गुरुयोजनाविपरीत मूर्ति ठड्याइँदै- लुम्बिनी - कान्तिपुर समाचार

गुरुयोजनाविपरीत मूर्ति ठड्याइँदै

कान्तिपुर संवाददाता

लुम्बिनी — लुम्बिनीमा गुरुयोजनाविपरीत निर्माण भइरहेको विशाल बुद्धको मूर्तिको काम रोकिएको छैन । महायानी सम्प्रदायको विहार गुम्बा भएको पश्चिमी क्षेत्रस्थित ड्रिगुङ काग्युद् धर्मराजा फाउन्डेसनद्वारा निर्मित द ग्रेट लोटस स्तूपाको दक्षिण र युनाइटेड टुङ्गारा विहारको उत्तरमा रहेको लुम्बिनी स्क्वायर (वेस्ट पोन्ड) मा मूर्ति निर्माण भइरहेको हो ।

गुरुयोजनाले कल्पना नै नगरेको ठाउँमा मूर्ति निर्माण भइरहेको तथ्य कान्तिपुरले प्रकाशन गरेको थियो । त्यसपछि अझ छिटो निर्माण पूरा गर्न अहिले धमाधम काम भइरहेको छ । ड्रिगुङ काग्युद् धर्मराजा फाउण्डेसनका व्यवस्थापक तारा कट्टेल दिनभरि खटेर काम गराइरहेका छन् । उपाध्यक्षस्तरीय निर्णय गरेर २४ डिसेम्बर २०२१ मा काम गर्न लुम्बिनी विकास कोषले अनुमति दिएको हो । १ सय ६० मिटर वाई १ सय ६० मिटर क्षेत्रफल रहेको लुम्बिनी स्क्वायरको हरियाली बगैंचा र प्राकृतिक मनोरम स्थल नासेर मूर्ति ठड्याइँदै छ ।

मूर्ति राख्न बनाइएको आसन २२ फिट अग्लो छ । त्यसमाथि १२ फिट अग्लो मूर्ति बनाइँदैछ । शाक्यमुनि बुद्धको अर्धकदको मूर्ति बनाइएको छ । करिब २२ वाई २२ मिटरको जग्गामा बनाइँदै गरेको मूर्ति परिक्रमा गर्न चारैतिर ६/६ मिटरको पक्की बाटो बनाइनेछ । मूर्तिसम्म पुग्न पूर्वतिरबाट बाटो खोलिनेछ । त्यसलाई पनि पक्की बनाइनेछ । सिन्धुपाल्चोकबाट कालीगढ ल्याएर मूर्ति बनाउने काम पूरा गरी अहिले आसन फिनिसिङ गरिंदै छ । आउँदो अप्रिलभित्र निर्माण काम पूरा गर्न समयसीमा दिइएको निर्माण व्यवसायीले बताए । मूर्ति १ करोड रुपैयाँ लागतमा बनाउन थालिएको हो ।

लुम्बिनीको आध्यात्मिकता बढाउन मूर्ति निर्माण गर्नु नराम्रो नभएको कोषका सदस्य सचिव सानुराजा शाक्यले बताए । स्थानीय अनिल गुप्ताले भने लुम्बिनीमा बेथितिको चाङ बढेको आरोप लगाए । ‘जो बोल्छ ऊ तारो बन्छ,’ उनले भने, ‘लुम्बिनीमा गुरुयोजनाविपरीत काम गरेर फाइदा लिन स्वार्थी समूह नै सक्रिय छ ।’ दबाब, प्रभाव र प्रलोभनले प्रश्रय पाउँदा दिनानुदिन लुम्बिनीको पवित्रता घट्दै गएको पर्यटन व्यवसायी विष्णु बस्नेतले बताए ।

प्रकाशित : फाल्गुन १६, २०७८ १२:३६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पहिरोले तीन गाउँ जोखिममा

कान्तिपुर संवाददाता

बझाङ — १८ वर्ष अघिदेखि निरन्तर पहिरो झर्न थालेपछि बझाङको केदारस्युँ गाउँपालिकाका तीन वटा गाउँका ५३ परिवार विस्थापित भएका छन् । १ सयभन्दा बढी घर विस्थापित हुने क्रममा छन् ।

हाल केदारस्युँ गाउँपालिकाको वडा नं २ र ३ मा पर्ने साविक रायल गाविसका काट्खेत, तल्बाडा र मैतोली गाउँ पहिरोका कारण जोखिममा परेका हुन । तीनै गाउँकोमुनी रहेको नारुगाड खोलाबाट सुरु भएको पहिरो फैलिदै गाउँतर्फ आउन थालेपछि यहााका बासिन्दाहरू प्रत्येक वर्ष विस्थापित हुन थालेको स्थानीयले बताएका छन् । पहिरो झर्न थालेपछि यी गाँउमा ठूलठूला चिरा परेका छन । घरहरू चर्किएर बस्न कठिन छ ।

सुक्खा मौसममा पनि पहिरो खसिरहने हुनाले कुन बेला ठूलो दुर्घटना हुने हो भनेर गाउँलेहरू त्रसित हुन थालेको स्थानीय ललित रावलले बताए । ‘रातदिन पहिरो खसेको खस्यै छ, कुन बेला के हुने हो थाहा छैन,’ उनले भने, ‘अन्त कतै जाउँ भने जाने ठाउँ छैन । डराइडराई त्यही धरापमा बसिरहेका छौं ।’ यहाँबाट विस्थापित भएका परिवाहरू पालिकाकै पटौटालगायत विभिन्न ठाउँमा र डडेलधुराको जोगबुढाका जंगलहरूमा छाप्रा निर्माण गरेर बसिरहेका छन् । हालसम्म विस्थापितलाई राहत तथा पुनर्स्थापना र पहिरो नियन्त्रणका लागि कुनै पनि काम नभएको उनले बताए ।

‘यो पहिरो आउन सुरु भएको १८ वर्ष जति भयो । पहिरो खस्न थालेदेखि प्रत्येक वर्ष दुई/चार परिवारले गाउँ छाड्नु परिरहेको छ,’ स्थानीय ददिभान रावलले भने, ‘पहिले त पहिरो पनि सानो थियो । अहिले फैलिएर हेरिनसक्नु भएको छ । कुन बेला तीनवटै गाउँ सखाप बनाउने हो । हामी चिन्ताले राम्रोसँग सुत्न खान पनि पाएका छैनौं ।’ उनले स्थानीयहरूले गाउँ छाड्ने क्रम जारी रहेको र पहिरो फैलिँदै गएकोले प्रत्येक वर्ष ५ देखि १० परिवारका दरले विस्थापित हुने गरेको बताए । यही पहिरोका कारण स्थानीयले खेतीपाती लगाउने ५ सय रोपनीभन्दा बढी जग्गा पनि बगाइसकेको छ । ‘खाने खेत सबै पहिरोले बगाइसक्यो । सालको साल घरहरू पनि बगाउँदै छ । हामीसँग न जग्गा रह्यो न त बस्ने सुरक्षित ठाउँ नै बाँकी छ । के गर्ने कहाँ जाने केही सोच्न सकेका छैनौँ,’ रावलले भने ।

कमेरो माटो भएका कारण सामान्य वर्षा हुनासाथ पहिरो बग्न सुरु हुने भएकाले घर बगाउने डरले गाउँलेहरूमा समेत त्रासमा बस्नुपर्ने अवस्था आएको मैतोलीका रनबहादुर विष्टले बताए । ‘ठूलो पानी पर्दा गाउँ नै बगाउन सक्ने सम्भावना छ,’ उनले भने, ‘अन्यत्र जाउँ जाने ठाउँ छैन । त्रासै त्रासमा बसिरहेका छौ ।’

प्रकाशित : फाल्गुन १६, २०७८ १२:३४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×