बाढीपीडितलाई आश्वासन मात्र- लुम्बिनी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

बाढीपीडितलाई आश्वासन मात्र

नवीन पौडेल

परासी — बाढीपीडितले स्थानीय सरकार हुँदाहुँदै गैरसरकारी संघसंस्थाले दिएका कपडा, खाद्यान्न र नुन–तेलको आशामा बस्नुपर्ने अवस्था आएको गुनासो गरेका छन् ।

‘पीडितलाई राहत दिने भनेर जनप्रतिनिधिहरू लगत संकलन गर्दै आएका थिए । तर, अहिलेसम्म एक सातालाई पुग्ने खाद्यान्न सामग्रीबाहेक अन्य केही पाइएको छैन,’ सरावल–४ का किशोर कुर्मीले भने, ‘जनप्रतिनिधिले पालिकाबाट उपलब्ध गराउन नसक्ने तर एनजीओका कार्यक्रममा अगाडि आएर आफैंले व्यक्तिगत रूपमा राहत बाँडेजसरी भाषण भने दिने गरेका छन् ।’

लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री कुलप्रसाद केसीले केही समयअघि बाढी प्रभावित क्षेत्रको अनुगमन गरेर प्रतिपरिवार ५० हजार देखि १ लाख रुपैयाँसम्म उपलब्ध गराउने आश्वासन दिएका थिए । तर, अहिलेसम्म प्रदेश सरकारले एक मुठी चामल उपलब्ध नगराएको पीडितले सुनाए । पीडितलाई चामल र चिउराभन्दा पनि राज्यले करमा छुट र उद्यमका लागि अनुदान र रोजगारी दिनुपर्ने पीडितको माग छ ।

यहाँका बाढीपीडित पानीको सतह सुकेपछि भत्किएका घर र अस्तव्यस्त संरचना मर्मत गरेर सरेका छन् । आश्रय लिइरहेको विद्यालयबाट पीडितहरू घर फर्किएपछि स्थानीय तहले सामूहिक भान्सा र आवासको प्रबन्ध गर्न छोडेको छ । पीडितले स्थानीय, प्रदेश र संघीय सरकारबाट राहतको अपेक्षा गरेका थिए । स्थानीय तहले खान र बस्ने व्यवस्था गर्‍यो । तर, प्रदेश र केन्द्रबाटबाट भने सहयोग प्राप्त नभएको पीडितले बताए ।

जिल्लामा अहिले गैरसरकारी संघसंस्थाले बाढीपीडितका लागि धमाधम राहत सामग्री प्रदान गरिरहेका छन् । गाउँपालिकाका प्रमुख र उपप्रमुखलाई प्रमुख अतिथि बनाएर राहत वितरण गर्ने गरिएको छ । गाउँपालिकामा बजेट अभाव भएको र राहत वितरण गर्न नसकिएको भन्दै गैरसरकारी संस्थाको पहलमा टोलटोलमा गएर पीडितलाई खाद्यान्न वितरण गर्ने गरिएको हो । यसले पीडितलाई त राहत पुगेको छ तर आफ्नै सरकारले दीर्घकालीन रूपमा अपनत्व लिन नसकेको महसुस भइरहेको सुस्ता–३ का रितेष पञ्जीयारले बताए ।

शनिबार किड्याक नामक संस्थाले पाल्हीनन्दन गाउँपालिका–२ का १ सय बाढीपीडितलाई राहत सामग्री वितरण गर्‍यो । नेसनल माइक्रो फाइनान्स लिमिटेडले पनि ५ सय २५ विपन्न घर–परिवारलाई खाद्यान्नसहितको राहत सामग्री वितरण गरेको छ । जिल्लाको सरावल, बर्दघाट, सुनवल र रामग्राम नगरपालिकामा पनि गैरसरकारी संघसंस्थाले राहत वितरण गरिरहेका छन् । तर, स्थानीय तह आफैंले भने विपद् व्यवस्थापन कोषमा रकम पर्याप्त नभएको भन्दै राहत रकम दिन कन्ज्युस्याइँ गरिरहेका छन् । पाल्हीनन्दन गाउँपालिकाका अध्यक्ष बैजुप्रसाद गुप्ताले स्थानीय तहको रकम सीमित हुने भएकाले गैरसरकारी संघसंस्थालाई पनि पीडितलाई सहयोग गर्न आग्रह गरेको बताए । ‘राहत पाउनबाट कोही छुट्ने र दोहोरिने नहोस् भनेर तथ्यांक उपलब्ध गराउने र आफैं सहभागी भएर राहत वितरण गरेका हौं,’ उनले भने । गत भदौ १० गते आएको बाढीले पश्चिम नवलपरासीमा २ हजारभन्दा बढी घर–परिवार प्रभावित, ५ सय घरमा क्षति पुगेको छ ।

प्रकाशित : आश्विन ५, २०७८ ११:४७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

धन कमाउन बिदेसिए, फर्किन पाएनन्

प्रदेशका ६० प्रतिशत युवा रोजगारीका लागि भारत र तेस्रो मुलुकमा
गत वर्ष मात्रै ४० कामदारको मृत्यु
चाँदनी कठायत

वीरेन्द्रनगर — सात वर्षअघि मलेसिया पुगेका लेकबेंसी–१ लेखफर्साका बमबहादुर खड्का दसैंमा घर आउने तयारीमा थिए । लामो समयदेखि तलब रोकेको कम्पनीले दसैं मनाउन बिदा पनि दिइसकेको थियो । तर गत जुलाई २३ मा उनलाई कोरोना संक्रमण भयो ।

गम्भीर अवस्थाका खड्कालाई कम्पनीले अस्पताल लैजान वास्ता नगरेपछि ५० वर्षीय उनले होम आइसोलेसनमै ज्यान गुमाए । ‘समयमै उपचार पाएको भए बुबा बाँच्नुहुन्थ्यो,’ छोरा भरत खड्काले भने, ‘पहिले नै घर पठाइदिएको भए पनि बुबाले यस्तो स्थितिको सामना गर्नुपर्थेन ।’

धन कमाएर परिवारलाई खुसी दिने आसमा परदेसिएका धेरै नेपाली परिबन्धमा परी विदेशी भूमिमै मृत्युवरण गर्न बाध्य छन् । ६ वर्षअघि घरमा वृद्ध रोगी बुबाआमा, २ छोरा र श्रीमती छाडेर मलेसिया गएका सुर्खेतका ३६ वर्षीय हस्तबहादुर थापाले आफू सुत्ने कोठामै आत्महत्या गरे । उनका भिनाजु झकबहादुर रजालीका अनुसार कोरोना संक्रमित भएपछि उनी मानसिक तनावमा थिए । आफूसँगै काम गर्ने साथीको कोरोना संक्रमणका कारण मृत्यु भएपछि उनको मनमा आफू पनि मर्छु कि भन्ने डर पैदा भयो । अन्ततः उनले गत भदौ ११ मा झुन्डिएर आत्महत्या गरे । ‘बुबाआमा निकै बिरामी हुनुहुन्छ,’ भिनाजु रजालीले भने, ‘छोरा घर फर्किएपछि उसकै मुख हेर्ने धोको भएको सुनाइरहनुहुन्थ्यो तर उनी आएनन्, मृत्युको खबर मात्रै आयो ।’

सल्यानका उदीराम विकको गत वर्ष माघमा दुर्घटनामा परी साउदी अरबमा मृत्यु भयो । ६ वर्षअघि कामको सिलसिलामा साउदी पुगेका उनको मृत्यु के कारणले भयो भन्ने खुल्न सकेको छैन । अघिल्लो दिन कामबाट फर्किएर सुतेका ३३ वर्षीय उनी बिहान कोठामा मृत अवस्थामा फेला परे । विकले घरमा जन्मिएको नयाँ सन्तानको अनुहारसमेत हेर्न पाएनन् । मृत्यु भएको ४ महिनापछि उनको शव नेपाल आयो । श्रीमान्को मृत्युले विक्षिप्त बनेकी मुनाको पनि एक महिनापछि मृत्यु भयो । ‘यस्तो वज्रपात त कसैलाई नपरोस्,’ उनका आफन्त तुलाराम परियारले भने, ‘आफ्नै देशमा कमाइ गरी खाने ठाउँ सरकारले बनाइदिए मेरो भाइजस्ताले विदेशमै ज्यान गुमाउन पर्थेन ।’ हरेक दिन विदेशमा मृत्यु भएको खबर सुनिरहँदा पनि सरकारले स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गर्न ठोस कदम नचालेको उनको गुनासो छ ।

यही सूचीमा पर्छन्, दैलेखको चामुण्डाबिन्द्रासैनी–६ का ३३ वर्षीय हिमबहादुर शाही । छोराछोरीलाई राम्रो शिक्षा दिने र परिवारलाई सुख दिने सपना बोकेर मलेसिया गएका उनी पनि कहिल्यै नफर्किने गरी टाढा भए । शाहीले बेलाबेलामा श्रीमती र छोराहरूसँग फोनमा कुराकानी गरिरहन्थे । गत वर्ष असोज २३ मा बिहान श्रीमती लक्ष्मीसँग फोनमा कुरा गर्दा व्यस्त र तनावमा भएको बताएका उनको फोन केही घण्टामै अफ भयो । भोलिपल्ट नै परिवारले उनको मृत्युको खबर पाए । ‘घर त फर्किनुभयो तर प्राण त्यागेर काठको बाकसमा आउनुभयो,’ भक्कानिँदै लक्ष्मीले भनिन्, ‘आफ्नै ठाउँमा राम्रो काम भएको भए विदेशिनु पनि पर्थेन, अकालमै ज्यान पनि गुम्ने थिएन ।’

स्वदेशमा रोजगारी नहुँदा कर्णालीका ६० प्रतिशत युवा भारत तथा तेस्रो मुलुकमा छन् । तर रोग, दुर्घटना, आत्महत्यालगायत कारण केहीको परदेशमै ज्यान गइरहेको छ । वैदेशिक रोजगार बोर्डका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७३/७४ मा ७ सय ५५, २०७४/७५ मा ८ सय २२ र २०७५/७६ मा ७ सय ५३ नेपालीले विभिन्न देशमा ज्यान गुमाएका छन् । गत वर्ष कर्णालीका ४० जनाको विभिन्न देशमा मृत्यु भएको थियो । जसअनुसार सल्यानका १७, सुर्खेतका ११, दैलेखका ६, रुकुम, कालीकोट र जाजरकोटका २/२ जना छन् । विभिन्न देशमा १ सय ४३ जना नेपाली अंगभंग तथा गम्भीर बिरामी भएर बसेका छन् ।

विदेशमा मृत्यु भए पनि परिवारले चाँडै शव ल्याएर दाहसंस्कार गर्न नपाउने अवस्था रहेको नागरिक अगुवा घनश्याम केसी बताउँछन् । ‘कसैका परिवारले ढिलै भए पनि शव देख्न पाउँछन्,’ उनले भने, ‘कसैको शव नै नआउँदा यत्तिकै दाहसंस्कार गर्नुपर्ने बाध्यता छ ।’ कोरोनाले मृत्यु भएपछि लेकबेंसीका बमबहादुर खड्का र हस्तबहादुर थापाको मलेसियामै दाहसंस्कार भयो । ‘कोरोना लागेको भनेर शव ल्याउन दिएनन्,’ हस्तबहादुरका भिनाजु झकबहादुर भने, ‘जुन दिन उता शव जलाएको खबर आयो त्यही दिन हामीले पनि यता शवबिनै दाहसंस्कार गर्‍यौं ।’

प्रकाशित : आश्विन ५, २०७८ ११:४६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×