पाल्पाको छहरामा तरबार ठोक्काउँदै निकालियो सराय नाच- लुम्बिनी - कान्तिपुर समाचार

पाल्पाको छहरामा तरबार ठोक्काउँदै निकालियो सराय नाच

माधव अर्याल

पाल्पा — पाल्पाको रैनादेवी छहरा गाउँपालिका–४, छहरास्थित ब्रम्हादेवी मन्दिर तिलकथानमा तरबार ठोक्काउँदै सराय नाच निकालिएको छ । यहाँ जिल्लाकै पहिलो पटक सराय निकाल्ने चलन छ । घटस्थापनादेखि महानवमीसम्म ब्रम्हादेवीमा दुर्गा पूजा गरेर कुविन्डो काटेर पुजा बिसर्जन गर्ने चलन रहेको मन्दिर व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष टिकाराम पोखरेलले बताए ।


नवमीका दिनमा पूजा गरेपछि यहाँको दुर्गा पुजा नै सकिने उनले बताए । मगर जातीको पुजारी राखेर नौ दिनसम्म मन्दिरमा दुर्गा पूजा हुन्छ । सराय नाच नाच्ने त्यसपछि दुर्गा बिसर्जन गर्ने प्रचलन रहेको उनले बताए । सराय नाच्न छिमेकी रैनादेवी छहराको अमलाबास, छहरा, धजाबाँध्ने, जौखर्क लगायतका स्थानबाट तिलकथान ब्रम्हादेवी मन्दिरमा पुग्ने गर्छन् ।

स्थानीयले देवीका मन्दिर र कोतघरमा राखिएका खुँडा, भाला, तरबार प्रदर्शन गर्दै 'वाख्यै वाख्यै हो' भन्दै सराय नाच नाच्छन् । बाजाको तालमा स्थानीय युवाहरू सराय नाचेपछि देवी मन्दिरमा पूजा स्थगन गरिन्छ । युवा पुस्ताको आकर्षण बढाउन पनि सराय नाच्ने परम्परालाई कामय गरेको अध्यक्ष पोखरेलले बताए ।

स्थानीयका अनुसार पछिल्लो समय सराय नाच लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ । युवाको बसोवास गाउँमा कमैमात्र छ । कतिपयले यसलाई चासो पनि दिँदैनन् । जसले गर्दा सराय खेल्नेको पनि कमी हुन्छ । स्थानीय कमल रायमाझीका अनुसार युवाकै सक्रियतामा बाजाको तालमा सराय नाच देखाइएको हो । छहराकै भैरवमन्दिरमा द्वादशीमा सराय निकाल्ने चलन छ ।

भुवनपोखरीको रैनादेवीकी पाँच बहिनीमध्ये छहराको ब्रम्हादेवी एक भएको स्थानीय लक्ष्मण बरालले बताए । भुवनपोखरीको रैनादेवी, सोमादीको मछिन्दादेवी, छहराको ब्रम्हादेवी, मुझुङको कालिकादेवी र भैरवस्थानको भैरवदेवीलाई दिदीबहिनी भन्ने स्थानीयको प्रचलन छ । भुवनपोखरीमा भने मंसिरमा हुने न्वागीमा रमाइलो गर्ने प्रचलन छ ।

पहिले सांस्कृतिक पर्वका रुपमा सरायलाई लिने चलन थियो । पछिल्लो समयमा युवा गाउँमा नहुने, बसाइसराइँका कारण मानिसहरुको गाउँमा बसोबास कम भएकाले पनि तरबार र खुँडा नचाउने व्यक्ति नहुँदा समस्या छ । जसले गर्दा सराय लोप हुने अवस्थामा पुगेको हो । जिल्लाका अन्य स्थानमा पूर्णिमाको दिन सराय नाच्ने प्रचलन छ । मुझुङको कालिकादेवी, बन्दीपोखराको लिपिन्देवीमा भने पूर्णिमामा सराय नाच नाच्ने चलन छ ।

जिल्लाकै कोतघरहरुमा खुँडा, तरबार नचाउने चलन छ । कतिपय मगर बस्तीका कोतघरमा भने मगरी संस्कृतिको ठूलो नाच नाच्ने, देवीलाई सम्झने गरिन्छ । केही कोतघरमा भने बली दिएर राँगो, खसी, कुखुरा लगायतको टाउको नचाउने, तरबार ठोक्काएर रमाइलो गर्ने पनि प्रचलन रहेको छ ।

तस्बिरहरु : माधव अर्याल र छहराबाट भुवन रायमाझीको सहयोग

प्रकाशित : आश्विन १९, २०७९ ११:४७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रौतहटमा जिपको ठक्करबाट युवकको मृत्यु

शिव पुरी

रौतहट — रौतहटको चन्द्रपुर ३ स्थित गैडाटार गाउँमा जिपको ठक्करबाट मंगलबार राती एक युवकको मृत्यु भएको छ । घटनापछि मृतकका आफन्तले केहीबेर ईलाका प्रहरी कार्यालय अगाडी होहल्ला गरेका थिए । 

चन्द्रपुर– ३ पूर्वीटोलस्थित भित्रि सडक खण्डमा गैंडाटारबाट च.पुर आउँदै गरेको प्र.२–०३–००१ च १९४४ नम्बरको पिकअप जिपले ठक्कर दिदा पैदल यात्री स्थानिय ३३ वर्षिय ईमान सिंह थिङको मृत्यु भएको ईलाका प्रहरी चन्द्रनिगाहपुरका डिएसपी सन्तु जैसवारले बताए । ‘घटना लगत्तै जिप र चालकलाई नियन्त्रणमा लिएका छौ,’उनले भने,‘घटनाबारे थप अनुसन्धान भईरहेको छ ।’

जिपको ठक्करबाट घाईते थिङलाई तत्कालै उपचारको लागि चन्द्रनिगाहपुर अस्पताल ल्याएका थिए । तर चिकित्सकले मृत घोषित गरेको प्रहरीले जनायो । घटनाका पिडितका आफन्तले चालकको लापरबाही भनेका छन् । आफ्नै साईडमा हिडेका थिङलाई चालकको लापरबाहीले गलत दिशामा पुगेर ठक्कर दिएको मृतकका आफन्त रामलाल ठोकरले बताए

घटना पछि मृतकका आफन्तहरु ईलाका प्रहरी कार्यालय अगाडी भेला भई चालकलाई सार्वजनिक गर्न माग राखे । त्यस क्रममा केही बेर तनाव भएको थियो । उनीहरुले प्रहरी कार्यालय भित्र पसेर चालक पक्राउ परेको छ/छैन हेरेका थिए । डिएसपी जैसवारले पिकअप चालक चन्द्रपुर ६ तल्लोबजारका किशोर साह बानियालाई नियन्त्रणमा लिएको बताए । प्रहरीका अनुसार साह जिप मालिक हुन् । चालकलाई पछाडी राखेर साहले जिप चलाएका थिए । प्रहरीले यस बारे थप अनुसन्धान भईरहेको बतायो । पिडितका आफन्तले बुधाबर किटानी जाहेरी दिएका छन् ।

प्रकाशित : आश्विन १९, २०७९ ११:३५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×