एउटै गाउँका सयौं युवा कतारमा- लुम्बिनी - कान्तिपुर समाचार

एउटै गाउँका सयौं युवा कतारमा

कतार रोजगारीमा रहेका युवाको कमाइबाटै बचत गरेर बाँगीका धेरैले सहरमा घर–घडेरी जोडेका छन् । गाउँका घर–गोठमा जस्तापाता लगाएका छन् ।
वीरेन्द्र केसी

अर्घाखाँची — मालारानी गाउँपालिका–५, बाँगीका युवा रामबहादुर बस्नेतले नौ वर्षसम्म कतारमा रोजगारी गरेपछि सन्धिखर्कमा घरबास जोडेका छन् । विद्यालय तहको अध्ययनपछि गाउँले दौतरीको कतार जाने लहरले उनलाई पनि त्यहाँ पुर्‍याएको हो । ‘कतारको आम्दानीले यहाँ आएर व्यवसाय गर्न पनि सघाएको छ,’ उनले भने, ‘यहाँ लगानी अनुसार प्रतिफल छैन । राज्यले व्यवसायीको सुरक्षाप्रति चासो नै दिएजस्तो लागेन ।’

एक दशकअघि स्वदेश फर्किएर उनले यातायात व्यवसायमा हात हालेका थिए । अर्घाखाँची–बुटवल–काठमाडौं बस सञ्चालन गरे । कोभिडका कारण व्यवसाय प्रभावित हुँदा उनलाई कतारकै रोजगारी ठिक हो कि भन्ने लाग्न थालेको छ । कृषि उद्यमलगायत अन्य व्यवसायमा पनि उत्पादित बस्तुले सहजै बजार पाउने ग्यारेन्टी नभएका कारण लगानीमा समस्या भएको उनले बताए ।

बाँगीका प्रशस्त युवा अहिले पनि कतारमै छन् । तीन दशकअघि प्यूडाँडाका माधव भुसाल कतार गएका थिए । त्यसपछि उनले गाउँका साथीभाइलाई भिसा पठाइदिए । स्कुल अध्ययनपछि भिसा बनाएर रोजगारी खोज्दै कतार जानेको यहाँ लहर नै चल्यो । केही युवा अन्य मुलुक गए पनि बहुसंख्यक कतारमै रहेको कतारबाट फर्केका बाँगीका मणि थापाले बताए । ‘गाउँका धेरै युवा भएकाले कतार त परदेशजस्तै लाग्दैन,’ उनले भने, ‘टोल र गाउँका दाजुभाइ दैनिक भेटघाट हुन्छ । बिदाको दिन त उल्कै रमाइलो हुन्छ ।’

अभिभावकले नै विद्यालयस्तरीय पढाइ सकेपछि कतार पठाउन जोड गर्छन् । युवा मिलेर बाँगी कतार सम्पर्क समाज गठन गरेका छन् । समाजका उपाध्यक्ष विष्णु कुँवरले बाँगीका मात्रै झन्डै ६ सयको संख्यामा कतारका विभिन्न कम्पनीमा रोजगारीमा रहेको बताए । ‘सँगै स्कुलमा पढेको, वनमा गाईबाख्रा हेरेको, खेलेको, सँगै मेलापात गरेको बाल्यकालदेखिका साथीभाइ हुँदा रमाइलो नै हुन्छ,’ उनले भने, ‘सयौंको संख्यामा रहेका हामी बाँगीका युवा धेरै नजिकै रोजगारीमा छौं । अन्य गाउँकासित साता र महिनामा भेट हुन्छ । चाडपर्व सबै एक ठाउँ भेला भएर मनाउँछौं ।’ रोजगारीका लागि जन्मघर छाडेर परदेश गए पनि कतारमा रमाइलै रहेको उनले बताए ।

कतार रोजगारीमा रहेका युवाको कमाइबाटै बचत गरेर बाँगीका धेरैले सहरमा घर–घडेरी जोडेका छन् । गाउँका घर–गोठमा जस्तापाता लगाएका छन् । सहरमा राखेर छोराछोरी पढाउनेदेखि भान्सामा मिठो परिकार पाक्नेसम्ममा कतारको कमाइले काम गरेको छ । बाँगीकै बाबुराम बस्नेत १५ वर्षदेखि कतारमा रोजगारीमा छन् । यस अवधिमा उनले गाउँको घर–गोठ चिटिक्क पारे । बाबुबाजेले लगाएको ऋण तिरे । सदरमुकाममा घर–घडेरी जोडे । अहिले दुई छोरालाई काठमाडौंमा राखेर उच्च शिक्षा पढाइरहेका छन् । परदेशमा रोजगारी राम्रो भएपछि बाँगीका पदम भुसाल स्वदेश फर्कने सोचमा छैनन् । ‘महिनाको झन्डै ७० हजार रुपैयाँ बचत हुन्छ । महिना पुग्दा तलब आउँछ,’ उनले भने, ‘अझै केही समय यतै काम गर्ने मन बनाएको छु ।’ सुरुमा छिमेकीसँग ऋण खोजेर उनी कतार गएका हुन् । अहिले बुटवलमा घडेरी जोडेका छन् । एक छोरा र एक छोरीलाई महँगो बोर्डिङ स्कुलमा पढाएका छन् ।

स्कुल पढाइपछि गाउँमा कतार जानेको लहर नै चल्ने शान्ति माविका प्रधानाध्यापक मानबहादुर पाण्डेले बताए । गरिबीका कारण घरखर्च चल्न गाह्रो हुनु, विदेशको कमाइले छिमेकीले गरेको परिवर्तन, स्वदेशमा स्वरोजगारीको ग्यारेन्टी नहुनु, कृषि उत्पादनको बजारीकरणको समस्या, कृषिदेखि अन्य उद्यममा लगानी डुब्नु र उपलब्धि छिटो नहुनु जस्ता समस्याले युवाको वैदेशिक रोजगारीप्रति मोह बढेको उनले बताए ।

कतारको कमाइले गाउँको विकास निर्माणमा पनि सघाउ पुग्दै आएको बाँगी प्यूडाँडाका रामप्रसाद पराजुलीले बताए । ‘मोटरबाटो, विद्युत्, खानेपानी, शैक्षिक सामग्री वितरणमा सघाउँदै आएका छौं,’ उनले भने, ‘शान्ति, सिद्ध माविलगायतलाई कम्प्युटर, ल्यापटप, प्रिन्टर वितरण गरिएको छ । शैक्षिक सामग्री वितरणमा मात्रै झण्डै १२ लाख रुपैयाँ खर्चिएका छौं ।’ बाँगी गाउँ सदरमुकाम सन्धिखर्कदेखि १६ किमि पश्चिममा छ । गोलाकार रूपमा रहेको बाँगीमा एकीकृत बस्ती छ । यहाँका सबै घरमा विद्युत्, खानेपानी, सिँचाइ र सडक सुविधा छ । सबैका घर जस्तापाताले रंगिएका छन् ।

प्रकाशित : आश्विन २, २०७८ १२:२३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बाघको आक्रमणपछि सुरक्षा

मधु शाही

बाँके — राप्तीसोनारी–१ स्थित गाभरका बासिन्दा बाघसँग लुकामारी खेल्न बाध्य छन् । उनीहरूका गोठमा आएर बाघले बाख्रा, गाई, भैंसीलाई झम्टिरहन्छ । गएको आइतबार दिउँसो जंगलनजिकै पर्ने विद्यालयको प्रांगणमा चरिरहेका गाईलाई बाघले झम्टियो । स्थानीयले बाघसँग लडेर गाई जोगाए । त्यसै दिन बेलुका बाघको आक्रमणबाट एक व्यक्तिको ज्यान गयो । त्यसपछि बस्तीमा त्रास फैलिएको छ ।

पूर्व–पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत बाँकेको अगैया कुसुम सडक खण्डमा आइतबार ४५ वर्षीय स्थानीयको बाघको आक्रमणबाट मृत्यु भएको हो । हरेक दिन तर्साउँदै आएको बाघको नियन्त्रण बेलैमा हुन नसक्दा अकालमै मान्छेले ज्यान गुमाउनु परिरहेको स्थानीयले बताए । राप्तीसोनारी–१ का वडाध्यक्ष चन्द्रबहादुर वलीका अनुसार वन्यजन्तु नजिकै बस्ने बस्तीमा सुरक्षाको व्यवस्था फितलो छ । एक सातादेखि बाघले बस्तीमै पसेर आक्रमण गरिरहेको कुरालाई सामान्य ढंगले लिइँदा मान्छेकै ज्यान गएको उनले सुनाए । ‘दुईवटा बाघले राजमार्गभन्दा सय मिटरभित्र गाभर बस्तीमा आएर मान्छेमाथि आक्रमण गर्‍यो,’ उनले भने, ‘ती व्यक्ति शौचालय गर्न खोला किनारमा पुगेका थिए ।’

अहिले बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज छेउछाउ पर्ने गाभर, कुसुम, सौरी गाउँका बासिन्दा बाघ आएर झम्टिने हो कि भन्ने डरले त्रसित छन् । मान्छे खाने बाघ मंगलबार पनि सडकमा देखिएको स्थानीयले बताए । बाघ दिनहुँजसो बस्तीमा देखिने हुँदा यहाँका स्थानीयलाई खुलेर दैनिकी चलाउन पनि मुस्किल छ । एक साताअघि गाभरकी ३७ वर्षीया कैशिला खत्री बाख्रा चराउन जंगल गएका बेला बाघले आक्रमण गर्‍यो । उनी जसोतसो ज्यान जोगाएर भागिन् । छिमेकमा बालबालिका छन् । उनीहरूलाई घर बाहिर निस्कन समेत गाह्रो भएको उनले सुनाइन् । ‘पटक–पटक बाघ बस्तीमा पसेर दुःख दिइरहेको कुरा निकुञ्जलाई जति नै सुनाए पनि सुनुवाइ हुँदैन,’ उनले भनिन्, ‘बाघले दुःख दिइरहेको छ भन्दा वास्ता गर्दैन, मान्छेको ज्यान गएपछि मात्रै सुरक्षाकर्मी ग्वारग्वार्ती आउँछन् ।’

निकुञ्जले बाघ नियन्त्रणमा लिने प्रयास गरिरहेको जनाएको छ । बुधबार गाभर गाउँको छेउछाउ दुई हात्ती परिचालन गरिएको छ भने बस्तीको सुरक्षाका लागि सेना खटाइएको निकुन्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत श्यामकुमार साहले बताए । हात्तीको सहयोगमा बाघ नियन्त्रण गर्ने जालो समेत तयार पारेको उनले सुनाए । ‘हात्तीको प्रयोगले बाघलाई गाउँतिर जान नदिने कोसिस भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘मान्छे आएको ठाउँ र अन्य दुई स्थानमा सेन्सर क्यामेरा जडान गरिएको छ ।’

प्रकाशित : आश्विन २, २०७८ १२:१८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×