कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

हिउँबाट जोगिन तयारी

पूर्वी रूकुमका सर्वसाधारणले खानेकुरा, न्यानो कपडा, दाउराको व्यवस्था र बस्तुभाउका लागि घाँसको जोहो गरिसकेका छन् 
कान्तिपुर संवाददाता

(रुकुम पूर्व) — प्रदेश ५ को एकमात्र हिमाली जिल्ला पूर्वी रुकुमका ३१ वडामै हिउँ पर्छ । जिल्लाको माथिल्लो भेगमा बाक्लो हिमपात हुन्छ । त्यसैले हिउँको असर कम गर्न स्थानीय जुटेका छन् । आफ्नो र बस्तुभाउका लागि खानपान व्यवस्थापन गरिरहेका छन् । 

पुथाउत्तरगंगा गाउँपालिकामा पनि तयारी तीव्र छ । सर्वसाधारणले खानेकुरा, न्यानो कपडा, दाउराको व्यवस्थापन गरिरहेका छन् । वस्तुभाउका लागि घाँसको जोहो गरेका छन् । यस वर्ष स्थानीय सरकार पनि स्थानीयलाई हिउँबाट जोगाउन जुटेका छन् । पहिलोपटक हिमपातलाई विपद् मानेर विपद् प्रतिकार्य योजना बनाइएको छ । हिमपात प्रभावितको उद्धार तथा सहयोगका लागि विपद् व्यवस्थापन समितिले योजना बनाइरहेको छ । विपद् व्यवस्थापन समितिले जिल्लाका तीनवटै स्थानीय तहका प्रभावित बस्तीको पहिचान गरेको छ ।


जिल्लाका ३ हजार ५ सयभन्दा बढी सर्वसाधारण प्रभावित हुने अनुमान गरिएको जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिका संयोजक तथा प्रमुख जिल्ला अधिकारी मोहनप्रसाद अर्यालले बताए । स्थानीय तहगत रूपमा कुन स्थानीय तहमा केको बढी जोखिम छ भन्ने पनि पहिचान गरिएको उनले बताए ।


पुथाउत्तरगंगा गाउँपालिकामा हिमपात, महामारी, पहिरो, आगलागी, भूकम्प, सडक दुर्घटना, चट्याङ, हुरीबतासको जोखिम रहेको छ । त्यस्तै भूमे गाउँपालिकामा सबैभन्दा बढी बाढीपहिरोको जोखिम छ भने सडक दुर्घटना, आगलागी, भूकम्प, महामारी, हिमपात, चट्याङ र हुरीबतासको पनि जोखिम रहेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी अर्यालले बताए ।


सिस्ने गाउँपालिकामा पहिरो, आगलागी, सडक दुर्घटना, महामारी, हुरीबतास, हिमपात, चट्याङ र भूकम्पको जोखिम रहेको निर्क्योल गरिएको छ । हिउँदमा हुने हिमपातबाट बच्न चनाखो हुन तथा अरू व्यवस्थापनका लागि स्थानीयलाई भनिएको छ । सरकारका तर्फबाट गर्नुपर्ने काम पनि गरिने प्रजिअ अर्यालले बताए । यस वर्ष हिमपात सुरु भइसकेको छ । हिमालमा हिउँ पर्न थालिसकेको छ । जिल्लामा हिमपातसहित अन्य विभिन्न खाले जोखिम हुँदा त्यसको उद्धार तथा राहतमा समस्या हुने गरेको छ । उद्धारका सामग्री नहुँदा, भौगोलिक विकटतालगायतका कारणले समस्या हुने गरेको पुथाउत्तरगंगा गाउँपालिका उपाध्यक्ष ओमकुमारी शाही मल्लले बताइन् ।

प्रकाशित : मंसिर १८, २०७६ १०:२५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

भ्रमण वर्ष : तिलौराकोटको प्रचारप्रसार भएन

मनोज पौडेल

(कपिलवस्तु) — नेपाल भ्रमण वर्षको प्रचारप्रसारमा सरकार जुटेको छ । मुलुककै महत्त्वपूर्ण पर्यटकीय गन्तव्य प्राचीन कपिलवस्तु (तिलौराकोट) को प्रचार भने गरिएको छैन । तिलौराकोट राजा शुद्धोदनको राजप्रासाद तथा राजकुमार सिद्धार्थले २९ वर्षको युवावस्था बिताएको स्थल हो । 

तिलौराकोट विश्व सम्पदाको प्रारम्भिक सूचीमा परेको छ । यो प्रदेश ५ को प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य पनि हो । बेलायतको डुर्‍हाम युनिभर्सिटी, पुरातत्त्व विभाग र लुम्बिनी विकास कोषका पुरातत्त्वविद् एवं विशेषज्ञ संलग्न टोलीले ६ वर्षदेखि उत्खनन्, अध्ययन र अन्वेषण गर्दै आएको छ । यहाँ ईशापूर्व आठौं शताब्दी (२८ सय वर्ष) अघि मानव बसोबास भएको तथ्य पाइएको छ । त्यसको दुई सय वर्षपछि ईशापूर्व छैठौं शताब्दीमा सहरीकरण भएको प्रमाण भेटिएको छ । यस्तो प्राचीन मानव बसोबास रहेको ठाउँलाई सरकारले भ्रमण वर्षका बेला उपेक्षा गरेको हो ।

पर्यटन मन्त्रालय, नेपाल पर्यटन बोर्ड र भ्रमण वर्ष सचिवालयद्वारा प्रकाशित कुनै पनि प्रकाशनमा यहाँका तस्बिर र जानकारी छैनन् । ती निकायबाट प्रकाशित पोस्टर, पम्पलेट, ब्रोसर र पुस्तिकामा तिलौराकोटको फोटो समेटिएको पाइँदैन । बेवसाइटमा पनि जानकारी छैन । भ्रमण वर्षको आधिकारिक फेसबुक पेजमा मुलुकका विभिन्न ठाउँका पाँच सयभन्दा बढी फोटो अपलोड गरिएका छन् । तर यहाँको छैन ।

‘राजकुमार सिद्धार्थलाई ज्ञान प्रातिको ऊर्जा दिने ठाउँ हो,’ जिल्ला समन्वय समिति अध्यक्ष नारायण खनालले भने, ‘तर, केन्द्रीय मानसिकताका शासकका कारण यो ठाउँ सधैं उपेक्षामा पर्‍यो ।’ संसारभरबाट शान्तिको ऊर्जा लिन तीर्थयात्री र पर्यटक यहाँ आउन लालायित छन् । तर, आफ्नै मुलुकमा तिलौराकोट बिरानो हुनु दु:खद रहेको उनले बताए । ‘अब कमी–कमजोरी सच्याएर अघि बढ्नु पर्छ ।

नेपाल भ्रमण वर्ष सन् २०२० को प्रचारप्रसारमा यस क्षेत्रलाई पनि समेटिनु पर्छ,’ पूर्वमन्त्री तथा तिलौराकोटबाटै प्रतिनिधित्व गर्ने सासद बृजेशकुमार गुप्ताले भने, ‘भ्रमण वर्षमा तिलौराकोट नसमेटिनु दु:खद कुरा हो ।’
तिलौराकोटको प्रचारमा कन्जुस्याइँ भयो भनेर प्रतिनिधिसभामा कुरा उठाउँदा पनि सुनुवाइ नभएको उनले बताए ।

तिलौराकोट आसपासमा भारतीय सम्राट अशोकले तीर्थाटन गर्न आउँदा स्थापना गरेका निग्लिहवा र गोटिहवा अशोक स्तम्भ छन् । राजकुमार सिद्धार्थले ज्ञान प्राप्त गरेपछि आमाबाबुसँग पहिलोपटक भेटघाट गरेको स्थल निग्रोधाराम पनि यहीं छ । त्यस्तै शाक्यहरूको सामूहिक बधस्थल सगरहवा, कनकमुनि बुद्धको सहर अरौराकोटलगायत सय बढी ऐतिहासिक, पुरातात्त्विक र सांस्कृतिक महत्त्वका स्थल पनि यहीं छन् । विश्व सीमसार क्षेत्रमा सूचीकृत जगदीशपुर ताल पनि यहीं छ । यो नेपालमा चराको स्वर्ग मानिन्छ ।

‘सीमा नजिकै भारतले पिपराहवालाई बुद्धको कृत्रिम राजधानी भनेर व्यापक प्रचारप्रसार गरिरहेको छ । तर, हामीले वास्तविक राजधानीलाई पनि प्रचारप्रसार गर्न कन्जुस्याइँ गरिरहेका छौं,’ कपिलवस्तु नगरपालिकाका प्रमुख किरण सिंहले गुनासो गरे । तिलौराकोटबिना लुम्बिनी भ्रमण अधुरो हुने उनले बताए ।

विश्वमा अशान्ति र द्वन्द्व बढिरहँदा बुद्धस्थलको ऊर्जा र करुणा लिन पर्यटक आउँछन् । मलुकमै ओझेलमा पर्दा चित्त दु:खाइ बनेको तौलिहवा उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष गयादिन कुर्मीले बताए । ‘नेपाल भ्रमण वर्षको प्रचारप्रसार सामग्रीमै समेत तिलौराकोट नअटाएको देख्दा दु:ख लाग्यो,’ उनले भने, ‘विकासका काममा पनि यसरी नै विभेद नगरियोस् ।’

प्रकाशित : मंसिर १८, २०७६ १०:२३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×