फेरिँदै दुर्गमका बस्ती- लुम्बिनी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

फेरिँदै दुर्गमका बस्ती

सडक, शिक्षा, स्वास्थ्य र सञ्चारमा सुधारले गाउँवासीको दैनिकी सहज बन्दै
गगनशिला खड्का

गुल्मी — कोरियामा रहेका आफ्ना छोरासँग धुर्कोट गाउँपालिका–६ रजस्थलकी ५५ वर्षीया वेदकुमारी पाण्डेय दिनदिनै भिडियो च्याट गर्छिन् । अघिल्लोपटक त्यही छोरा मलेसिया हुँदा ६/७ महिनामा एक कल फोन गरेर छोराको खबर थाहा पाउने गरेकी थिइन् ।

उनलाई अहिले दिनदिनै भिडियो च्याट गर्दा छोरा काखमै भएजस्तो लाग्छ । जिल्ला सदरमुकामबाट २३ किलोमिटर टाढाको ग्रामीण बस्तीमा रहेकी उनले टिकटक र फेसबुकमा आफूले लगाएका खुर्सानीको प्रचार गरेर बिक्रीसमेत गर्छिन् । कहीलेकाहीँ वाइफाइले काम नगरे पनि परिवारका हरेक सदस्यको हातमा मोबाइल छ । डाटाबाट इन्टरनेट चल्छ ।

मोबाइल र इन्टरनेट मात्र होइन, गुल्मीका हरेक टोलमा अहिले मोटरबाटो पुगेको छ । पेन्सन बुझ्नका लागि पैदलयात्रामार्फत जिल्ला सदरमुकाम पुगेर तीन दिनमा घर फर्कने इस्मा गाउँपालिका–४ की ७८ वर्षीया ज्ञानकुमारी कार्की अहिले गाडीमा एकै दिनमा काम सकेर घर आउँछिन् । उनको गाउँबाट सदरमुकामका लागि बाह्रै महिना सार्वजनिक सवारी साधन चल्छन् । ‘ओहो ! हाम्ले पहिला–पहिला त कति दुःख पाइयो भनिसाध्य छैन,’ उनले भनिन्, ‘त्यतिखेरका दिनका लेखी त अहिले त कति हो कति सुविस्ता छ नि !’

अचेल गाउँमा स्वास्थ्य उपचारमा पनि त्यति समस्या छैन । मालिका गाउँपालिका–६ को अर्जै स्वास्थ्यचौकीमा एमबीबीएस डाक्टर छन् । दुई वर्षअघिसम्म सामान्य ज्वरो जाँच गराउन ३० किलोमिटर टाढाको जिल्ला अस्पताल तम्घास पुग्ने त्यहाँका स्थानीय एक्सरे, भिडियो एक्सरे र सामान्य रगत तथा दिसा पिसाब जाँचसमेत अहिले गाउँमै गराउँछन् । एउटा जिल्ला अस्पताल, चारवटा प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र र ७६ स्वास्थ्य चौकी रहेको गुल्मीमा ६६ मा बर्थिङ सेन्टर छन् । २८ स्वास्थ्य संस्थामा ल्याब, दुईमा एक्सरे र १० वटामा भिडियो एक्सरे सेवा छ । चारवटा प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र र दुईवटा स्वास्थ्य चौकीमा मेडिकल अधिकृतले उपचार सेवा दिन्छन् ।

मालिका गाउँपालिका–६, अर्जेका मोहन पोखरेल आफ्नै गाउँनजिकैको जीवराज आश्रित बहुप्राविधिक शिक्षालयमा सर्भे इन्जिनियरिङ विषयमा डिप्लोमा पढिरहेका छन् । ‘पहिला यति पढ्न काठमाडौं जानु पर्थ्यो, अहिले हामीले आफ्नै घरमा बसेर पढ्न पाएका छौं,’ उनले भने, ‘खर्च पनि जोगियो, राम्रो विषय पनि पढ्न पाइयो ।’ १०/१५ वर्षअघिसम्म उज्यालोका लागि टुकी बालेको, आवा/टेलिफोन गर्न पैदलै हिँडेर सदरमुकाम पुगेको, पँधेरा र कुवाबाट पिठ्यूँमा पानी बोकेको, बिरामीलाई स्टेचरमा बोकेरै सदरमुकाम पुर्‍याएको देखे/भोगेका स्थानीयलाई छोटो समयको यो परिवर्तन अनौठो लाग्छ । ‘३२/३३ वर्षअघि जेठो छोरा बिरामी हुँदा गर्भवती अवस्थाकी मान्छे पैदलै हिँडेर तानसेन पुगेकी हुँ,’ मदाने–४ की टीकादेवी थापाले भनिन्, ‘अहिले यति चाँडै यो परिवर्तन होला भनेर त कल्पना पनि थिएन ।’ छोटो अवधिमा विकासले मारेको फड्कोसँगै गुल्मेलीहरू जटिलता र बाध्यताबाट पनि क्रमिक रूपमा मुक्त हुँदै छन् । जसका कारण जीवनयापन सहज भएको छ । ‘कि त भने बटौली, पत्थरकोटबाट ७ दिन ८ दिन लगाएर नुन बोकेर पनि खाइयो, दुई/तीन दिन हिँडेर तानसेनबाट तेल/चामल बोकेर खाएको धेरै भएको छैन,’ छिटोछिटो भएको परिवर्तन सम्झिँदै सत्यवती–१ अश्लेवाका ७९ वर्षीय प्रेमनारायण पाण्डेले भने, ‘अहिले अब आफ्नै दैलाँमा गाडी आउँछ ।’

अहिले जिल्लाका गाउँका थुम्काथुम्कामा मोबाइलका टावर छन् । लगभग सबैका हातमा मोबाइल छ, नभए पनि एउटा मोबाइल नभएको घर छैन । हरेक टोलमा इन्टरनेटको तार जोडिएको छ । नभए फाइवर इन्टरनेट जोडेका छन्, नजोड्नेहरूले पनि मोबाइल डाटाबाट इन्टरनेट चलाउँछन् । आफूले गाउँमै बिजुलीको बिल मोबाइलबाट तिर्ने, अनलाइन सपिङ गरेर आफूलाई मन परेका कपडा कुरियरबाट घरमै मगाउने र नयाँ नयाँ जानकारी लिने गरेको गृहिणी महिलाहरू बताउँछन् । जिल्लामा १ लाख ५ हजार ७ सय ६८ मोबाइल प्रयोगकर्ता छन् भने १३ हजार १ सय ९८ इन्टरनेट प्रयोगकर्ता रहेको तथ्यांक छ । जिल्लामा ८ सय २१ एडीएसएल र ५ सय ४४ फाइवर इन्टरनेटका ग्राहक रहेको नेपाल टेलिकम गुल्मीका सूचना अधिकारी शंकर सुवेदीले जानकारी दिए ।

गाउँगाउँमा इन्टरनेटको पहुँच पुर्‍याउने उद्देश्यले सरकारले सुरु गरेको अभियानमा निजी स्तरका इन्टरनेट सेवा प्रदायक कम्पनीले पनि हातेमालो गरेका छन् । जिल्लामा वेभ सरर्फर ३८ सय, डिसहोम ३ हजार, वर्ल्डलिंक २६ सय, टेकमाइन्ड १ हजार ५ सय ८० र सुविसु इन्टरनेट ८ सय ५३ जना उपभोक्ताले जडान गरेको टेकमाइन्डका लुम्बिनी प्रदेश संयोजक महेश गैरेले जानकारी दिए । खरले छाएका जोखिमपूर्ण घरहरू लगभग नदेखिने गुल्मीमा पालिका केन्द्र र मुख्य चोकहरूमा पक्की घर धमाधम बनिरहेका छन् ।

स्थानीय तहहरूले खरका छानामुक्त अभियान नै सञ्चालन गरेर जनताका घर छाउन जस्तापाता उपलब्ध गराएका छन् । यसबाट पानी चुहिने, बर्सेनि छाउनुपर्ने र आगलागीको डरलगायतका समस्याबाट मुक्त भएको मालिका गाउँपालिका–४ की ७१ वर्षीया कुमती बुढाले बताइन् ।

बिजुली बत्ती भएकाले दियालो, टुकी बाल्नुपर्ने समस्या छैन । रातको समयमा गाउँहरू सहरजस्तै झलमल्ल देखिन्छन् । जिल्लामा सरकारी तहबाट ३१ हजार ७ सय ७५ घर, व्यापारिक १ सय ३१, गैरव्यापारिक ३ सय ५२, औद्योगिक ३ सय ९३, मन्दिर १ सय १, खानेपानी १ सय ४५, सडक बत्ती ३१, सिँचाइ १५ र मनोरञ्जन एउटा, नन डोमेस्टिक ७ वटा गरी ३२ हजार ९ सय ५१ ग्राहक छन् ।

त्यस्तै सामुदायिक विद्युतीकरणबाट ३० हजार ग्राहकले बिजुली बालेका छन् । गाउँका जनता टेलिभिजन र इन्टरनेट जोडेर समाचार हेर्ने तथा मनोरञ्जन लिने गर्छन् ।

कुटानी पिसानी, फर्निचर, टपरी बनाउनेलगायतका स–साना उद्योग गाउँमै छन् । गाउँमा एक घर एक धारा अभियान तीव्र रूपमा चलेको छ । धेरै घरमा मिटरजडित धारा छन् । पानी नभएको बस्तीमा पनि ग्राभिटी वा लिफ्टिङ प्रणालीबाट पानी पुर्‍याउने क्रम जारी रहेको स्थानीय तहहरू बताउँछन् । शिक्षाकै लागि युवा तथा विद्यार्थीहरू बाहिरिने क्रम बढेपछि प्राविधिक शिक्षालयहरूको स्थापनाको क्रम पनि बढेको छ ।

गुल्मीका १६ माध्यमिक विद्यालयमै प्राविधिक विषय अध्ययन हुन्छ, जसमध्ये १३ विद्यालयमा सरकारी अनुदानमा निःशुल्क र अन्य तीन विद्यालयमा निजी स्रोतबाट प्राविधिक विषय पढाइ हुन्छ ।

सरकारी अनुदानमा उदय मावि चन्द्रकोट, पाञ्चायन मावि धुर्कोट, हिमालय मावि हस्तीचौर, जनबोध मावि रुरुक्षेत्र, आत्मबोध मावि छत्रकोटमा कृषि, पृथ्वी मावि मदाने, मालिका मावि मालिका, दुर्गाभवन मावि कालिगण्डकी, म्यालपोखरी मावि गौडाकोटमा भेटेरेनरी, जनज्योति मावि रिमुवा, रेसुंगा मावि तम्घास, महेन्द्र आदर्श मावि मुसिकोटमा सिभिल इन्जिनियर र सरस्वती मावि सत्यवतीमा कम्प्युटर शिक्षा अध्ययन हुने शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाइ गुल्मीका प्रमुख लोकनाथ मरासिनीले बताए ।

‘यी १३ विद्यालयमा आठवटासम्म प्राविधिक दरबन्दी दिएर प्राविधिक धार चलाइएको छ,’ उनले भने, ‘यसबाहेक निजी स्रोतबाट त्रिभुवन मावि कुर्घा र सिद्धबामा मावि तम्घासले कम्प्युटर अनि उपल्लो तम्घास माविले बाली विज्ञान अध्ययापन गराएका छन् । त्यसबाहेक २ वटा प्राविधिक शिक्षालय प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद्को सम्बन्धनमा खुलेका छन् ।

जसमध्ये जीवराज आश्रित बहुप्राविधिक शिक्षालय इस्मामा नापी सर्वेक्षक र तुराङ बहुप्राविधिक शिक्षालय चन्द्रकोटमा कृषि प्राविधिक विषयको डिप्लोमा तहको अध्ययन हुने गरेको छ । कृषिमा पनि गाउँमा नयाँ प्रविधि भित्रिएको छ । खेतबारी जोत्न हाते ट्र्याक्टर प्रयोग गर्नेहरू धमाधम बढ्दै छन् । केही ठाउँमा धान रोप्न र काट्ने मेसिन पनि भित्रिसकेको गुल्मीमा धान झार्न थ्रेसर मेसिनको प्रयोग सामान्य हुन थाल्यो ।

बडीगाड, छल्दी, निस्ती र पनाहा खोलाको आसपासमा रहेका ठूला फाँटमा प्रायः किसान थ्रेसर मेसिनबाटै धान झार्ने गरेको कृषि ज्ञान केन्द्र प्रम्खु नवराज भण्डारीले बताए । फलफूल तथा तरकारी भण्डारणका लागि कोल्ड स्टोर बन्ने क्रममा छन् । समग्रमा कृषि प्रविधिमैत्री बन्न थालेको भण्डारीको भनाइ छ ।

‘हामीले एक वर्षमा मात्रै ३२ वटा धान/कोदो चुट्ने थ्रेसर, ३ सय १२ वटा मिनी ट्रिलर र चारवटा पावर ट्रिलर, ५ सय ३४ न्यापसाप स्प्रेसर र २५ वटा पावर स्प्रेयर, ७५ वटा डिजिटल काँटा वितरण गरेका छौं,’ उनले भने, ‘स्थानीय तहबाट पनि कृषिमा यान्त्रिकीकरणका लागि काम गरिरहेकाले कृषि प्रविधिमैत्री हुँदै छ ।’

उनका अनुसार गुल्मीमा वार्षिक तरकारी, फलफूल र खाद्यान्न गरी वार्षिक ७२ करोड ७३ लाख बराबरको कृंषि उपज उत्पादन हुन्छ । छोटो समयमा यातायात, शिक्षा, स्वास्थ्य, सञ्चार, विद्युत् क्षेत्रमा मारेको फड्को र खानेपानी, कृषि, पशुपालनमा भित्रिएको प्रविधि र बढ्दो पर्यटनले हिजो दुर्गम मानिएका गुल्मीका गाउँहरू अहिले स्मार्ट भिलेज बनेको आभास हुन थालेको सत्यवती गाउँपालिका–३ ठूलो लुम्पेकका प्रकाश थापाको भनाइ छ ।

प्रकाशित : मंसिर ४, २०७९ ०९:२५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

ऋण उठाउन महिलामाथि लघुवित्तको दुर्व्यवहार

ऋण उठाउन महिलामाथि लघुवित्तको दुर्व्यवहार
हरिराम उप्रेती

गोरखा — २२ कात्तिकको बिहान खाना खाँदै गर्दा गोरखा नगरपालिका–७ थर्पुकी कल्पना घिमिरेको घरमा साधना लघुवित्तका दुई कर्मचारी पुगे । किस्ता नतिरेको भन्दै घिमिरेलाई धम्क्याए ।

‘गाउँमा पैसा खोज्न हिँड’ भन्दै फर्कने बेला पिंढीबाट आँगनसम्म घिसारे । घिमिरेको दाइने खुट्टामा चोट लाग्यो, चोली च्यातियो । आमा कल्पनालाई रुखो बोली र धम्कीपूर्ण भाषा प्रयोग भएपछि छोरा दीपक जंगिए ।

‘पैसा तिर्छौ भनेकै थियौँ,’ कल्पनाले भनिन्, ‘उल्टै हामीलाई पिट्यो भनेर पुलिसलाई केस गरेका छन् रे, भोलिपल्ट दिनभर पुलिसले फोन गरेर हैरान गरे ।’ छोरा दीपकको नसासम्बन्धी रोगको उपचार गर्न कल्पनाले अघिल्लो असोजमा साधना लघुवित्तबाट २ लाख रुपैयाँ ऋण लिएकी थिइन् । छोरा दीपकको स्वास्थ्य अवस्था सुधार भएसँगै सवारी चलाउने काम गर्थे । छोराले कमाएको पैसा लघुवित्तको किस्ता तिर्दैमा ठिक्क हुथ्यो । मासिक १६ हजार ५ सय किस्ता तिर्न कल्पना आफै हतारिन्थिन् । गत असारमा कल्पना आफैं विरामी परिन् ।

पेट सम्वन्धी समस्याले विरामी परेपछि दीपक पनि काम छाडेर घर फर्किए । त्यसपछि कल्पनालाई उपचारका लागि लिएको ऋणको किस्ता तिर्न धौ–धौ पर्‍यो । ‘तीन महिनामात्र किस्ता तिर्न रोकिएको हो,’ उनले भनिन्, ‘अहिले किस्ता तिर्नलाई कुनै उपाय छैन, धान/पराल गर्ने बेला छ, हामी दिन्छौँ, तिर्छौं भनेकै छौँ ।’

कात्तिक २२ मै सहिद लखन गाउँपालिका–५ ताक्लुङकी सीता परियार सोमबार घाँस काटेर फर्कदा घरमा साधना लघुवित्तका दुई कर्मचारी आएर वसिसकेका थिए । सीतालाई तत्कालै किस्ताको रकम उपलब्ध गराउन दवाव दिए । सापटी खोज्न सीता गाउँ डुलीन् तर पैसा पाइनन् । घरका बोका र बाख्रा बेच्न लघुवित्तका कर्मचारीले दबाब दिए । तत्कालै बिक्री हुने कुरा भएन । त्यसपछि घर खानतलासी गरे ।

‘छोराछोरीले चाउमिन खान मन लाग्यो भनेपछि एक पोका ल्याएर राखेको थिएँ,’ उनले भनिन्, ‘यत्रो चाउमिन खान सक्नेले किस्ता तिर्न सक्दैनन् भन्दै जंगिए ।’

लघुवित्तका कर्मचारीले दिउसो ४ बजेसम्म सीताको पिछा नछाडेपछि घैरुङको लक्ष्मी बैंकमा २७ हजार मौज्दात रहेको सीताले सम्झिइन् । कर्मचारीलाई भनेपछि उनीहरूले सँगै सीतालाई घैरुङ ल्याए । बैंकले तत्कालै उक्त पैसा दिन नमिल्ने बताएपछि सीता बेचैन बनिन् ।

नाकको फुली र कानको मुन्द्री बेच्न साधनाका कर्मचारीले दबाब दिन थाले । साधनाकै कर्मचारीले पैसा नतिरेकाले प्रहरीमा पनि निवेदन दिएको भन्दै सीतालाई मानसिक तनाव दिए । राती १० बजेसम्म सीता साधनाको कार्यालयमै रहिन् । तर किस्ता तिर्ने उपाय रहेन । टेलरिङ ब्यवसाय संचालन गर्न सीताले साधनाबाट एक लाख रूपैया ऋण लिएकी थिइन् । कोरानाका कारण उनको ब्यवसाय फस्टाउन सकेन । ‘६०/६५ हजार तिर्न बाँकी छ,’ उनले भनिन् ।

यी दुइ एकै दिनका प्रतिनिधिमूलक घटना हुन् । यहाँका २ सय बढी महिला दैनिकजसो लघुवित्तले दिएको तनावले बेचैन छन् । लघुवित्तको ऋणले उठिबास लाग्ने चिन्ता थपिएको छ । गण्डकी गाउँपालिका–६ भुम्लीचोक लुप्राङकी डल्लीमाया चेपाङले वेनिघाटको सारथी लघुवित्तबाट २ लाख ऋण लिएर तरकारी ब्यवसाय शुरु गरिन् । ब्यवसाय फस्टाउँदै गएपछि एकलाख ऋण थपिन् । कोरोना महामारीपछि भने चेपाङलाई किस्ता तिर्न समस्या पर्‍यो । लघुवित्तका कर्मचारी वारम्वार घरमा पुग्छन् । ‘कहिले कुखुराको भाले उठाएर हिँड्छन्,’ उनले भनिन्, ‘कहिले त भैंसीको पाडो फुकाउँछन् ।’

गाउँमा १५/१६ जना महिला लघुवित्तको ऋण थेग्न नसकेर समस्यामा परेको उनले सुनाइन् । ‘कर्मचारी आउँछन्, पैसा तिर भन्छन्,’ उनले भनिन्, ‘पैसा तिर्न नसके किड्नी बेचेर तिर भन्दै दबाब दिन्छन् । तरकारी वेच्न गएकै ठाउँमा लघुवित्तका कर्मचारी पुगेर २ सय, पाँच सय, १० हजार जति छ त्यति हात बाटै लिएर जान्छन्, ।’

गोरखा नगरपालिका–६ छहरेमा बस्दै आएकी सन्सरी बराम केही दिनयता रात परेपछि मात्र घर पुग्छिन् । बरामलाई देखे लघुवित्तका कर्मचारी किस्ता तिर्नका लागि दबाब दिन घरमै पुग्छन् । सन्सरीले जाल्पा र नेस्डो लघुवित्तबाट ३/३ लाख बिनाधितो र सजिलो लघुवित्तबाट थप ३ लाख ऋण लिएर होटल र मासु पसल खोलिन् । कोरोनाले होटल चलेन । उधारो खानेले तिरेनन् । उनको गोरखा नगरपालिका–६ सातधुरेमा ४ आना जग्गा छ ।

‘किस्ता नतिरेको भन्दै लघुवित्तका कर्मचारीले पिटौंलाजस्तो गर्छन्, त्यही जग्गा बेचेर भए पनि किस्ता तिर्नुपर्‍यो भन्दै फकाउँछन्,’ उनले भनिन्, ‘बिनाधितो भनेर पैसा लिइहालियो, अहिले तिर्ने कुनै बाटो छैन, बर्बादीमा परियो, अहिले दिनभर घर वस्दीनँ । रात परेपछि को आउला र भनेर घर जाने हो ।’

किस्ता थपिदै जाँदा दिनदिनै हर्जना लाग्ने लघुवित्तका पीडित बताउँछन् । जाल्पा र छिमेकी लघुवित्तबाट १/१ लाख ऋण लिएर किस्ता तिर्न नसकेकी गोरखा–५ रोहटेपानीकी दिलमायाँ थापालाई लघुवित्तका कर्मचारीले कालोसूचीमा राख्ने भन्दै धम्काउँछन् । ‘चलेको पसल कोरोनापछि डामाडोल बन्यो,’ उनले भनिन्, ‘श्रीमान बाहिर जाने, आउने गर्नुहुन्थ्यो, अहिले त्यो पनि छैन । अरू आउने बाटो नभएपछि के गर्नु ?’

ऋण तिर्न नसक्दाको लघुवित्तका कर्मचारीले दिएको मानसिक तनावले महिलालाई छटपटी बनाएको छ । गोरखा–६ हस्पिटलचोककी सागिरा मियाँ भने दोहोरो मारमा परेकी छन् । कस्मेटिक पसल सञ्चालनका लागि मियाँले साधना लघुवित्तबाट ३ लाख ऋण लिइन् । बाकी रहेको डेढलाख चुक्ता गरे पाँच लाख ऋण पाइने लघुवित्तका कर्मचारीले सुझाएपछि उनले मिटरब्याजमा उक्त रकम खोजेर तिरीन ।

‘एकै दिनका लागि डेढलाख चुक्ता गरे हुन्छ भनेपछि खोजेर चुक्ता गरेँ,’ उनले भनिन्, ‘अहिले लघुवित्तले ५ लाख दिएन, उता मिटरब्याजमा लिएको पैसा फिर्ता गर भन्छन्, मिटरब्याजीले घरमा ताल्चा लगाइदिन्छु भनेर एकपल्ट त तालाचाबी नै लिएरै आए ।’ लघुवित्तमा आफ्नो केहि बचत रहेको उनले दावी गरिन् । तर लघुवित्तले मियाँको नाममा बचत छैन भन्दै फर्काउने गरेको छ ।

गोरखामा ३० भन्दा वढी लघुवित्तबाट ऋण लिएका २ सयभन्दा बढी महिला समस्यामा परेका छन् । ‘ऋण छँदै छ, बचनले पोलेको छ,’ गोरखा–७ की सुशीला गुरुङले भनिन्, ‘लघुवित्तले अनेक टर्चर दिन्छ, किड्नी बेचेर भए पनि ऋण तिर्नुस्, कि वडामा गएर मृत्यु दर्ता ल्याउनुस् भन्ने बचनले मन पोलेको छ ।’

कतिपय छिमेकीको बंगुरसमेत घरबाटै उठाएर लैजाने गरेको गुरुङले दुखेसो पोखिन् । ‘अस्ति भर्खर मेरो गोठको बाख्रा र भैंसीको फोटो खिचेर लगेका छन् रे, यस्तो सुन्दा पनि मन भारी हुन्छ,’ उनले भनिन् ।

लघुबित्तको ब्याज पनि चर्को रहेको महिला बताउँछन् । ‘एक लाख रुपैयाँ ऋण लिँदा विभिन्न सेवासुविधा भनेर १५ हजार कटाएर दिइन्छ,’ लघुवित्तविरुद्धको संघर्ष समितिका उपाध्यक्ष विष्णुमाया वुढाथोकीले भनिन्, ‘फेरि एकलाखको सावा ब्याज १३ महिनामा बुझाउनुपर्छ ।’

लघुवित्तले महिलाले प्रताडित बनाएको उनले बताइन् । ‘नेताहरू भोट माग्न घर दैलो पुगेका छन्, लघुवित्तबाट पीडित बनेका दिदीबहिनी कहाँ छन् खोजेका छैनन्,’ उनले भनिन्, ‘मनभरि पीडा लिएर बस्नु परेको छ ।’

जिल्लाभर ५० करोडमाथि ऋण लगानी रहेको साधना लघुवित्त वित्तीय संस्थाका कार्यकारी निर्देशक रेशम न्यौपानेले बताए । ‘मानसिक तनाव दिए भन्नेहरू खराब रेकर्ड भएकाहरू हुन्, आर्थिक आचरण पालना गर्न नचाहनेहरू हुन्,’ उनले भने, ‘हामीलाई ग्राहकको संरक्षण गर्न पाए हुन्थ्यो, उन्नति प्रगति भइदिए हुन्थ्यो भन्ने हुन्छ, त्यसैले बिनाधितो लिएको पैसाको फलोअप गर्छौं, रेकर्ड नबिग्रियाोस्, ब्ल्याक लिस्टिङ गर्न नपरोस् भन्नु स्वाभाविक हो ।’

उनले थपे, ‘आज भाका दिनुभएको थियो, किन दिनुभएन, भन्नु स्वाभाविक हो, विस्थापितभन्दा पनि स्थापित गर्दा फाइदा हुन्छ, नबुझ्नेले बढी प्रेसर दियो भनेका हुन् ।’

प्रकाशित : मंसिर ४, २०७९ ०९:१५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×