दसैं खर्च जोहो गर्न भारततिर- लुम्बिनी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

दसैं खर्च जोहो गर्न भारततिर

जमुनाह नाका हुँदै दैनिक एक हजार जना भारततर्फ जाँदै
रूपा गहतराज

नेपालगन्ज — नेपाल–भारत सीमा नाका जमुनाह हुँदै भारततर्फ जानेको अहिले ताँती लागेको छ । कोही एक्लै त कोही समूहमा झोला–गुन्टा बोकेर भारततिर लागेका भेटिन्छन् । रोपाइँका लागि घर फर्केकाहरू दसैं खर्च जुटाउन भारत जान लागेका हुन् । असारे रोपाइँ सकेर परिवारको आवश्यकता पूरा गर्न दैनिक हजारौं संख्यामा नेपाली भारततर्फ जाँदै गरेको दृश्य जमुनाह नाकामा दैनिक देखिन्छ ।

शुक्रबार सीमा नाका जमुनाहमा भेटिएका दाङका मोहन वलीले रोपाइँ सकेर भारत जान लागेको बताए । ‘वर्षभरि खाने खेती रोप्न आएको थिएँ,’ उनले भने, ‘अब चाडपर्वको खर्च जोहो गर्न फेरि हिंडियो मुम्बईतिरै ।’ उनको समूहमा गाउँका १० जना युवा उनीसँगै भारततिर जाँदै थिए । वर्षमा ६ महिना नेपाल र ६ महिना भारतमै बित्ने गरेको उनीहरूले सुनाए ।

झन्डै ३० वर्षदेखि भारतमा काम गर्दै आएका दैलेखका रमेश विष्टले भारत नगई आफ्नो दैनिक नचल्ने बताए । भारतीय बस छुट्छ कि भनी हतारमा हिंडिरहेका उनले सिमला जाने बताए । ६ जनाको परिवार पाल्न भारत जानैपर्ने बाध्यता रहेको उनले सुनाए । ‘जुनै व्यवस्था आए पनि हाम्रो अवस्था बदलिएन,’ उनले दुःखेसो सुनाए, ‘खेतीपातीका बेला स्वदेश र अन्य बेला झोला बोकी भारत नपसी सुखै छैन ।’

सल्यानका मोहनलाल रोकाले भने गाउँमा काम गर्ने वातावरण नहुँदा भारत जानुपर्ने बाध्यता रहेको सुनाए । ‘गाउँमा काम छैन । गरेको कामको पनि उचित पारिश्रमिक पाइँदैन,’ उनले भने, ‘हाम्रो नेपालमा राम्रो रोजगारको व्यवस्था नभएकाले भारत जानु परेको छ । गरिबलाई हेर्ने सरकार कहिल्यै देख्न पाइएन ।’ सरकारले समेत यस्ता विषयमा चासो नदिंदा वर्षौंदेखि भारतीय नागरिकबाट हेलाको पात्र हुन बाध्य भएको सुर्खेतका मानबहादुर रोकाले बताए । ‘घरपरिवार छोडेर अर्काको देशमा काम गर्न जाने रहर त कसलाई हुँदो हो र? तर, गुजाराका लागि जानैपर्ने बाध्यता छ,’ उनले भने, ‘नेताहरू कार्यकर्ता पोस्नमै व्यस्त छन्, हाम्रो हालत जस्ताको त्यस्तै छ ।’

कक्षा १२ पास गरे पनि स्वदेशमा केही काम नपाएपछि भारतमा मजदुरी गर्न जान लागेको दैलेखका डम्बर थापाले बताए । ‘अब चाडपर्व सुरु हुन थाल्यो, खर्चपानी चाहियो । परिवार त पाल्नै पर्‍यो,’ उनले भने, ‘नेपालमा हाम्रा लागि जागिर छैन । आफ्ना मान्छे हेरी यहाँ काम दिइन्छ । भनसुनबिना कामै पाइँदैन ।’ नेपालमा रोजगारीको अभाव रहेको र स्वरोजगारका लागि सीप र लागतको अभावले रोजगारीका लागि वर्षैपिच्छे भारत जानुपरेको सल्यानका गणेश बुढाथोकीले सुनाए । ‘आफूसँग हातमा सीप छैन, व्यापार–व्यवसाय गर्न लगानी छैन । त्यसैले बाध्यताले भारतमा मजदुरी गर्न जानु परेको छ,’ उनले भने, ‘आफ्नै गाउँठाउँमा बस्ने रहर त कसलाई हुँदैन र ∕ तर, यहाँ काम पाइँदैन ।’

अहिले जमुनाह नाकामा दिनहुँ भारततर्फ जाँदै गरेका नेपालीको घुइँचो देखिन्छ । दैनिक एक हजारको संख्या यो नाका हुँदै भारत जाने गरेको इलाका प्रहरी कार्यालय जमुनाहका इन्चार्ज वरिष्ठ प्रहरी नायव निरीक्षक माधव रिजालले बताए । ‘अहिले स्याउ टिप्ने सिजन भएकाले सिमला जानेहरूको संख्या बढी छ,’ उनले भने, ‘स्वदेशमा रोजगारी नपाएपछि दैनिक गुजाराका लागि भारततिरै जानुपर्ने विकल्प उनीहरूसामु छ ।’

प्रकाशित : श्रावण २३, २०७९ ०९:४७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मध्यपहाडी सडक निर्माण अझै अधुरै

मेनुका ढुंगाना

अछाम — देशको समृद्धिको आधारको रूपमा हेरिएको र नेपालको मध्यपहाडी भूभागमा निर्माण गरिन लागेको पुष्पलाल (मध्यपहाडी) लोकमार्ग आयोजना निर्माणअन्तर्गत अछाममा चारमध्ये एक खण्डको काम अझै सम्पन्न हुन सकेको छैन । चारवटा खण्डमा काम भएको अछाममा ३ खण्डको काम सम्पन्न भइसकेको छ । आयोजनाको ६० किलोमिटर सडक अछाममा पर्छ ।

२०७३ वैशाख १६ मा सम्झौता भई २०७६ वैशाख १५ सम्म कालोपत्र सक्ने लक्ष्य रहेको यो आयोजनाको अछाम खण्डको बीचमा विनायक–ठाटीखाँदमा पर्ने १६ किलोमिटर सडक निर्माणको काममा ढिलाइ भएको हो । सरकारले राष्ट्रिय गौरवको आयोजना घोषणा गरी निर्माण कार्य अघि बढाएको यो योजनाअन्तर्गत अछामको उक्त सडक खण्ड कालोपत्र गर्न मूल्य अभिवृद्धि करसहित १ अर्ब १७ करोड बजेट रहेको छ । जसमा विनायकदेखि ठाटीखाँदसम्म र ठाँटीखाददेखि मंगलसैनसम्मको सडकको कालोपत्रको लागि ३३/३३ करोड रुपैयाँको ठेक्का स्वीकृत भएको थियो । तर सोचेअनुरूप काम गर्न नसकेको एक कर्मचारीले बताए । ‘ठेकेदारहरू नेताको संरक्षणमा भएपछि काम अवरुद्ध हुन्छ । जिल्लामा पटकपटक यो खण्डको विषयमा छलफल र बहस हुन्छन् । तर काम भने राम्रोसँग कहिल्यै हुँदैन’ उनले भने, ‘कामदारले आवश्यक मेसिन तथा उपकरण, क्रसर, टिपर, जेसीबी, एक्स्काभेटर, लोडर गुणस्तर मापनका लागि ल्याबलगायतका सामान तथा पूर्वाधार, दक्ष जनशक्तिको अभावले अहिलेसम्म काम सम्पन्न हुन सकेको छैन ।’

अछामको तीन खण्डमा काम सम्पन्न भए पनि बीचको खण्डमा काम सुस्त गतिमा भएको आयोजनाको साइट इन्जिनियर मनीष सिंहले बताए । उनका अनुसार मंगलसैन ठाटीखाँद, बेलखेत–कैलाश खोला, विनायक–बेलखेतको काम सम्पन्न भएको छ । समयमै काम सम्पन्न हुनुपर्छ भनेर निर्माण कम्पनीलाई पटकपटक पत्रसमेत पठाएकाको उनले बताए । पटकपटक गरी ३४ पटकसम्म काम सम्पन्न गर्नलाई म्याद थपिएको उनको भनाइ छ । ‘वर्षाको समय सुरु भएसँगै अछाममा मध्यपहाडी सडक क्षेत्रमा पहिरो जान थालेको छ ।

प्रकाशित : श्रावण २३, २०७९ ०८:५५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×