कर्णाली तटबन्धको काम प्रभावित

ठाकुरसिंह थारू, कमल पन्थी

बर्दिया — कर्णाली नदी नियन्त्रणका लागि सुरु गरिएको तटबन्ध निर्माण कर्मचारी र आर्थिक अभावले प्रभावित भएको छ । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले आयोजनाका ३ इन्जिनीयर र एक सवारी चालकलाई १५ लाख रुपैयाँ घूससहित पक्राउ गरेपछि कर्मचारी अभाव छ । आव ०७१/७२ मा सुरु आयोजना ९ वर्षभित्र पूरा गर्ने सरकारी लक्ष्य छ ।

चालु वर्ष तटबन्धका निर्माणका लागि १५ करोड रुपैयाँ विनियोजन भएको छ । त्यसमध्ये पुरानो ठेक्काको दायित्वबापत १२ करोड रुपैयाँ तिर्नुपर्ने छ । यस वर्ष ३ करोड रुपैयाँमात्र खर्च गर्न मिल्नेछ । कटान अझै जारी छ । निर्माण गरिएको तटबन्ध भत्किने क्रममा छ । आयोजना प्रमुख केदारकुमार श्रेष्ठले आवश्यक बजेटका लागि मन्त्रालय धाइरहेको बताए । ‘अहिले प्राविधिक कामका लागि जम्मा २ इन्जिनियर हुनुहुन्छ । बजेट ३ करोड मात्रै छ । त्यसैले बजेट माग्न काठमाडौं आएको छु,’ उनले भने, ‘माध्यम बर्गीय आयोजनाका लागि बजेट माग गरेका छौँ । लामो अवधिको आयोजनाको लागत बजेट पनि तयार गर्दै छौं ।’


उनका अनुसार यही गति कायम रहे निर्धारित समयमा आयोजना पूरा हुने छैन । ५ वर्षयता करिब २ अर्ब रुपैयाँ खर्च भइसकेको छ । ४३ किमि तटबन्ध निर्माणमा ११ अर्ब रुपैयाँ लाग्ने अनुमान गरिएको छ । त्यसका लागि गुरुयोजना संशोधन गर्न केन्द्रमा प्रस्ताव पठाइएको छ । बर्दियाको राजापुर र कैलालीको टीकापुर नगरपालिकालाई कटानबाट जोगाउन सरकारले नदी नियन्त्रण आयोजना सुरु गरेको थियो ।


आयोजना असफल हुन थालेपछि नाम फेरेर कर्णाली नदी व्यवस्थापन आयोजना राखिएको छ । बजेट अभावमा टुक्रे तटबन्ध निर्माण चलिरहेको छ । जसले बर्सेनि करोडौं रकम कर्णालीमा बग्ने गरेको छ । कर्णालीमा पानीको बहाव तीव्र भएकाले कटानका लागि बाढी नै आउनु पर्दैन । हालै निर्माण गरिएको राजापुरको चुनौरा, मुर्गौवालगायतका स्थानमा निर्माण गरिएको पक्की तटबन्ध बगेको छ । एक वर्ष नपुग्दै तटबन्ध भत्किएपछि दर्जनौं गाउँ कटानको जोखिममा परेका हुन् । तटबन्ध पूरा भएपछि राजापुर कटानबाट जोगिने विश्वास छ । कटानबाट प्रभावित गेरुवा गाउँपालिकाको वनघुस्रा, सनकट्टी र गुप्तीपुर तथा राजापुर नगरपालिकाको टिहुनी, नंगापुर, अनन्तपुर, सत्ती घाट र तीघ्रामा तटबन्ध निर्माण गरिएको छ ।


सडक अलपत्र

हुलाकी मार्गअन्तर्गत सदरमुकाम गुलरियामा सडक स्तरोन्नतिको काम अलपत्र छाडेर ठेकेदार कम्पनी सम्पर्कविहीन भएको छ । यसको ठेक्का लिएको गणपति निर्माण सेवा कम्पनीले काम अलपत्र छाडेको हो । सदरमुकाम भित्रको करिब ८ सय मिटर सडकमा गिटी, बालुवा छरिएको छ । लगत्तै पिच निर्माणको काम नगरेपछि सर्वसाधरणलाई आउजाउमा समस्या भएको छ ।


गणपतिले ३ किमि सडक अलपत्र छाडेकाले सास्ती बढेको छ । यसरी छरिएका गिटी, बालुवामा दैनिक साना सवारीका साधन चिप्लिने गरेका छन् । हुलाकी मात्र नभएर भित्री सडक निर्माणमा भएको ढिलाइले सदरमुकाम अस्तव्यस्त बनेको छ । जताततै धराप र खाडलले आवागमन प्रभावित भएको छ । गत असार मसान्तभित्र निर्माण सक्नुपर्ने थियो । अहिलेसम्म काम अधुरै छ । प्रकाशित : मंसिर ७, २०७६ ११:१३

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

आठौं राष्ट्रिय खेलकुद : निर्माण जारी, लक्ष्य यही वर्षभित्र

ठाकुरसिंह थारू, कमल पन्थी

नेपालगन्ज/बर्दिया — जीर्ण नेपालगन्ज रंगशाला सिँगारिएको छ । फुटबल मैदानमा ‘बर्मुडा’ घाँस रोपेर हरियाली बनाइएको छ । फोहोर खाल्डो पौडी पोखरीमा परिणत भएको छ । वर्षौंदेखि कुरूप प्यारापिटले नयाँ रूप पाएको छ । चीनबाट बनिबनाउ प्यारापिट आऊने क्रममा छ ।

आठौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताका लागि निर्माण गरिएको पौडी पोखरी र प्यारापिटको काम अन्तिम चरणमा गरिँदै । निर्माणाधीन नेपालगन्जको कबर्ड हल (बायाँ) । निर्माण गरिएको नेपालगन्ज रंगशाला (बीच) । दाङको बेलझुण्डीमा निर्माण भैरहेको रंगशाला । तस्बिरहरू : ठाकुरसिंह थारू/कान्तिपुर

त्रिकेट पिच तयार गरिएका छन् । नेपालगन्जमा सञ्चालन हुने ८ औं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताले बाँके मात्र होइन, प्रदेश ५ का धेरै जिल्लामा खेल पूर्वाधार निर्माण भएका छन् ।

भौतिक निर्माणका अधिकांश काम अन्तिम चरणमा छन् । ०७५ भित्र आयोजना गर्ने गरी काम अगाडि बढाइएको आयोजक राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्ले जनाएको छ । कतिपय संरचना निर्माण पूरा भएका छन् । ढिलो गरी बजेट निकासा हुँदा माघमा सञ्चालन तय भएको प्रतियोगिता फागुनमा धकेलिएको थियो । प्रतियोगिता यसै वर्ष गरेर छाड्ने आयोजकले दाबी गरेका छन् ।

प्रतियोगितामा समावेश गरिएको सुटिङ खेलका लागि यहाँ हल निर्माण भइसकेको छ । त्यसका लागि ३ करोड रुपैयाँ लगानी भएको छ । नेपालगन्ज फुटबल मैदानको तयारी अन्तिम चरणमा पुगिसकेको छ । चीनबाट तयारी अवस्थामा मगाइएको प्यारापिटको क्षमता ३ हजार ५ सयको छ । तीनतर्फ पक्की प्यारापिट निर्माण भइरहेको छ ।

नेपालगन्ज रंगशालाको प्यारापिटमा १० हजार दर्शक अट्ने क्षमता छ । चीनबाट ल्याउन थालिएको प्यारापिटको मूल्य १९ करोड रुपैयाँ छ । फुटबल मैदानका लागि ५० करोड लागत छ ।

नेपालगन्जमै निर्माण जुडो हल निर्माण भई ट्रसको काम भइरहेको छ । २ करोड लागतमा हल निर्माण भइरहेको हो । दाङ लमहीमा क्रिकेट मैदान निर्माण भइसक्यो । त्यसका लागि १५ करोड खर्च भएको छ । ‘सबैजसो भौतिक पूर्वाधारको काम अन्तिम चरणमा पुगिसकेको छ । त्यसैले यही वर्ष प्रतियोगिता सुरु हुने विश्वास हाम्रो छ,’ मध्यपश्चिम क्षेत्रीय खेलकुद विकास समिति प्रदेश ५ का अध्यक्ष भीम वलीले भने, ‘गत आर्थिक वर्षमा बजेट समयमा निकासा नहुँदा प्रतियोगिता अलि पछाडि सरेको हो ।’

प्रतियोगिताका लागि बेलझुन्डीमा एथलेटिक्स ट्र्याक र फिल्ड निर्माण भइरहेको छ । १२ करोड लागतमा निर्माण भइरहेको हो । प्यारापिटको काम सुरु भइसकेको छ । बाँकेको कोहलपुर क्रिकेट मैदान पिचको काम सकिएको छ । १० करोड लागतमा निर्माण भएको उक्त मैदान अन्तर्राष्ट्रियस्तरको हो । बजेट अभावमा उक्त फिल्ड अलपत्र पर्दै आएको थियो ।

१७ करोड लागतमा निर्माण भइरहेको नेपालगन्ज पौडी पोखरी तयार भई प्यारापिट ढलानको काम अन्तिम चरणमा पुगिसकेको छ । पौडी खेलका लागि आवश्यक पर्ने भवन तयार भइसकेका छन् । नेपालगन्ज कभर्ड हल मर्मतको काम सकिएको छ । फलसिलिङको काम भने भइरहेको छ ।

बाँकेको खजुरामा भलिबल एकेडेमी निर्माणको काम सम्पन्न भइसकेको छ । नेपालगन्जबाट करिब १० किलोमिटरको दूरीमा ७ करोड रुपैयाँ लगानीमा एकेडेमी निर्माण गरिएको छ । ‘हालसम्म कुल भौतिक पूर्वाधारको ८५ प्रतिशत काम भइसकेको छ । यो महिनामा सानातिनाबाहेक सबै काम सक्छौं,’ इन्जिनियर कमलबहादुर शाहीले भने, ‘यही गतिले काम हुने हो भने यही वर्षमा प्रतियोगिता सुरु गर्न सकिन्छ ।’

अधिकांश निर्माण
आठौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताका लागि बर्दियामा एथलेटिक्स, खोखो र फुटबल प्रतियोगिता सञ्चालन हुनेछन् । त्यसका लागि ९० देखि शतप्रतिशत संरचना निर्माण भइसकेका छन् । सदरमुकाम गुलरियामा एथलेटिक्स र फुटबल प्रतियोगिताका लागि संरचनाको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ । गुलरियामा फागुन २५ गतेदेखि २८ गतेसम्म महिला फुटबल सञ्चालन हुनेछ । जिल्ला खेलकुद विकास समितिका सचिव महेश चन्दका अनुसार गुलरियास्थित तुलापुरमा एथलेटिक्स र फुटबल खेलका लागि शतप्रतिशत संरचना तयार भएका छन् ।

भुरीगाउँमा प्रदेशस्तरीय महिला तथा पुरुषका लागि हुने कपर्दी प्रतियोगिताको ९० प्रतिशत संरचना सम्पन्न भएको उनले जनाए । यहाँ १८ देखि २१ फागुनसम्म कपर्दी खेल सञ्चालन हुनेछ ।

भुरीगाउँस्थित सिंहबाहिनी मैदानमा खोखो प्रतियोगिताका लागि ९५ प्रतिशत संरचना तयार भएको खेलकुद विकास समितिले जनाएको छ । भुरीगाउँमा फागुन २२ देखि २४ गतेसम्म खोखो प्रतियोगिता हुनेछ । आठौं राष्ट्रिय खेलुकुद प्रतियोगिताअन्तर्गत जिल्लामा एथलेटिक्स, कपर्दी, हकी, आर्चरी, खोखो र सेपाटाक्रो खेल हुने भएको छ । गुलरियामा एथलेटिक्स, हकी, आर्चरी र सेपाटाक्रो खेल हुने भएको छ । गुलरियामा हकी खेलका लागि संरचना निर्माण अन्तिम चरणमा पुगेको खेलकुद विकास समितिले जनाएको छ ।

प्रतियोगिताअन्तर्गत ठाकुरबाबा नगरपालिकाको भुरीगाउँमा खोखो र ठाकुरद्वारामा आर्चरी खेल हुने भएको छ । यसैगरी बासगढीमा कपर्दी प्रतियोगिता गरिने भएको छ । ठाकुरबाबा र बासगढीमा संरचना निर्माणका काम धमाधम भइरहेको जिल्ला खेलकुद विकास समितिका अध्यक्ष खगेन्द्र खनालले बताए । ‘उधारोमा संरचनाको काम भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताका लागि केन्द्रले चाँडै बजेट निकासा गरिदिने आश्वासन पाएका छौं ।’

मिति सरेपछि शंका
सुरुमा राष्ट्रिय प्रतियोगिता मंसिर २१ देखि २८ गतेसम्म सञ्चालन गर्ने भनिएको थियो । पत्रकार सम्मेलन गरी समयमै प्रतियोगिता गर्ने दाबी गरिएको थियो । भौतिक पूर्वाधार निर्माणमा ढिलाइ भयो । तयारी पूरा नभएको भन्दै राष्ट्रिय खेलकुद परिषदको बोर्ड बैठकले माघ मसान्तमा सार्‍यो । त्यो मितिमा पनि भौतिक पूर्वाधार पूरा
हुन सकेनन् ।

परिषद्का सदस्य–सचिव केशवबहादुर
विष्टले फागुनको दोस्रो सातामा प्रतियोगिता सञ्चालन हुने बताए । उक्त मितिमा पनि प्रतियोगिता हुन सकेन । त्यसलगत्तै फागुनको अन्तिम साता गर्ने भनिएको छ । भौतिक पूर्वाधारको काम अझै बाँकी छ । ‘ढिलो गरी बजेट आयो । बजेट आएपछि निर्माणका कामले गति पाएको छ,’ अध्यक्ष ओलीले भने, ‘जति मिति सरे पनि अब सर्ने छैन । राष्ट्रिय प्रतियोगिताका लागि आवश्यक पर्ने पूर्वाधारका लागि १३ वटा ठूला आयोजना सञ्चालनमा छन् ।

प्रकाशित : फाल्गुन १५, २०७५ १०:४०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×