सलहको झुण्ड खोज्दै निर्देशनालयका कर्मचारी गाउँगाउँमा

सन्जु पौडेल

तिलोत्तमा — नेपालमा सलह प्रवेश गरेपछि प्रदेश ५ कृषि विकास निर्देशनालयका कर्मचारी तथा जिल्लास्थित कृषि अनुसन्धान केन्द्रका कर्मचारी सलहको झुण्ड खोज्दै गाउँ–गाउँ पुगेका छन् ।

के–कति सलहको झुण्ड नेपाल प्रवेश गरेको छ भन्ने तथ्यांक यकिन नभए पनि यस बारेमा अध्ययन जारी रहेको निर्देशनालयका प्रमुख यामनारायण देवकोटाले बताए । 'हामी रुपन्देहीका विभिन्‍न ठाउँमा हिँडिरहेका छौं,' उनले भने, 'अहिले सैनामैनामा अलि धेरै भएको खबर पाएकाले त्यता जाँदैछौं ।'

उनले केही कर्मचारी र विज्ञ पाल्पातर्फ पुगेको बताए । त्यस्तै, अर्घाखाँची र दाङमा समेत अध्ययन भइरहेको देवकोटाले जनाए ।

हालसम्म प्रदेश ५ का नवलपरासी, रुपन्देही, पाल्पा, अर्घाखाची, दाङ लगायतका जिल्लामा सलह देखा परेको निर्देशक देवकोटाले बताए । शनिबार एकैसाथ रुपन्देहीका देवदह, मर्चवारी, बुटवल, सैनामैना, कञ्चन लगायतका ठाउँमा सलह देखा परेको थियो । बेलुका रुपन्देहीको सैनामैना, पाल्पा जिल्लाका विभिन्‍न ठाउँमा सलहको झुन्ड बास बसेको निर्देशनालयले जनाएको छ ।

हालसम्मको जानकारी अनुसार सलहको झुण्ड बसेका ठाउँमा वनस्पतिलाई त्यति धेरै असर पारेको नदेखिएको निर्देशक देवकोटाले बताए । प्रदेशका कपिलवस्तु, बाँके, बर्दिया, रुकुम, रोल्पा लगायतका ठाउँबाट रिपोर्ट आउन बाँकी रहेको तथा गुल्मीमा अहिलेसम्म सलह प्रवेश नगरेको उनले जानकारी दिए ।

यसैबीच प्रदेश ५ सरकार तथा रुपन्देहीको बुटवल उपमहानगरपालिकाले सलह किरालाई संकलन गरि वडामा बुझाउनेलाई प्रति किलो २० रुपैयाँको दरले प्रोत्साहन रकम दिने भएको छ । हालसम्म त्यसरी सलह संकलन गरेर बुझाउन कोही मानिस पुगेका छैनन् ।

प्रकाशित : असार १४, २०७७ १६:५०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

टोल–टोलमा शिक्षक

सिकाइ निरन्तरताको प्रयास
घनश्याम खड्का

म्याग्दी — लामो समयदेखि विद्यालय बन्द हुँदा विद्यार्थीले सिकाइ बिर्सने जोखिम भएपछि यहाँको एक गाउँपालिकाले विद्यालयको सेवा क्षेत्रलाई टोलमा बाँडेर बालबालिकाको सिकाइ निरन्तरता दिन थालेका छन् ।



रघुगंगा गाउँपालिकाले मातहतका सबै १० माध्यामिक, २४ आधारभूत विद्यालय र २ वटा बालविकास केन्द्रको सेवा क्षेत्रलाई टोल–टोलमा बाँडेर टोलमा रहेका विद्यार्थीलाई व्यक्तिका घरमा जम्मा गरी सिकाइलाई निरन्तरता दिइएको छ । सिकाइ निरन्तरताका लागि हरेक विद्यार्थीको हात–हातमा नयाँ पाठ्यपुस्तक पुर्‍याइएको छ ।

‘यो औपचारिक कक्षा होइन । हरेक दिन एउटा विषयको शिक्षक एउटा टोलमा पुग्छन् । टोलमा रहेका सबै कक्षाका विद्यार्थी बढीमा २० जनासम्म जम्मा हुन्छन् । शिक्षकले बालबालिकालई पढ्न लगाउने, गृहकार्य दिने र पढ्ने बानी बिर्सन नदिन यसो गरिएको हो’ रघुगंगा गाउँपालिका अध्यक्ष भवबहादुर भण्डारीले भने, ‘९० प्रतिशत बढी शिक्षक स्थानीय भएकोले परिचालन गर्न सजिलो भएको छ । हाम्रो बस्ती पातलो छ, विद्यालयमा विद्यार्थी संख्या पनि थोरै छन् । त्यसैले बस्तीमा अलि ठूलो आँगन भएको घरमा जम्मा गरी सिकाइलाई निरन्तरता दिने प्रयास थालेका हौं ।’

ग्रामिण तहका सामुदायीक विद्यालयको सेवा क्षेत्र सानो हुन्छ । एउटा बस्तीका विद्यार्थीहरु मात्र सो विद्यालयको सेवा क्षेत्र हुने भएकोले बस्तीलाई पनि टोल–टोलमा बाँडेर शिक्षक नै उपस्थित भइ बालबालिकाको सिकाइ निरन्तरता दिन सजिलो भएको हो ।

कोरना संक्रमण रोकथाम, नियन्त्रण तथा उपचारका लागि चैत ११ देखि सुरु गरिएको लकडाउन खुकुलो पारिएपनि विद्यालय खुल्ने समय अझै अनिश्चित छ । सहरमा विद्युतीय कक्षाको चर्चा भएपनि ग्रामिण भेगमा विद्युतीय शिक्षण असम्भव नै छ ।

‘विद्यार्थीले पढ्ने बानी बिर्सेलान् भन्ने डर हामीलाई छ । त्यसैले पछिल्लो १५–२० दिनदेखि टोल–टोल पुगेर सिकाइ निरन्तरता दिएका छौं । गाउँपालिकालाई पनि हामी शिक्षकले नै यो उपाय सुझाएका हौं’ रघुगंगा माध्यामिक विद्यालय पिप्लेका प्रध्यानअध्यापक रमेश सिं ठकुरीले भने, ‘तर केही टोलका सिकाइ केन्द्रमा समस्या देखिएको छ । खासगरी भारतबाट फर्केकाहरु क्वारेन्टाइन बसी घर आएका परिवारका बालबालिकासँग अरु बालबालिका घुलमिल हुन आनाकानी गर्न थालेका छन् ।’

प्रकाशित : असार १४, २०७७ १६:३४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×