तरकारीले नमुना बन्दै बरला

स्थानीय बजारमा भारतीय तरकारी आउनै छाडेपछि व्यावसायिक खेती गर्ने बढे, यसबाट भएको आम्दानीले बजारमा घर–घडेरी जोड्न सहज
विप्लव महर्जन

सल्यान — शारदा नगरपालिका ६, बरलाका ५७ वर्षीय लोकबहादुर भण्डारीको बारीमा सधैं बेमौसमी तरकारी फलिरहेको हुन्छ । तरकारीबाटै वार्षिक १३ लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी गर्दै आएका उनले यही व्यवसायबाटै घर–घडेरी जोडेका छन् ।

सल्यानको शारदा नगरपालिका ६, बरलाका किसान लोकबहादुर भण्डारी टनेलभित्र लगाएको टमाटर गोडमेल गर्दै (माथि) र भण्डारीले टनेल भित्र लगाएको रायो (भाजी) को साग । तस्बिर : विप्लव/कान्तिपुर 

उनका दाइ ६३ वर्षीय हेमराज भण्डारीले पनि तरकारीबाटै वार्षिक ५ लाख बढी रकम आम्दानी गरिरहेका छन् । हेमराजको ८ रोपनीमा तरकारी खेती छ ।

भण्डारी दाजुभाइ मात्र होइन, बरलाका अधिकांश घरधुरी व्यावसायिक तरकारी खेतीमा लागेका छन् । व्यावसायिक तरकारी खेतीबाटै कृषकको जीवनस्तर बदलएपछि बरला नमुना बन्दै गएको छ । पछिल्लो समय पढेलेखा युवासमेत तरकारी खेतीमा आकर्षित भएपछि विदेशमा मजदुरी गर्न जानेको संख्या घट्दै गएको छ ।

तरकारी खेतीका कारण बरला आसपासको क्षेत्र बाह्रैमहिना हराभरा देखिन्छ । १४ रोपनीमा १८ प्लास्टिक घर बनाइ लोकबहादुरले तरकारी खेती गरिरहेका हुन् । तरकारीबाट आएको रकमले उनले बरालामै ३० रोपनी खेत जोडिसकेका छन् । ‘कुनै बेला घर खर्च टार्नै समस्या थियो, परिवार पाल्न भारत जाने अवस्था आइलागेपछि तरकारी खेतीमा लाग्ने निर्णय गरे,’ उनले भने, ‘तरकारी खेतीमा लागेको ३० वर्षमा एक करोड बढीको सम्पत्ति जोडिसकेको छु ।’

तरकारी खेतीकै आम्दानीले उनले जेठा छोरालाई फिनल्यान्ड पठाएका छन् । छोरीले काठमाडौंमा बसेर कलेज पढिरेहकी छिन् । अहिले रोगकिराको प्रकोप देखिए आफैं उपचार गर्नसक्ने अवस्थामा पुगेको उनी बताउँछन् । उनी काठमाडौंमा रहेका कृषि चिकित्सक केदार बुढाथोकीसँग अनलाइनमै कुराकानी गरी बारीको प्राविधिक समस्या समाधान गर्छन् ।

अर्का किसान भीमबहादुर बुढाथोकीको बारीमा भान्टा, टमाटर र भेडेखुर्सानी फलिरहेका छन् । वार्षिक ७ लाख रुपैयाँ कमाउँदै आएका उनले तरकारी खेतीले आत्मसम्मानसँगै सन्तुष्टि दिएको बताए । ‘न बजारको समस्या छ, न खासै दुःख,’ उनी भन्छन्, ‘आम्दानी बर्सेनि बढ्दै गएको छ, तरकारी किन्न ग्राहक बारीमै पुग्छन् ।’

प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनाले २० लाख रुपैयाँ अनुदान दिएपछि क्रमशः तरकारी खेतीको क्षेत्र विस्तार गरिरहेको उनले जानकारी दिए । स्थानीय बजारमा भारतीय तरकारी आउन छाडेपछि खेती झनै फस्टाएको उनी बताउँछन् । उनका अनुसार सिजन अनुसार स्थानीय तरकारीको मूल्य बढ्दै गएकाले आम्दानीमा वृद्धि भइरहेको हो । आफूले उत्पादन गरेको तरकारी दाङ, रुकुमलगायत जिल्लामा समेत जाने गरेको उनले सुनाए ।

तरकारीबाट बरलाका किसान आत्मनिर्भर भएपछि आसपासका गाउँमा समेत किसानसमेत व्यावसायिक बन्न थालेका छन् । स्थानीय चेतबहादुर ओलीले विगतमा भारतमा मजदुरीका लागि जानेहरू अहिले तरकारी खेतीमा रमाइरहेको बताए ।

‘अहिले आसपासका क्षेत्रमा अन्नबाली उत्पादन हुनै छोडेको छ,’ उनले भने, ‘राम्रो आम्दानी भएपछि धान, गहुँ र मकै छोडेर तरकारी खेती गरिरहेका छौं ।’ उनका अनुसार अधिकांश घरधुरी आधुनिक तरकारीमा लागेपछि रोककिराको प्रकोप कम हुँदै गइरहेको छ भने उत्पादन बढिरहेको छ ।

प्रकाशित : श्रावण २४, २०७६ ०९:५९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

ठाकुरज्यूको ‘गाथ’ छायानाथमा

कान्तिपुर संवाददाता

मुगु — छायानाथ–रारा नगरपालिकाको चैन गाउँबाट ठाकुरज्यूको मन्दिरको ‘गाथ’ मुगमकार्मारोङ गाउँपालिकास्थित छायानाथ मन्दिरमा लगिएको छ । चैन गाउँको मन्दिरमा रहेको शिवको ‘गाथ’ बाजागाजासहित पुजारीले बोकेर छायानाथ लिएका हुन् ।

मुगुको चैनगाउँमा रहेको छायानाथ मन्दिरबाट 'गाथ’ लिएर बिहीबार छायानाथ मन्दिरतर्फ जाँदै तीर्थालु । तस्बिर : राजबहादुर शाही/कान्तिपुर 

धार्मिक परम्पराअनुसार बर्सेनि ठाकुरज्यूको ‘गाथ’ छायानाथ मन्दिरमा लिने गरिएको छ । तीर्थालुसहित सुरक्षाकर्मीसँगै बिहीबार पुजारीले ‘गाथ’ लिएको व्यवस्थापन समितिले जनाएको छ । मुगमकार्मारोङ गाउँपालिकाको डोल्फूमा रहेको छायानाथ तीर्थस्थलमा जनैपूर्णिमामा हुने विशेष पूजाका लागि ठाकुरज्यूको ‘गाथ’ लिइएको हो । चैनबाट हिँडेको तीर्थालुको टोली लुम्स गाउँमा गएर बास बस्नेछ ।

जनै पूर्णिमाका दिन ठाकुरज्यूको ‘गाथ’को दर्शन गर्न र पूजापाठ गर्न छायानाथमा धामीझाँक्री र तीर्थालुको घुइँचो लाग्ने गरेको पुजारी भीमचन्द चौलागाईले बताए । उनका अनुसार जुम्ला, कालिकोट र हुम्लाबाट समेत तीर्थालु पूजाका लागि आउने गरेका छन् । ठाकुरज्यूको ‘गाथ’को पूजा गरे मनोकांक्षा पूर्ण हुने जनविश्वास छ ।

प्रचार र भौगोलिक विकटताले छायानाथ तीर्थस्थल ओझेलमा परेको पुजारी लक्ष्मीप्रसाद चौलागाईले बताए । उनका अनुसार अप्ठ्यारो बाटोमा सातादिनको पैदलयात्रा गरी तीर्थालु पूजाका लागि छायानाथ पुग्ने गरेका छन् ।

‘सुनालिनी, रुपालिनी, सुनपानी, बाइपासलगायत स्थानको बाटो जोखिमपूर्ण भएकालेतीर्थयात्रीलाई आउजाउमा समस्या छ, स्थानीय सरकारलाई पटकपटक ध्यानाकर्षण गराए पनि बेवास्ता भयो,’ उनले भने, ‘बसोबासका लागि पर्याप्त धर्मशाला नहुँदा भक्तजनले सास्ती भोगिरेहका छन् ।’

प्रकाशित : श्रावण २४, २०७६ ०९:५८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्