र स्थापनाको पूर्व तयारीस्वरूप जिल्लाका विभिन्न ८ भैंसी फर्मले बजेट पाएर व्यावसायिक भैंसीपालनलाई व्यवस्थित गरेका छन् ।

मन्त्रालयले भैंसीपालनमा लागेका, व्यक्ति, समूह तथा सहकारीलाई अघिल्लो आवमा १ करोड ८ लाख रुपैयाँ अनुदान दिएको जनाएको छ । अनुदान लिएका सबै फार्मले काम सुरु गरिसकेको भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु विज्ञ केन्द्रका भेटेरिनरी अधिकृत ज्ञानुकुमार गौतमले बताए ।

अघिल्लो आवमा मुसीकोट नगरपालिका १०, को छवि बहुद्देश्यीय सहकारी संस्था र वडा ९ को कामी बुढा जनस्मृति सहकारी संस्थाले सयुंक्त रूपमा भैंसीपालनका लागि ४० लाख अनुदान पाएका थिए । मुसीकोट नगरपालिका १२, को ओली भैंसी पालन फार्मले ५ लाख, त्रिवेणी गाउँपालिका ६, स्थित मनशान्ति बहुद्देश्यीय कृषि तथा पशु विकास केन्द्रले ४ लाख अनुदान पाएका छन् ।

मुसीकोट नगरपालिका ४ को मित्रता भैंसीपालन कृषि समूहले १२ लाख ९३ हजार, वडा ७ को सयपत्री भैंसी पालन फार्मले ५ लाख र वडा २ को सिद्धबाबा भैंसीपालन फर्मले ७ लाख अनुदान लिएर व्यावसायिक भैंसीपालन गरिरहेका हुन् । त्यस्तै बाँफिकोट गाउँपालिकाको रुनेपानी कृषि सहकारी संस्थाले १७ लाख ६९ हजार र वडा १ को लगनशील कृषक समूहले १६ लाख ५९ हजार अनुदान प्राप्त गरेको केन्द्रले जनाएको छ ।


जिल्लामा भैंसीपालनको राम्रो सम्भावना रहेकाले स्रोत केन्द्र बनाउन खोजिएको भूमि, व्यवस्था, कृषि तथा सहकारीमन्त्री विमला केसीले बताइन् । ‘यहाँ भैंसीको राम्रो सम्भावना देखिएको छ, त्यसैले अन्यत्र पठाउने गरी स्रोत केन्द्र बनाउन लागिएको हो,’ उनले भनिन् ।

प्रकाशित : श्रावण २९, २०७६ १२:५९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्