पानी परेपछि धमाधम रोपाइँ- लुम्बिनी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

पानी परेपछि धमाधम रोपाइँ

कान्तिपुर संवाददाता

नवलपरासी/बर्दिया — लामो समयको सुक्खापछि मंगलबारयता लुम्बिनी प्रदेशमा वर्षा सुरु भएको छ । सिंचाइ अभावमा धान उत्पादन क्षेत्रमै रोपाइँ हुन सकेको थिएन । बुधबार प्रदेशभरि खेतमा रोपाइँ सुरु भएको छ । यसअघि सिंचाइ सुविधा भएका जिल्लामा मात्र खेत रोपिएको थियो ।

पश्चिम नवलपरासीमा असार १५ सम्म ८० प्रतिशत धान रोपाइँ सकिएको छ । रासायनिक मलको चर्को अभावका बीचमा किसानले भारतबाट मल ल्याएर रोपाइँ गरेका हुन् । अघिल्लो वर्ष असार १५ सम्म जिल्लामा ५० प्रतिशत मात्र रोपाइँ भए पनि यस वर्ष समयमा नै रोपाइँ भएको कृषि ज्ञान केन्द्र पश्चिम नवलपरासीका प्रमुख शिवप्रसाद अर्यालले बताए । ‘जिल्लामा धान रोपाइँ करिब ८० प्रतिशत सम्पन्न भइसकेको छ । वर्षात पर्याप्त नभए पनि किसानले जेनेरेटरबाट पानी तानेर रोपाइँ गरेका छन्,’ उनले भने, ‘मंगलबारदेखि प्रशस्त वर्षा भएकाले केही दिनमा नै रोपाइँ सम्पन्न हुने अनुमान छ ।’

अहिले अधिकांश किसानले स्थानीय प्रजातिको धान लगाएका छन् । रैथाने कालो मन्सुली, सावित्री धान बढी रोपिएको छ । ‘सिंचाइ र रासायनिक मल पाइँदैन । सरकारले यसको व्यवस्थापनमा ध्यान नदिए पनि हामीले जग्गा बाँझो राख्न सकिंदैन,’ पाल्हीनन्दन गाउँपालिका–३ का रमेश चौधरीले भने, ‘लुकीछिपी भारतबाट मल ल्याएर रोपाइँ गरियो । अब गोड्ने बेलासम्म सरकारले मलको व्यस्थापन गरिदिएमा सहज हुने थियो ।’ जिल्लामा २९ हजार ९ सय ७५ हेक्टरमा धान खेती हुने गरेको छ ।

मनसुन सक्रिय नभएका कारण बर्दियामा हालसम्म ७६ प्रतिशत खेतमा रोपाइँ हुन सकेको छैन । असार दोस्रो सातासम्म जिल्लामा मनसुन सक्रिय नभएका कारण २४ प्रतिशत मात्रै रोपाइँ भएको हो । मंगलबारसम्म बबई सिंचाइ आयोजनाको नहरमा समेत पर्याप्त पानी नहुँदा यस क्षेत्रमा किसानले धान रोपाइँ गर्न पाएका छैनन् । मनसुनी वर्षा बुधबार बिहान केहीबेर परेपछि किसान खेत जोत्ने र केही ठाउँमा रोपाइँ सुरु गरेका छन् । धान रोपाइँका लागि प्रशस्त पानी परेको छैन । धानका लागि ५७ दशमलव ५ क्युसेक पानी चाहिने बबई सिंचाई आयोजनामा ९ क्युसेक पानी बगेको आयोजना प्रमुख नवीन अधिकारीले जनाए ।

उनले पर्याप्त वर्षा नहुँदा नहरमा पानी न्यून रहेको जनाए । बर्दियामा ५२ हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा धान खेती हुने गर्छ । पर्याप्त पानी नपर्दा जिल्ला स्तरीय धान महोत्सव भने गरिएको छैन । तर, पालिकास्तरमा मधुवन र बासगढी नगरपालिकाले धान रोपाइँ गरेर महोत्सव मनाएको एकीकृत कृषि तथा पशुपक्षी विकास कार्यालयका प्रमुख विनोद घिमिरेले बताए ।

प्रकाशित : असार १६, २०७९ ०७:५९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

खडेरीले एक चौथाइ रोपाइँ मात्र

यो वर्ष धान उत्पादन हुने २८ प्रतिशत जमिन बाँझो रहेको मन्त्रालयको तथ्यांक
हरिहरसिंह राठौर

सुर्खेत — लामो खडेरीका कारण कर्णाली प्रदेशमा झन्डै २५ प्रतिशत मात्र धान रोपाइँ भएको छ । कर्णालीमा धान उत्पादन हुने ४९ हजार ४ सय २५ हेक्टर जमिनमध्ये १२ हजार १ सय हेक्टरमा मात्र रोपाइँ सकिएको हो ।

धान रोप्न तयारी अवस्थामा राखिएको सुर्खेत उपत्यकाको घस्रा फाँट । तस्बिर : कान्तिपुर

लामो खडेरीले खोलानाला सक्दा किसानले समयमै बीउसमेत राख्न नपाएको गुनासो गरेका छन् । त्यसमा पनि मल नपाइनु, रोपेको बीउ पनि ब्याडमै सुक्नुलगायत कारण आफूहरू समस्यामा परेको किसानहरूले बताए । यो वर्ष कर्णालीमा सबैभन्दा बढी सुर्खेतमा ६ सय हेक्टरमा रोपाइँ भएको छ । सबैभन्दा कम डोल्पामा १ सय ४० हेक्टरमा रोपाइँ भएको छ । डोल्पामा २ सय ७६ हेक्टर मात्र मात्र धान खेती हुन्छ ।

कर्णाली प्रदेशको भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयका सचिव लेखराज दाहालका अनुसार कर्णालीमा सबैभन्दा बढी धान फल्ने सुर्खेतमा १३ हजार ५ सय २ हेक्टरमा धान खेती हुन्छ । मन्त्रालयका अनुसार कर्णालीमा १९ हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा कोदो लगाउन सकिने भए पनि करिब २ हजार हेक्टरमा मात्र कोदो उत्पादन हुन्छ । गत वर्ष २१ हजार मेट्रिक टन मात्रै कोदो उत्पादन भएको थियो । साढे ११ हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा जौ खेती गर्न सकिने कर्णालीमा करिब ५ हजार हेक्टरमा जौ उत्पादन भइरहेको छ । गत वर्ष साढे १४ हजार मेट्रिक टन जौ उत्पादन भएको थियो । चिनो र कागुनो करिब ३ हजार हेक्टरमा खेती भइरहेको सचिव दाहालले बताए ।

कर्णालीमा बढी धान उत्पादन हुने सुर्खेत, सल्यान, दैलेख र जुम्लामा धमाधम प्लटिङ र जग्गा बाँझो हुँदा उत्पादन भने बर्सेनि घटिरहेको मन्त्रालयले जनाएको छ । यो वर्ष धान उत्पादन हुने २८ प्रतिशत जमिन बाँझो रहेको मन्त्रालयको तथ्यांक छ । कृषि विकास निर्देशक चित्रबहादुर रोकायले कृषकहरूले बढी उत्पादन गर्ने लोभमा स्थानीय बाली लगाउन छोड्दा कर्णालीमा खाद्य परनिर्भरता बढेको बताए । उनका अनुसार गत आर्थिक वर्षमा ४५ हजार ४ सय ४९ हेक्टर क्षेत्रफलमा १ लाख ५५ हजार ७ सय ४१ मेट्रिक टन धान उत्पादन भएको थियो । उनले कर्णालीमा कुल जमिनको ९.९ प्रतिशत भूभागमा मात्रै खेती गरिएको जानकारी दिए । कर्णालीमा धानखेती हुने जमिनमध्ये झन्डै १७.५३ प्रतिशतमा मात्र वर्षभरि सिँचाइ सुविधा उपलब्ध छ ।

प्रकाशित : असार १६, २०७९ ०७:५८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×