मुक्त कमलरीलाई पढाइको पिरलो- लुम्बिनी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मुक्त कमलरीलाई पढाइको पिरलो

कान्तिपुर संवाददाता

दाङ — मुक्त कमलरीको शिक्षामा पर्याप्त अवसर र बजेट नहुँदा शैक्षिक यात्रा जोखिममा परेको छ । सरकारले छात्रवृत्ति रकम वृद्धि, पर्याप्त बजेट विनियोजन, परिचयपत्र वितरण र छात्रावासमा बस्ने बालिकाहरूको शिक्षामा ध्यान नदिँदा समस्या भएको मुक्त कमलरीहरूको गुनासो छ ।

सरकारले २०७० असार १३ मा देशलाई कमलरी मुक्त घोषणा गरे पनि अहिलेसम्म कमलरीको पुनःस्थापना, बसोबास, शिक्षा र रोजगारीमा समस्या रहेको मुक्त कमलरी विकास मञ्चकी संस्थापक केन्द्रीय अध्यक्ष मञ्जिता चौधरीले बताइन् । ‘छात्रवृत्ति रकम पटक–पटक माग गर्दा पनि पाउन सकिएको छैन । समयमै छात्रवृत्ति नपाउँदा पढाइमा समस्या भएको छ,’ उनले भनिन्, ‘छात्रवृत्ति रकम पनि निकै कम छ । पढ्ने खर्च पुग्दैन । धेरै बालिकाहरू आर्थिक अभावकै कारण कक्षा छोड्न बाध्य भएका छन् ।’

अहिले सरकारले १ देखि ८ कक्षासम्म अध्ययनरत मुक्त कमलरीलाई मासिक १५० रुपैयाँ तथा ९ र १० कक्षामा अध्ययनरतलाई १८० रुपैयाँ दिँदै आएको छ । यो पनि १० महिनासम्म मात्र पाइन्छ । यसले पठनपाठन गर्न नपुगेको उनले बताइन् । सबै मुक्त कमलरीले परिचय पत्र नपाउँदा पढाइका थप अवसरमा पनि बाधा पुगेको मञ्चकी पूर्वअध्यक्ष सुनिता चौधरीले बताइन् । ‘विश्वविद्यालय अनुदान आयोगले स्नातक अध्ययनमा छात्रवृत्तिको व्यवस्था गरेको छ तर यसको अवसर लिन परिचयपत्र अनिवार्य भनेको छ,’ उनले भनिन्, ‘अधिकांश मुक्त कमलरीसँग परिचयपत्र छैन । यसकै कारण छात्रवृत्तिको अवसरबाट वञ्चित हुनुपरेको छ ।’ परिचयपत्र नहुँदा सीपमूलक तालिम, ऋण पाउन पनि समस्या भएको उनको भनाइ छ ।

हाल पश्चिम तराईका दाङ, बाँके, बर्दिया, कैलाली र कञ्चनपुरमा १२ हजार ७ सय ६९ मुक्त कमलरी रहेको मञ्चले जनाएको छ । त्यसमध्ये ४ हजार ९ सय ३४ जनाले मात्रै परिचयपत्र पाएका छन् । अहिले विभिन्न जिल्लाका ५ छात्रावासमा १ सय ६६ घरवास तथा अभिभावकविहीन मुक्त कमलरी बसिरहेका छन् । १ हजार २ सय ७४ जनाविभिन्न तहमा अध्ययनरत रहेको मञ्चकी सचिव निर्मला चौधरीले बताइन् ।

प्रकाशित : असार १७, २०७९ ०७:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रूपन्देही पूर्ण खोप जिल्ला घोषणा हुँदै

असार मसान्तसम्ममा लक्षित उमेर समूहलाई प्राथमिक मात्रा दिएपछि घोषणाको तयारी
माधव ढुंगाना

भैरहवा — कुनै बेला कोरोना संक्रमणको ‘हटस्पट’ मानिएको रूपन्देहीलाई छिट्टै कोरोनाविरुद्धको पूर्ण खोप जिल्ला घोषणा गरिने भएको छ । पूर्ण खोप जिल्ला घोषणा गर्न जिल्ला खोप समिति, स्वास्थ्य कार्यालय, पालिकामा रहेका स्वास्थ्य चौकीलगायत निकाय अन्तिम तयारीमा जुटेका छन् ।

स्वास्थ्य कार्यालय प्रमुख गौरव ढकालले कोरोनाविरुद्धको प्राथमिक मात्रा (१ वा २ मात्रा) लगाउनुलाई पूर्ण खोप मानिने र जिल्लामा सबैजसोले उक्त मात्रा लगाइसकेको बताए । ‘अब रूपन्देहीलाई कोरोनाविरुद्धको पूर्ण खोप जिल्ला घोषणा गर्दै छौं,’ उनले भने, ‘केही पालिकामा खोप लगाउन छुटेका कोही छन् कि भनेर अन्तिम पटक घर–घरमा पुगेर सोधखोज र सर्भेक्षण गर्ने काम भइरहेको छ ।’

यतिबेला ५–११ वर्ष उमेर समूहका बालबालिकालाई खोप लगाइँदै छ । यो क्रम सकिनासाथ असारको अन्तिमतिर पूर्ण खोप जिल्ला घोषणा गर्ने तयारी गरिएको उनले जनाए । कोरोना संक्रमण नियन्त्रणका लागि रूपन्देहीमा तयार पारिएका ५ वटै क्वारेन्टाइन अहिले बन्द छन् । १६ वटै पालिकामा तयार आइसोलेसन सेन्टर पनि निष्क्रिय छन् । कुनै पनि अस्पतालमा कोरोना संक्रमित उपचाररत छैनन् ।

जिल्लामा ८ लाख ३५ हजार ७ सय ९० जनालाई खोप लगाउने लक्ष्य स्वास्थ्य कार्यालयले लिएको थियो । अहिलेसम्म दुवै मात्रा खोप लगाउनेको संख्या ८ लाख ४२ हजार नाघेको ढकालले बताए । ‘अन्यत्र जिल्लाका पनि खोप लगाउन आउने र सुरक्षाकर्मी धेरै भएका कारणले यहाँको जनसंख्याभन्दा खोप लगाउनेको संख्या बढी हुन पुगेको हो,’ उनले भने, ‘प्राप्त खोपमध्ये अब साढे ७ सय मात्रा मौज्दात छ ।’

स्वास्थ्य कार्यालयका खोप अधिकृत भेषराज शर्माले कोरोनाविरुद्धको खोप लगाउने अभियानमा मुलकभरका जिल्लामध्ये रूपन्देहीमा सबैभन्दा धेरै प्रगति भएको दाबी गरे । ‘पालिकाहरूसँग सहकार्य गरेर खोप लगाउने कार्यलाई प्रभावकारी बनाइएको छ,’ उनले भने, ‘कोरोनाविरुद्धको पूर्ण खोप जिल्ला घोषणा गर्ने रूपन्देही नेपालमै पहिलो नमूना जिल्ला बन्दै छ ।’

रूपन्देहीका १६ पालिकामध्ये रोहिणी, शुद्धोधन, मर्चवारी, सियारी, ओमसतिया, सैनामैना र तिलोत्तमाले पूर्ण खोप पालिका घोषणा गरिसकेका छन् । बुटवल, कञ्चन, गैडहवा, सिद्धार्थनगर, कोटहीमाई, मायादेवी, देवदह र सम्मरीमाईले उक्त घोषणा गर्न सबै प्रक्रिया पूरा गरिसकेको जनाएका छन् । लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिकामा खोप लगाउन छुटेका छन् कि भनेर घरघरमा खोजी गर्ने र छुटेकालाई लगाइदिने क्रम जारी छ । जिल्लाभर कोरोनाविरुद्धको बुस्टर डोज लगाउनेको संख्या नै २ लाख ९१ हजार पुगिसकेको छ । ‘रूपन्देहीका कुनै पनि अस्पताल तथा स्वास्थ्य संस्थामा अहिले संक्रमित छैनन्,’ शर्माले भने, ‘सिमानामा जाँच गर्दा भारतबाट आउनेलाई फाट्टफुट्ट देखिने गरेको छ ।’

जिल्लामा अहिलेसम्म ३८ हजार २ सय ४६ जनामा संक्रमण पुष्टि भएकोमा ३७ हजार ३ सय ४५ जना निको भइसकेका छन् । ९ सय १ को मृत्यु भएको छ । कोरोना भाइरसको डेल्टा भेरियन्टको संक्रमण फैलिएको एकै दिन रूपन्देहीमा १ हजार ७ सय जनासम्म संक्रमित भएका र १५ जनासम्मको मृत्यु भएको तथ्यांक छ ।

अहिले पनि सुनौली–बेलहिया सीमा नाकामा दैनिक नियमित कोरोना परीक्षण गरिँदै आएको स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ । सिमानास्थित हेल्थ डेस्क बेलहियाका इन्चार्ज लालमोहन चौधरीले अहिले पनि नाकामा नियमित आरडीटी परीक्षण जारी रहेको र प्रतिदिन २ सय ५० देखि ४ सय जनासम्मको परीक्षण हुने गरेको बताए ।

पूर्ण खोप जिल्ला घोषणा गर्नुपूर्व प्रत्येक वडाका घर–घरमा गएर तथ्यांक संकलन गर्ने, खोप नलगाएकालाई लगाइदिने गरिन्छ । त्यसपछि वडा र पालिकाले पुनः सर्भेक्षण गरेपछि जिल्ला समन्वय समितिमा पूर्ण खोप पालिका घोषणा गर्न सिफारिस गर्ने व्यवस्था छ । ‘सबैको प्रयास, सचेतना र खोपका कारण संक्रमण घटेको छ,’ जिल्लास्तरीय कोभिड संक्रमण व्यवस्थापन केन्द्रका अध्यक्षसमेत रहेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी ऋषिराम तिवारीले भने, ‘संक्रमण न्यून र शून्यमा रहे पनि स्वास्थ्य सावधानी अपनाउन भने

जरुरी छ ।

प्रकाशित : असार १७, २०७९ ०७:३७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×