कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

प्रदेश एक्स्पोमा सरकारका स्टल

कान्तिपुर संवाददाता

दाङ — प्रदेशका विशेषता र स्थानीय सरकारले गरेका कामको जानकारी दिने उद्देश्यले बेलझुण्डीमा आयोजित तीनदिने प्रदर्शनी (प्रदेश एक्स्पो) सोमबार सम्पन्न भएको छ ।

स्थानीय सरकारले आफ्नो क्षेत्रका कला, संस्कृति, सीप, उत्पादन र नयाँ प्रयोग प्रदर्शनीमा राखेका थिए । आफ्ना कामको प्रचार गर्ने महत्त्वपूर्ण अवसर प्रदर्शनी बनेको बुटवल उपमहानगरपालिकाका सूचना प्रविधि अधिकृत विवेक भुसालले बताए । तीन दिनमा १ सय २१ जनालाई कामबारे सुनाएको उनले बताए । ‘मानिसका सरकारप्रति धेरै जिज्ञासा थिए । आलोचना बढी हुन्थ्यो,’ उनले भने, ‘यहाँ ती कुरा बुझाउने अवसर मिल्यो ।’


प्रदेशको भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयले मातहतका निकायले गरेका काम देखाउन पायो । कृषि, पशुपन्छी र उत्पादनसम्बन्धी ६० वटा स्टल राखेर प्रचार गरेको मन्त्रालयका कृषि महाशाखा प्रमुख श्रीधर ज्ञवालीले बताए । माटो, गोबर र बाली परीक्षण, माटोबिनाको खेती प्रविधि, यान्त्रिक खेतीलगायत विषयमा डकुमेन्ट्रीमार्फत जानकारी दिएको ज्ञवालीले बताए । ‘केही परीक्षण गरेर सेवा दियौं । जिल्लामा रहेका सेवा केन्द्रमार्फत हुने कामको जानकारी गरायौं,’ उनले भने, ‘किसान उत्साहित छन् ।’ मन्त्रालयले बीउ, मल र विषादी छर्ने ड्रोन पनि प्रदर्शनीमा राखेका थिए । ६ लाख रुपैयाँ खर्चमा तयार हुने ड्रोन ठूला व्यावसायिक खेतीमा प्रयोग गर्न सकिने ड्रोन निर्माणकर्ता इलेक्ट्रिक इन्जिनियर इजहार खानले बताए ।


मुख्यमन्त्री कार्यालयले ६ मन्त्रालय र विभिन्न आयोगका काम प्रदर्शनमा राखेको थियो । अहिलेसम्म ६२ पटक मन्त्रिपरिषद् बैठक बसेर ३ सय २४ निर्णय गरिएको जानकारी दिए । मुख्यमन्त्री ग्रामीण विकास कार्यक्रमबारे धेरैले जानकारी लिएको मुख्यमन्त्री कार्यालयका अधिकृत कृष्णप्रसाद पराजुलीले बताए । उक्त कार्यक्रममार्फत प्रत्येक पालिकामा ५२ लाख रुपैयाँका दरले बजेट वितरण गरिएको छ । सरकारबाहेक विभिन्न निकायले आफ्ना कामबारे जानकारी दिए । यसबाट एक स्थानीय तहले अर्को तहका कला संस्कृति बुझ्न पाएको तुलसीपुर उपमहानगरपालिका प्रमुख घनश्याम पाण्डेले बताए । प्रदेशभरिका कला संस्कृतिबारे जानकारी होस् भनेर सोमबार उपमहानगरले सबै बिद्यालय बिदा गरेर प्रदर्शनीमा सहभागी हुन अनुरोध गरेको उनले बताए । प्रदेशलाई एक ठाउँमा ल्याउन प्रदर्शनी उपलब्धिपूर्ण बनेको मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेलले बताए । ‘प्रदेशका विविधता एक ठाउँमा आएका छन् । सबैलाई प्रदेश के हो भन्ने जानकारी भएको छ,’ उनले भने, ‘प्रदेशका प्रमुख विशेषताबारे सबै जानकार भएका छन् । यसले प्रदेशभित्र एकता र आत्मीयताको भावना विकास हुनेछ ।’


प्रदेश ५ का १२ जिल्लामा ४ उपमहानगरपालिका, ३२ नगरपालिका र ७३ गाउँपालिका गरी १ सय ९ स्थानीय तह छन् । प्रदेशमा ४४ लाख ९९ हजार २ सय ७२ जनसंख्या छ । जसमा ४८ प्रतिशत ग्रामीण र ५२ प्रतिशत सहरी जनसंख्या छ । प्रदेश सरकारले सार्वजनिक गरेको स्थितिपत्र अनुसार यहाँको प्रतिव्यक्ति आय ८ सय ३ अमेरिकी डलर छ । १८ दशमलव २ प्रतिशत जनसंख्या निरपेक्ष गरिबीको रेखामुनि र ११ दशमलव २ प्रतिशत जनसंख्या बेरोजगार छ । प्रकाशित : फाल्गुन १४, २०७६ ०९:१८

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

तालतलैया पुर्दै भवन

नेपालगन्ज उपमहानगरका विभिन्न वडाद्वारा प्राचीन पोखरी मासेर कार्यालय 
मधु शाही, रुपा गहतराज

नेपालगन्ज — सार्वजनिक जग्गा, प्राचीन तालतलैया र प्राकृतिक स्रोत संरक्षणको दायित्व स्थानीय सरकारको हो । नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाले यहाँका केही प्राचीन तलाउ संरक्षण गरेको छ । वर्षौं अलपत्र रानी तलाउ संरक्षण गरेर आकर्षक पर्यटकीय केन्द्र बनाएको छ । उपमहानगरपालिकाका केही वडाले त्यसविपरीत काम गरेको पाइएको छ । 

उपमहानगरका विभिन्न वडाले प्राचीन तालतलैया मिचेर धमाधम कार्यालय भवन निर्माण गरिरहेका छन् । नेपालगन्ज–७ स्थित प्राचीन सभ्यता बोकेको ‘भवानी तलाउ’ अलपत्र थियो । त्यहाँ फोहोर फाल्ने गरिएको थियो । वडा कार्यालयले
त्यसको संरक्षणको साटो माटो पटान गरेर कार्यालय र स्वास्थ्य चौकी भवन बनाउन लागेको हो ।

तीन कट्ठा जमिन रहेको तलाउको केही भाग स्थानीयले मिचेका छन् । स्थानीयले विरोध जनाएपछि वडाले ठेक्का लगाइसकेको काम रोक्न बाध्य भएको अध्यक्ष जुम्मन खाँले बताए । ‘सार्वजनिक जग्गाको अभाव छ, वडा कार्यालय बनाउन तलाउ मिच्न बाध्य भयौं,’ उनले भने, ‘तैपनि, स्थानीयले जग्गा हड्पेका छन् । निर्माण कार्य ठप्प छ । अर्को वर्ष बनाउने सोचमा छौं ।’ उनका अनुसार ०३५ सालदेखि ताल रहेको छ । स्थानीय भगवानप्रसादका नाममा राखिएको थियो । तालसँगै प्राचीन सभ्यता मेटिने चिन्ता स्थानीयले गरेका छन् । स्थानीय अन्जु शर्माले मास्नुभन्दा जोगाउन ध्यान दिनुपर्ने बताइन् ।

नेपालगन्ज–११, नारायण स्कुलको छेउमा रहेको ‘भवानी बाग’ ताल अहिले पुरिएको छ । वडा कार्यालयले माटो पटाएको हो । आठ कट्ठामा रहेको ताल व्यक्तिले मिच्दै आएका छन् । तालकै छेउमा बसोबास गर्दै आएका ३५ वर्षे राजेन्द्र राडले पुरानो तलाउको संरक्षण नहुँदा अलपत्र परेको बताए । यही ताल पुरेर वडाले कार्यालय निर्माण गर्न लागेको छ । आफ्नो बाल्यकाल तलाउवरिपरि खेलेर बितेको उनले सम्झिए । केही तलाउको जमिन व्यक्तिले हड्पेका छन् भने बाँकी रहेको तलाउमा वडाले माटो पुरेर कार्यालय भवन बनाउन लागेको छ । वडा सदस्य मुबारक अलि सिद्दिकीका अनुसार तालकै जग्गा मिचेर स्थानीयले घर बनाउँदा जमिन विवादमा छ । ‘यहाँ तालको आवश्यकता नै छैन,’ उनले भने, ‘त्यसैले माटो पटान गरेर कार्यालय भवन बनाउने योजनामा छौं ।’ अहिले वडा कार्यालय भाडाको घरमा छ ।

नेपालगन्ज–९ मा गुमना ताल छ । फराकिलो ताल स्थानीयले अतिक्रमण गरेपछि साँघुरो भइसकेको छ । त्यहाँ एउटा विद्यालय सञ्चालनमा आएको स्थानीयले बताए । उक्त वडाकै बीचमा धरपटुवा तलाउ छ । जुन अहिले व्यक्तिका नाममा गरिएको छ । प्राचीन तलाउ अहिले फोहोर फ्याँक्ने स्थान बनेको छ । संस्कृतिविद् ८६ वर्षीय सच्चिदानन्द चौवेका अनुसार नेपालगन्जमा प्राचीन सातवटा ताल र १२ वटा कुवा थिए । जनसख्यां वृद्धिले तलाउ, कुवा मास्दै व्यक्तिको नाममा बनाउन थालेको उनले सुनाए । ‘बाँकी केही तलाउ जोगाउन सकिए पनि ठूलै उपलब्धि हुन्थ्यो,’ उनले भने ।

नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाका प्रमुख धवलशमशेर राणाका अनुसार नगरभित्रका तालतलैया संरक्षण गर्ने मुख्य एजेन्डा बनाए पनि वडाले यसको पालना नगरेको बताए । ‘प्राचीन सभ्यता बोकेको रानी तलाउ हामीले मर्मत गर्‍यौं,’ उनले भने, ‘फलस्वरूप अहिले यहाँ आन्तरिक पर्यटक बढेका छन् ।’ यस्ता कुरामा वडाहरू गम्भीर बन्न नसकेको उनको दाबी छ ।

धोबी ताल आकर्षक
नेपालगन्ज–६, रामनगरमा रहेको धोबी तालको भने संरक्षण हुँदै छ । ६ कट्ठामा रहेको ताल अवलोकन गर्न लायक बनेको छ । वडाध्यक्ष समिरप्रताप सिंहले ऐतिहासिक ताल जोगाउन गत वर्ष १० लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको बताए । ताल गहिरो भएकाले व्यवस्थित गर्न बजेट अपुग भएपछि प्रदेश सरकारसँग सहयोग मागेको उनले बताए । संरक्षण अभियन्ता हेमन्तराज काफ्लेले स्थानीय तहले तालको महत्त्व बुझ्न नसकेको बताए । आकासे पानीको भर पर्ने किसानका लागि पनि ताल संरक्षणले निकै मद्दत गर्ने उनले सुनाए ।

प्रकाशित : फाल्गुन १४, २०७६ ०९:१५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×