सुम्पानी–दुनै सडक निर्माण अन्तिम चरणमा

असार मसान्तभित्र निर्माण पूरा गरी सडक विभागलाई हस्तान्तरण गर्ने सेनाको तयारी
कान्तिपुर संवाददाता

डोल्पा — जाजरकोट–डोल्पा सडकअन्तर्गत सुम्पानीदेखि दुनैसम्मको सडक निर्माणको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ । नेपाली सेनाले सुम्पानीसम्मको सडकको ट्र्याक यसअघि नै निर्माण सम्पन्न गरेको थियो । ट्र्याक खोल्नुअघि नै बनेको करिब १४ किमि सुम्पानी–दुनै खण्डलाई चौडा बनाउने र मोड सुधारको काम अन्तिम चरणमा पुगेको हो ।

जाजरकोट–दुनै सडकअन्तर्गत डोल्पा सदरमुकाम दुनैनजिकै लामालोटेमा सडक फराकिलो बनाउँदै डोजर । तस्बिर : विष्णुलाल बुढा/कान्तिपुर

यसअघि सेनाले जाजरकोट–डोल्पा सडकको १ सय १८ किमिमध्येको १ सय ४ किमिमा ट्र्याक खोल्ने काम सम्पन्न गरिसकेको छ । असार मसान्तभित्र दुनैसम्म सडक चौडा गराएर हस्तान्तरण गर्ने लक्ष्यसहित काम भइरहेको सडक निर्माण कार्यदल प्रमुख, प्रमुख सेनानी विश्वबन्धु पहाडीले जानकारी दिए । उनका अनुसार दुनैदेखि सुम्पानीसम्मको सडक जिविसमार्फत ड्रिल्प परियोजनाले यसअघि निर्माण गरेपछि जिप चल्दै आएका थिए ।

पहाडीले सुम्पानी–दुनै खण्डमा पर्ने विभिन्न भीरमा विस्फोटक पदार्थ प्रयोग गरी फुटाउने काम अन्तिम चरणमा पुगेको जानकारी दिए । ‘हामीले अन्तिम चरणको सुधारलाई तीव्र बनाउन धाउने र सुलिगाडमा बेस क्याम्प स्थापना गरी ३ स्थानबाट निर्माण गरिरहेका छौं,’ उनले भने, ‘असार मसान्तभित्र निर्माण सम्पन्न गरी सडक विभागलाई हस्तान्तरण गर्ने लक्ष्य छ ।’ पुल निर्माण र कालोपत्रेलगायत काम हस्तान्तरण भएपछि सडक विभागले गर्ने पहाडीको भनाइ छ ।

यो खण्डमा ७ भीर रहेकोमा खुइतेगौडा भीरको काम मात्र बाँकी छ । कालागौंडा र लोटेको भीरको काम भने यही साता सकिएको हो । खुइतेगौडाको भीर फुटाउने काम भइरहेको कार्यदलले जनाएको छ । सुम्पानीदेखि दुनैसम्मको भागमा चट्टान नभएको क्षेत्रमा निर्माणको काम यसअघि नै सकिएको छ ।

निर्माणको काम अन्तिम चरणमा पुगेपछि डोल्पालीको जनजीवन सहज बन्दै गएको जिल्ला समन्वय समिति उपप्रमुख नरबहादुर बुढाले बताए । उनले सडक निर्माणको काम सकिएसँगै सर्वसाधारणले वर्षौंदेखिको सास्तीबाट मुक्ति पाएको जनाए ।

‘सडकमा पर्ने विभिन्न खोला र नदीमा पुल निर्माण नहुँदा पल्टी गरी सामान ओसारपसार गर्नुपर्ने समस्या भए पनि स्थानीयले हिँडेर बाहिर जानुपर्ने अवस्थाबाट मुक्ति पाएका छन्,’ उनले भने, ‘दैनिक उपभोग्य सामग्रीको सहज ढुवानी हुन थालेपछि मूल्य पनि घट्दै गइरहेको छ ।’

रणनीतिक महत्त्व बोकेको यो सडक छिमेकी मुलुक भारत र चीनलाई छुने छोटो दूरीको सडक हो । सडकको निर्माण २०६५ बाट जाजरकोटको पासागाडबाट थालिएको थियो । ट्र्याक मात्रै खुले पनि जिप र ट्र्याक्टर सञ्चालनमा आउँदा यात्रु र सामान ओसारपोसारमा सहज बनेको ठूलीभेरी नगरपालिका प्रमुख गणेशबहादुर शाहीले बताए ।

सेनाको सडक निर्माण कार्यदलले त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिकाको अन्निचौरसम्म गत मंसिर ४ गते सडकको ट्र्याक खोलेको थियो । सडक उद्घाटन गर्न डोल्पा पुगेका उपप्रधान एवं रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेललाई स्थानीयले यसअघि आन्तरिक रूपमा सञ्चालनमा आएको सडक फराकिलो बनाउन माग गरेका थिए ।

नेपाली सेनाले दोस्रो चरणमा अन्निचौरदेखि दुनैसम्मको जिम्मा पाएसँगै सडक चौडा बनाउने काम तीव्र पारिएको हो । छलगाड खोलाका कारण त्रिपुराकोट बगरको बजारसम्म जिप आउन सकेको छैन ।

सडकको ट्र्याक खुलेसँगै सरकारी तथा विकास निर्माणले प्राथमिकता पाएको जिसस प्रमुख शेरबहादुर बुढाले बताए । उनका अनुसार विकास निर्माणका सामग्री ढुवानी सहज बनेपछि अन्य विकास निर्माण पनि धमाधम भइरहेका छन् ।

सडक चौडा बनाउने काम अन्तिम चरणमा पुगे पनि राडीज्युला, तांतरगाड, चौखा, तल्लुबगर, उखुमखोला, लामाढुङ्गा, करवगाड, हरियापानी, चुंगाड, छलगाडलगायत स्थानमा पुल बनाउन बाँकी छन् । सुम्पानीसम्मको सडक सेनाले सडक विभागलाई हस्तान्तरण गरिएसँगै पुल निर्माणको प्रक्रिया सुरु हुने जनाइएको छ । तर, कुनै पनि स्थानमा अहिलेसम्म टेन्डर भएका छैनन् ।

प्रकाशित : असार ६, २०७६ १०:३०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दुर्गममा कम्प्युटर ल्याब

हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — हिमालय माविमा कक्षा ९ मा अध्ययनरत युवराज देवकोटाले अतिरिक्त विषयको रुपमा कम्प्युटर रोजेका छन् । उनी विद्यालयकै सुविधायुक्त कम्प्युटर ल्याबमा दैनिक अभ्याससमेत गर्छन् । कक्षा १० मा अध्ययरत विशाल थापाले पनि ९ कक्षाबाटै कम्प्युटरको नियमित अभ्यासको सुविधा पाएका छन् ।

रुकुम पश्चिमको आठबीसकोट नगरपालिका ३, स्थित हिमालय मावि खदीको कम्प्युटर ल्याबमा पढ्दै विद्यार्थी । तस्बिर : हरि/कान्तिपुर

उनीहरू मात्र होइनन्, उक्त विद्यालयको कक्षा १० का १७ र ९ का २२ जनाले अतिरिक्त विषयको रुपमा कम्प्युटर रोजेर नियमित पढदै आएका छन् । जिल्लाका धेरै विद्यालयमा कम्प्युटर अभावमा नियमित पढाउनुपर्ने विषय पनि सैद्धान्तिक कक्षामा मात्रै सीमित छ । सैद्धान्तिक रुपमा मात्रै पढेर कम्प्युटर नदेखेरै परीक्षा दिने विद्यालयको संख्या अहिले पनि जिल्लामा ठूलो छ ।

तर दुर्गममा रहेको हिमालय मावि खदीले भने आधुनिक कम्प्युटर ल्याब सञ्चालन गरेको छ । आठबीसकोट नगरपालिका ३, खदी नगरको मात्रै होइन जिल्लाकै दुर्गममध्यको एउटा ठाउँ हो । खदीमै रहेको हिमालय माविले भने अत्याधुनिक कम्प्युटर ल्याबबाट विद्यार्थीलाई शिक्षा दिइरहेको छ ।

२ लाख ५० हजारको लागतमा विद्यालयले आधुनिक कम्प्युटर ल्याबमार्फत शिक्षा प्रदान गरिरहेको छ । २०७३ सालमा पहिलोपटक कम्प्युटर ल्याब स्थापना गरिएको थियो । कम्प्युटर ल्याबमा सामान्य तरिकाले पढाइ हुँदैन । कम्प्युटर शिक्षक सबै विद्यार्थीकहाँ गएर पढाउनु पर्दैन । शिक्षक बसेकै कम्प्युटरबाट २० विद्यार्थीलाई एकै साथ पढाइन्छ । विद्यालयमा २ मास्टर कम्प्युटर छन् ।
त्यसमध्यको एउटा मास्टर कम्प्युटरबाट विद्यार्थीलाई पठनपाठन गराइरहेको कम्प्युटर शिक्षक रमेशकुमार यरीले बताए । ‘कुन विद्यार्थीको कम्प्युटरमा समस्या देखियो, मास्टर कम्प्युटरबाट थाहा भइहाल्छ,’ शिक्षक यरीले भने, ‘त्यस कारण मास्टर कम्प्युटरबाट एकैपटक सबैलाई टिचिङ गर्न सकिन्छ भने समस्या पनि एकै ठाउँबाट एकैपटक समाधान हुन्छ ।’

गाउँमा विद्युत् छैन । त्यसको विकल्पका रूपमा विद्यालयले सौर्य ऊर्जामार्फत चौबीसै घण्टा विद्युत आपूर्ति गरेको छ । ‘ठूलो कम्प्युटर ल्याब बनाइएपछि विद्युत् नभई भएन,’ प्रधानाध्यापक कृष्णराज केसीले भने, ‘गाउँमै विद्युत् आयोजना नभएपछि सौर्य ऊर्जामार्फत ल्याब सञ्चालन गरेका हौं, यो जडान गरेदेखि बिनाकुनै समस्या निरन्तर काम भइरहेको छ ।’ कम्प्युटर ल्याब सञ्चालनका लागि कोठा र सौर्य ऊर्जाको व्यवस्थापन विद्यालयले गरेको थियो । २ लाख ५० हजारमा वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्रको सोलार अनुदान र ल्याब कक्षको व्यवस्थापन गरिएको केसीको भनाइ छ ।

विद्यालयका लागि २ मास्टरसहित अन्य २० कम्प्युटर युनाइटेड मिसन टू रुकुम क्लस्टरले सहयोग गरेको थियो । कम्प्युटर खरिददेखि जडानसम्म गरी झन्डै २० लाख रुपैयाँ खर्चेर कम्प्युटर जडान गरिदिएको थियो ।

आठबीसकोट नगरपालिकाले यसलाई नमुना विद्यालयका रूपमा छनौट गरेको छ । कम्प्युटर ल्याब, विद्यार्थी संख्या अन्य भौतिक पूर्वाधारका आधारमा १, २ र ३ नम्बर वडाको नमुना विद्यालयका रूपमा हिमालय माविलाई छनोट गरिएको नगर प्रमुख गोर्खबहादुर केसीले बताए ।

प्रकाशित : असार ६, २०७६ १०:२९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्